کتاب آموزش سواد رسانه‌ای در اتحادیه اروپا: شواهدی از اقدامات موثر در مدارس ابتدایی و متوسطه

کتاب آموزش سواد رسانه‌ای در اتحادیه اروپا: شواهدی از اقدامات موثر در مدارس ابتدایی و متوسطه، به بررسی موضوعاتی مانند مهارت‌های سواد رسانه‌ای در آموزش مدرسه، سواد در عصر دیجیتال، آمادگی معلمان، رویکردهای تلقیح در آموزش و... می‌پردازد.

جمعی از کارشناسان ابعاد اجتماعی آموزش و پرورش کتاب آموزش سواد رسانه‌ای در اتحادیه اروپا (Teaching media literacy in Europe) را در شش فصل گردآوری کرده‌اند.

فصل اول گزارش‌هایی پیرامون مفاهیم سیاسی و فرهنگی، اهداف، سؤال تحقیق و خلاصه‌ای از اصول روش‌شناسی را شرح می‌دهد. فصل دوم علاوه بر تعریف سواد رسانه‌ای، چارچوب‌های مختلف آن را مورد بررسی قرار داده و روی توانایی‌های گوناگون سواد رسانه‌ای بحث می‌کند.

فصل سوم به شرح چالش‌هایی می‌پردازد که آموزش و پرورش در مواجه با اطلاعات و اخبار جعلی دارد. این فصل رویکردهای مختلفی برای مقابله با چنین مشکلاتی در سطح مدارس را ارائه می‌دهد. همچنین روش‌های تدریس، یادگیری و تمارین در مدرسه در رویارویی با اطلاعات نادرست را مورد بررسی قرار داده که می‌تواند به طرزی تأثیرگذار از سواد رسانه‌ای دانش‌آموزان حمایت نماید.

فصل چهارم علاوه بر بررسی میزان سواد رسانه‌ای در برنامه‌های درسی مدارس در سراسر اروپا، شیوه‌های مؤثر آموزش و یادگیری سواد رسانه‌ای را در مقاطع ابتدایی و متوسطه مورد بحث و بررسی قرار می‌دهد.

فصل پنجم اصولی را آموزش می‌دهد که منجر به تدریس موفقیت‌آمیز سواد رسانه‌ای در سطح مدرسه می‌شود و فصل ششم به ارائه نتایج اصلی و سیاست‌گذاری‌های آموزش‌وپرورش اتحادیه اروپا و کشورهای عضو می‌پردازد.

در بخشی از کتاب آموزش سواد رسانه‌ای در اتحادیه اروپا: شواهدی از اقدامات موثر در مدارس ابتدایی و متوسطه می‌خوانیم:

تفکر و واکنش در محتوای رسانه به معنای «اعمال مسئولیت اجتماعی و اصول اخلاقی بر هویت شخصی و تجربه زندگی و ارتباطات و رفتار» است (هابز، 2010، ص 19). توانایی گسترش آگاهی و مدیریت زندگی رسانه‌ای، جزو مؤلفه‌های اصلی سواد رسانه‌ای است (روزنبوم و همکاران، 2008؛ ژیلزوکاوا، 2015). درک، مدیریت و کنترل استفاده از رسانه توسط دانش‌آموزان می‌تواند به‌نوبه خود به آن‌ها کمک کند تا محتوای رسانه‌ها و فناوری‌های دیجیتال را از نظر انتظارات و نیازهای خود بهتر ارزیابی کنند. همچنین در «مهارت‌های دیجیتالی 2. 1، تفکر / واکنش شامل شناسایی شکاف‌های مهارت دیجیتالی شخص است» (کارِرِتو و همکاران، 2017، ص 11).

مهارت‌ تأمل و واکنش در استفاده از رسانه‌ها توسط کودکان و جوانان بخشی از سواد رسانه‌ای است و مربوط به سایر مهارت‌های مورد نیاز هنگام استفاده از رسانه‌هایی مانند تحلیل و ارزیابی است. استفاده از رسانه و به‌ویژه اینترنت، دانش‌آموزان را ملزم می‌کند تا مهارت‌های خاصی مانند توانایی تعیین صحت منابع آنلاین و اعتبار سایر کاربران را توسعه دهند، مخاطبان آنلاین خود را بشناسند و خود را معرفی کنند. کاربران جوان باید بتوانند در چارچوب هنجارهای خاص اجتماعی و قوانین ارتباط آنلاین، بر رفتار آنلاین خودشان واکنش و انعکاس داشته باشند (اَدمیرال، 2015؛ لیت، 2013).