کتاب ازدواج موقت در حقوق موضوعه ایران

کتاب ازدواج موقت در حقوق موضوعه ایران نوشته‌ی مهدی رضائی زاده، به مباحثی چون پیشینه، جایگاه و شرایط ازدواج موقّت در حقوق ایران پرداخته است.

دین اسلام به عنوان یکی از کامل‌ترین ادیان بشری، همواره تمامی ابعاد زندگی انسان را مد نظر خود قرار داده است در این بین حفظ و بقای نسل انسان، یکی از موضوعاتی بوده که مد نظر پروردگار متعال قرار گرفته است و به همین دلیل، در آئین اسلام، یک قالب و چارچوب اساسی به جهت هدفمند نمودن غریزه جنسی تدوین شده است که بر مبنای آن، انسان به جهت حفظ بقاء و نسل و سپس در مرحله دوم کنترل و هدایت غریزه جنسی در مسیر صحیح، ازدواج را مد نظر قرار داده به گونه‌ای که پیامبر اسلام آن را سنت حسنه خویش نامیده است. اما با توجه به این که در پاره‌ای از مواقع در برخی از افراد جامعه، حضور زن دیگری در تکمیل نمودن اغنای جنسی فرد اثرگذار است و در این بین، عدول و تخطی از قوانین اسلامی به هیچ عنوان پذیرفته نیست، بحث وجود ازدواج موقت مطرح می‌شود.

شاید زمینه‌سازی این نوع ازدواج برگشت به دوران صدر اسلام است که تاجران و بعضی افراد به جهت طول مسافت محل کارشان تا محل سکونتشان، یا به دلیل لشکرکشی نیروی اسلام به سرزمین‌های دوردست، وجود نهادی که بتواند علاوه بر شرعی بودن و پرهیز از هرگونه گناه و بی‌نظمی در جامعه اسلامی، توانایی ارضای نیاز جنسی مسلمین را بنماید بسیار پر اهمیت به نظر می‌آمد، کما اینکه در طول تاریخ پس از رحلت پیامبر (ص) برخی از خلفای جهان اسلام حکم بر حرام بودن آن صادر کرده و مهم‌ترین دلیل خویش را ورود سربازان به اروپا و اختلاط بین نژاد مسلمین عرب با غیر عرب می‌دانستند که البته امام علی (ع)، چنین فتاوی را مورد نکوهش و انتقاد قرار داده است.

بنابراین امروزه به جهت گستردگی جوامع و پیچیدگی آن، و لزوم ارتباط نزدیک بین آحاد جامعه، وجود چنین نهادی به جهت جلوگیری از فساد در جامعه در پاره‌ای از مواقع به عنوان یک داروی موقت شاید عملی مناسب به نظر برسد که اگر بخواهیم به نفس گفتار ائمه در اسلام بنگریم، آنان ازدواج دائم را همواره بر ازدواج موقت ارجح‌تر دانسته و اهتمام آنان بر این است که مسلمین در نهایت در صورتی که احساس آلوده شدن به گناه را می‌نمایند، به عنوان آخرین چاره و راهکار ازدواج موقت را پیشنهاد کنند.

در بخشی از کتاب ازدواج موقت در حقوق موضوعه ایران می‌خوانیم:

یکی از عمده‌ترین رخدادهای عصر حاضر که روز به روز توجه اندیشمندان جوامع بشری را، بیشتر به خود معطوف می‌دارد و به رغم گستره تبلیغات مسموم و همه جانبه دنیای کفر و استکبار و تلاش پیوسته آنان نسبت به دین زادیی همواره رو به توسعه است، جامعیت و نظام مندی و تفکر سیستمی در قوانین اسلام می‌باشد.

از این رو بداهت و ضرورت خطاب‌های عام قرآن کریم چون «یا ایها الناس» و «یا بنی آدم» و «هذا بصائر للناس» و «هدی للناس و بینات من الهدی و الفرقان» در هیچ عصری به اندازه امروز برای بشر ملموس نبوده است. در محوریت موضوع بحث «ازدواج موقت» هم، نه از باب قیاس و استقراء، بلکه از جهت برهانی بودن احکام شرعی، ارزیابی دقیق نصوص روایی، استدلالات جامع و فرانگر ائمه معصومین، توجه دقیق از سوی ایشان به ابعاد مختلف موضوع، توجه و دقت لازم در جامعیت بیان این موضوع را می‌طلبد.

خصوصاً اینکه سیره بزرگان دین و ائمه معصومین در بیان احکام، و موضوع مورد نظر ما بسیار کامل و حامل ظرایف و لطایفی است که گویای توجه همه جانبه این بزرگواران در تبیین این موضوع می‌باشد.

اینجاست که به رغم تأکید بر اباحه و یا استحباب آن از جهت پایداری سنت و مقابله با بدعت، هر کجا بوی سوء استفاده و یا خروج از موضع اعتدال و ضرورت آمده، قاطعانه ایستاده‌اند و به پیشگیری از ابزاری شدن حکم خدا اقدام و یا در صدد نفی یا افراط و تفریط برآمده‌اند. و در راستای بیان حکم فردی، حکمت‌های اجتماعی آن را هم تبیین نموده‌اند.