کتاب سرزمین هرز (ترجمه موزون با شرح تلمیحات) به همراه مروری بر زندگی و آثار شاعر

کتاب سرزمین هرز (ترجمه موزون با شرح تلمیحات) به همراه مروری بر زندگی و آثار شاعر یکی از ارزشمندترین و ماندگارترین سروده‌های معاصر تی. اس. الیوت است. این اثر در قالب شعری دو زبانه (فارسی-انگلیسی) ناامیدی‌های انسانی ماتم زده‌ که در سوگ نابودی خود و دنیایش نشسته را به تصویر می‌کشد.

دنیای پوچ و بی‌معنایی که انسان گمشده در آن با چه باید کردها سردرگم است. مه سیاه رنگی آسمان شهر را فرا گرفته، برج‌ها و دیوارها فرو ریخته، و انسان‌هایی که همچون سایه‌هایی، مبهم و لرزانند. انسان دنیای ما با درک وحشت آینده خود، زمان کنونی را به فراموشی سپرده است.

آری، منظومه «سرزمین هرز» (The Waste Land)، بیانگر دنیای درونی انسان‌های قرن حاضر می‌باشد که با ابهامی سخت و پیچیده، به وضوح بیان شده است. انسان معلق در هوای قرن بیستم که نه توان ایستادگی در اجتماع وحشت زده کنونی را دارد و نه توان رویایی با خویشتن پوچ را. این سردرگمی حاصل از بی‌هویتی جز انزوای ترحم برانگیز او چه ارمغانی به دنبال خواهد داشت؟ تی. اس. الیوت با انسان درد کشیده، همدردی می‌کند و واقعیت توخالی زندگی پوچ بشر را در «سرزمین هرز»، به تصویر می‌کشد.

بشر امروز، برای فرار از خود به هر سوی روی می‌آورد اما پناهی نمی‌یابد. خود را غرق در شهوات و لذات جسمی و مادی می‌کند تا شاید مرهمی بر زخم تنهایی خویش زند اما در این راه نیز سودی نمی‌برد. انسان قرن بیستم خود را نمی‌شناسد و تلاشی نیز برای احیای خویشتن نمی‌کند. او به این زندگی تأسف بار خو گرفته، نه برای اینکه خودش می‌خواهد بلکه این ظلمی می‌باشد که قرن بیستم او را وادار به پذیرش آن کرده است.

انسان در خود گم شده، در زمین فرو رفته، نیست شده که دیگر امیدی برای زیستن ندارد. انسان قرن بیستم در انتظار مرگ می‌نشیند. و این حقیقتی است که او زندگی می‌کند تنها به این امید که شاید روزی بمیرد. و آیا مرگ به او افتخار همنشینی خواهد داد؟ در قرن حاضر همه چیز مبهم است و پاسخی برای هیچ چیز نیست.

تی. اس. الیوت را بیشتر بشناسیم:

توماس استرن الیوت (Thomas Stearns Eliot)، شاعر و منتقد انگلیسی آمریکایی‌ تبار، در سنت لوییس، میسوری آمریکا متولد شد. پدرش هنری ویر الیوت تاجر عطر بود و ریاست شرکت هیدرولیک‌ پرس را نیز به عهده داشت مادرش، شارلوت شامپ استرن معلم و شاعر بود. توماس، هفتمین و آخرین فرزند خانواده، در شرایطی متولد شد که والدینش پس از گذر از یک دوره‌ی افول، زندگی موفق و ثروت زیادی داشتند و او را به بهترین مدارس ممکن فرستادند.

خانواده‌ی الیوت در زمره‌ی اولین ساکنان نیوانگلند قرار گرفته و به واسطه‌ی ظهور مردان بزرگ در زمینه‌ی مذهب و ادبیات در بوستون و ماساچوست، که محل تبلور اشرافیت فرهنگی آمریکا است، از شهرت و موقعیت اجتماعی بالایی برخوردار بودند. پدر بزرگ پدری الیوت، ویلیام گرین لیف، فارغ‌التحصیل مدرسه‌ی الهیات هاروارد بود و کلیسای مسیحیان موحد را در سنت لوییس بنیان‌گذاری کرد و در همین شهر ماندگار شد.

الیوت که چون مادرش طبع شعر و ذائقه‌ای هنر پرست داشت، در 14 سالگی به مطالعه‌ی رباعیات عمر خیام با ترجمه فیتز جرالد پرداخت و اشعاری نیز به همین سبک سرود. تا سن 16 سالگی در آکادمی اسمیت واقع در سنت لوییس تحصیل کرد. در همین سال‌ها بود که به مطالعه‌ی ایلیاد و اینید پرداخت و در گاهنامه‌ی مدرسه چند داستان کوتاه به چاپ رساند.

علاوه بر این، به مطالعه‌ی اشعار بسیاری از شعرای انگلستان از جمله لرد بایرون و تنی سون همت گماشت. در سال 1905 سنت لوییس را به قصد تحصیل در آکادمی میلتون واقع در خارج شهر بوستون ترک کرد؛ این دوره‌ی یک ساله مقدمه‌ای برای ورود او به دانشگاه هاروارد بود.

در بخشی از کتاب سرزمین هرز می‌خوانیم:

می‌پنداری حیات چقدر پایدار است؟
ابرها یک روز چشم به راه بادند،
یک روز چشم به راه خورشید.
آن روز که باد به جولان درمی‌آید،
ابرهای بارور
در پروازی بی‌انتها و سبک‌ بال
در می‌نوردند دشت‌های عطشناک را،
با ریز - دانه‌های باشکوه باران.
آن روز که خورشید سرمی‌زند از ستیغ،
ابرهای سپیدِ هزار چهره
قبا در می‌کشند بر گوشه‌ی پنهان ِآسمان ِآبی
و پناه می‌گیرند آن سوی ستارگان.

How stable do you suppose life is?
The clouds one day look forward to the wind,
Another day to the sun.
When the wind rampages across the sky,
The pregnant clouds, in a frisky infinite flight,
Conquer the thirsty desert
With majestic droplets.
When the sunlight blazes from the crest,
The white clouds with thousand faces
Pull their robes over and vanish into the grey corner of the blue sky,
And seek shelter beyond the stars.