کتاب ازدحام

کتاب ازدحام نوشته‌ی آفاق مسعود داستانی زیبا با نثر و زبانی شاعرانه‌ است و سعی در ایجاد و خلق فضای سوررئال می کند. بیش‌تر حوادث این داستان معمولا در یک خانه و طی یکی دو روز اتفاق می‌افتد و شخصیت‌ها در خانه‌ای مشترک دور از هم به سر می‌برند.

عشق و محبت شخصیت‌های داستان بیش‌تر از خشم و نفرت‌شان ویران کننده است. قهرمان های این کتاب تقریبا همه زن هستند و آفاق مسعود از روان‌شناسی برای اهمیت‌ دادن به تجربه‌ی قهرمانانش استفاده می‌کند.

آفاق مسعود (باکو، 1957) از بزرگ‌ترین نویسندگان معاصر آذربایجان است که با نوشتن «ازدحام» گام بلندی را در ادبیات جمهوری آذربایجان برداشت، به‌طوری‌که منتقدان ادبی، او و داستان‌هایش را با فرانتس کافکا، آلبر کامو، ایزاک بشویس سینگر و ارنست هوفمان مقایسه می‌کنند. داستان‌ها و رمان‌های این بانوی نویسنده، تاکنون به زبان‌های انگلیسی، فرانسوی، آلمانی، روسی، ژاپنی، اُزبک و دیگر زبان‌های زنده‌ دنیا ترجمه شده است. مرز واقعیت و تخیل در آثار آفاق مسعود که به خاطر ترجمه‌ آثار کافکا، گی دو موپوسان و گابریل گارسیا مارکز نیز چهره‌ای شناخته‌شده در آذربایجان است، همانند فیلم‌های لوییس بونوئل کارگردان بزرگ اسپانیایی بسیار روشن و شفاف است؛ طوری‌که فرد می‌تواند ادامه خواب دیروز را امشب ببیند و مخاطب هم اصلا از این مساله تعجب نکند؛ چون نویسنده، اسلوب نویسندگی و روش خود را پیدا کرده، و خواننده نیز می‌تواند در داستان‌ها، خطوط اصلی و حساس را به دقت دنبال کند و در حوادث شرکت نماید.

آفاق مسعود با «ازدحام» که اثری کاملا آوانگارد است، و در آن اتفاقات دم‌به‌دم تعویض می‌شود و از پی هم می‌آید، و روند ماجراها نیز یادآور کارتون‌های کودکان است، مرحله خاصی را در ادبیات آذربایجان به پایان می‌رساند. بعد از این کتاب، او از مرزهای زمان و مکان می‌گذرد، از خانه‌های تنگ به کوچه‌ها و میادین بزرگ می‌رود، نه‌تنها به‌ دنبال یافتن راهی برای رفع مشکلات یک خانواده است، بلکه در پی راهی‌ برای کم‌کردن فشارهای یک کشور و حتی حل مسائل دشوار دنیا نیز می‌گردد. این کتاب در سال 1394 با عنوان «شلوغی» چاپ و منتشر شد.

در بخشی از کتاب ازدحام می‌خوانیم:

آتاسی دا بورادایدی. اوتاغین لاپ آشاغی، قارانلیق کونجونده اوزو دیوارا اوتوروب بیر قیچینی اسدیره-اسدیره یئنه نه ایسه یازیردی. یازا-یازا سیقارئت چکیردی، توستو بورنوندان، قولاقلاریندان چیخیردی.

سونرا نه اولدوسا، توستو بورولا-بورولا آتاسی‌نین تپه‌سیندن چیخماغا باشلادی. آتاسی قلمی یئره قویوب قولاقلارینی توتا-توتا:

- باشیم یاندی، آی آللاه!.. - دئییب چیغیردی.

آناسی مطبخدن بالاجا سوچیله‌یه‌نی گتیریب گولومسه‌یه-گولومسه‌یه آتاسی‌نین باشینی سولادی. آتاسی‌نین باشی سودان جیزیلداییب توستوله‌دی.

آناسی توستونو اوزوندن یئلله‌یه-یئلله‌یه گلیب اونو قوجاغینا آلدی، گتیریب چارپایییا اوزاتدی، اوزونه کلاغایی‌یا اوخشار نه ایسه چکیب:

- یات داها. گئجدی. - دئدی و هاراسا گئتدی.
اؤرتویون او اوزوندن هر شئی چُهرایی گؤرونوردو.

آتاسی‌نین باشی‌نین توستوسو کسمیشدی. آتاسی ایندی آج‌گؤز اوزو ایله چُهرایی ورق‌لرین ایچینده ائله ائشله‌نیردی، ائله بیل اونلارین آراسیندا یئمه‌لیسینی آختاریردی.

سونرا هاردانسا ارینه اوخشایان جاوان اوغلان گلیب باشی‌نین اوسته دوردو، چُهرایی بیغلارییلا گولومسه‌دی، اوتانا-اوتانا چُهرایی دوواغی اوزوندن قالدیردی، الیندن توتوب اونو آیاغا قالدیردی.
آیاغا قالخاندا اوستونده کی گوللر یئره تؤکولدو.