کتاب مدیریت مشارکتی: مشارکت بخش خصوصی - دولتی در مدیریت مدارس (ابعاد و مولفه‌ها)

کتاب مدیریت مشارکتی نوشته‌ی محمدحسن حسنی شلمانی، رویکردی کاربردی و جدید از مفهوم مشارکت را معرفی می‌کند که نشان دهنده‌ی همکاری پایدار دولت، کارکنان مدارس و والدین است. آرایش ساختار این نوع از مشارکت راهی برای توسعه و ترقی آموزش و پرورش به شمار می‌آید.

درباره‌ی کتاب مدیریت مشارکتی:

اهمیت مشارکت در کار گروهی و تیمی به قدری مورد توجه قرار گرفته است که روانشناسان اجتماعی از قبیل دوچ و کراوس معتقد بودند، کشف توانمندی‌ها و پویایی‌های گروه، سهم عظیم آن را در دستاوردها و تاثیرات اجتماعی به خوبی نشان داده است. اهمیت مشارکت در مباحث مدیریت نیز به میزانی است که در تمام تئوری‌های مدیریت اعم از تئوری‌های کلاسیک، نئوکلاسیک، تئوری‌های انسان‌گرایانه و رفتار سازمانی و تئوری‌های هزاره سوم مشاهده می‌شود.

متخصصان نیز در دهه‌های اخیر به مشارکت خصوصی - دولتی در آموزش و پرورش توجه نشان داده‌اند. آموزش و پرورش به مشارکت در بخش خصوصی نیاز دارد. درواقع دانش آموزان میزان کثیری از جمعیت را تشکیل می‌دهند، به همین جهت نقش آموزش و پرورش در جامعه بسیار اهمیت دارد. همچنین تامین نیاز این حجم گسترده از جمعیت جامعه از توان بخش دولتی خارج است؛ به همین خاطر مشارکت بخش خصوصی و دولتی بیش از گذشته اهمیت پیدا کرده است.

در کتاب مدیریت مشارکتی (Participative Management)، به منظور تامین منابع مالی آموزش و پرورش متناسب با سه ویژگی کارآمد بودن، عادلانه بودن و متناسب‌ بودن، به دنبال عواملی در آموزش ‌و پرورش هستیم که ابعاد مشارکت را مبتنی بر تخصیص بهینه منابع ترسیم نماید. ترسیم این عوامل، موجب تقویت مدیریت کارآمد در مدارس خواهد شد؛ به طوری که باعث تقویت تجاری‌سازی آموزش با هدف رقابت‌ آموزشی و واگذاری‌ امور به بخش غیردولتی گردد.

با توجه به ترسیم الگوی توسعه کشور و نیاز آموزش و پرورش به ایجاد مشارکت پایدار و تجارب موجود در کشورهای موفق و نهادهای بین المللی، امید است کتاب حاضر با ارائه رویکرد جدیدی در مشارکت پایدار، گرایش پژوهشی محققان و پژوهشگران را به سمت انجام تحقیقات گسترده در زمینه مشارکت بخش خصوصی - دولتی در آموزش و پرورش و سایر نهادها معطوف سازد.

کتاب مدیریت مشارکتی مناسب چه کسانی است؟

فعالان، دانشجویان و محققان در رشته‌های علوم تربیتی، مدیریت آموزشی و روانشناسی صنعتی و سازمانی بیش از سایر حوزه‌ها از این کتاب بهره‌مند خواهند شد.

در بخشی از کتاب مدیریت مشارکتی می‌خوانیم:

با توجه به تعریفی که از مشارکت ارائه گردید، چه رویکردی، احساس مالکیت در تصمیم‌گیری عقلانی به‌منظور ایجاد مشارکت پایدار را تبیین می‌کند؟ استیگلیتز به نقل از مایر (1382، ص280) معتقد است که فعالیت‌های انجام شده در سطح خرد می‌تواند پیامدهایی در سطح کلان داشته باشد. در این شرایط کوچک‌ترین نوسانات منجر به تغییرات بزرگ می‌شود. این ویژگی در مدیریت به اثر پروانه‌ای معروف است. این نظریه برای سیاستگزاران آموزش و پرورش حامل این پیام است که برای انجام تغییرات بزرگ نیاز به دستگاه‌های طویل نیست، بلکه باید نقاط حساس و تعیین‌کننده را پیدا کرد و با اعمال تغییر کوچکی، سازمان آموزش و پرورش را به سوی تغییرات بزرگ هدایت کرد. به وجودآوردن احساس مالکیت در اندیشه و فرآورده کارکنان مدرسه موجب ایجاد فرهنگ سازمانی متناسب برای ‌رقابت پذیری مدارس خواهد شد. این فرایند در چارچوب نهادی، موجب خواهد شد چالش‌پذیری مدارس افزایش یابد که برای رفع آن نیازمند تحولات مستمر در مدیریت است.

اگر ویژگی تعیین کننده در آموزش و پرورش را یادگیری بدانیم می‌توان با تمرکز برآن و اجزاء بوجود آورنده آن، مدارس را به مدرسه یادگیرنده تبدیل کنیم. در این شرایط بسیار مهم است که نهادها بتوانند تغییرات را تسهیل کنند. از آنجایی که یکی از اولویت‌های توسعه، یافتن یک چارچوب نهادی برای سیاست‌های مبتنی بر مشارکت دوستانه و قابل اجرایی است. (استیگلیتز، 1382، ص294) لذا برای ایجاد توسعه در آموزش و پرورش باید ساختارهایی که مردم را به همیاری و مشارکت در فعالیت‌ها تشویق می‌کنند، مورد حمایت قرار گیرند. (کوزنتس، 1966، ص5).