کتاب دانشنامه علم سنجی

ویرجیل پاسکوئاله دیوداتو در کتاب دانشنامه علم سنجی، به طور خلاصه و با بیانی ساده و قابل درک واژگان حوزه کتاب‌ سنجی را معرفی می‌کند.

استفاده از این دانشنامه بسیار آسان و به ترتیب الفبای انگلیسی است. پس از توصیف هر یک از واژگان این کتاب، مثال‌ها و نمونه‌های کاربردی و مرتبط غنی‌سازی شدند؛ به طوری که نمونه‌هایی از مهم‌ترین نوشته‌های حوزه کتابداری و علم اطلاعات و هم‌چنین علم سنجی، کتاب سنجی و اطلاع سنجی ذکر شده‌اند.

با این که از تاریخ تدوین این اثر حدود 17 سال می‌گذرد هنوز خیلی از مدخل‌های آن برای جامعه ما جدید است و موضوعات طرح شده می‌تواند مبنای پژوهش باشد؛ به طوری که خیلی از مدخل‌ها سرچشمه ایده نو برای پژوهش در این حوزه است. برای مثال مدخل‌های خوشه‌بندی و شبکه‌های استنادی اکنون از موضوعات روز علم سنجی در ایران است.

در دانشنامه علم سنجی (Dictionary of Bibliometrics) دو بعد مهم واژگان و اصطلاحات پایه و کتاب‌شناسی و منابع و ماخذ مورد توجه قرار گرفته است. ویرجیل پاسکوئاله دیوداتو (Virgil Pasquale Diodata) نام این اثر را یا واژه‌نامه کتاب سنجی گذاشته است؛ اما باید دقت کرد که در تعریف امروزی آن، این اثر صرفا یک واژه نامه نیست؛ توضیح و تبیین واژگان، اصطلاحات و عبارات تخصصی در این سطح و تفضیل و ذکر مثال، ماخذ، اشکال، نمودارها و بسیار از موارد دیگر این اثر را شایسته‌ی نام دانشنامه کرده است. از طرف دیگر از میان اصطلاحات مترادف و معادل کتاب سنجی، علم سنجی و اطلاع سنجی و با توجه به غلبه‌ی مفهوم علم سنجی در جامعه دانشگاهی و دلایل تخصصی و مطالعاتی، اصطلاح علم سنجی به عنوان اصطلاح اعم و معرف این حوزه انتخاب گشت و به این ترتیب عنوان کلی اثر دانشنامه‌ی علم سنجی انتخاب شد.

در آخر کتاب دو واژه نامه انگلیسی به فارسی و برعکس آمده است که باعث تسهیل دسترسی به اطلاعات می‌شود. این واژه نامه‌ها، مراجعه کننده را در کوتاه‌ترین زمان به پاسخ سؤال مورد نظر می‌رساند. در صورت نیاز به شرح و توصیف بیشتر برای واژه یا عبارت مورد نظر، استفاده کنندگان باید به مدخل اصلی و مورد نظر در متن دانشنامه مراجعه نمایند. از دیگر نکات قابل ذکر، مدخل‌های انگلیسی است که در متن اصلی کتاب در محل الفبایی خود با فونت سیاه (Bold) تایپ شده‌اند. معادل انگلیسی اسامی و برخی از واژه‌ها فقط در همان بار اول در پانویس ذکر شده است.