کتاب طب ایرانی؛ تغذیه به انضمام طب ایرانی؛ حجامت نوشتهی محمد عزیزخانی ضمن ارائهی یک الگوی صحیح غذایی، تغذیهی درست و نادرست در حوزههای طب سنتی، طب اسلامی، احادیث و روایات معصومین (ع) و دیدگاههای حکیمان نامدار طب ایرانی را معرفی میکند.
آن مقدار توجه که در طب اصیل ایرانی نسبت به تغذیه و غذاخوردن اصولی و درست به چشم میخورد در هیچ یک از مکاتب طبی دنیا به چشم نمیخورد. حکیمان ایرانزمین معتقد بودند: «اگر طبیب درمان بیمار خود را از اصلاح غذای او آغاز نکند گویی بر کشتن وی جرأت یافته است.» و این جمله بسیار هشداردهنده و تمامکننده است.
پیشگیری، بهداشت و درمان بیماریهای جسم و روح و روان انسانها میسر نخواهد شد تا زمانی که تغذیه و خوردن و آشامیدن آنان کامل و صحیح نباشد. پس اهمیت این بحث و این کتاب بیشتر از آن چیزی است که بتوان تصور کرد و به نظر میرسد حتی شخصیت، شعور و معرفت انسانها نیز بستگی بیحدی به نوع تغذیهی آنان دارد و این ضربالمثل عامیانه برای مؤلف و سایر کارشناسان تغذیه طب سنتی و طب اسلامی کاملاً پذیرفته شده است: «به من بگو چگونه میخوری و غذای تو چیست تا بگویم کیستی و چه کارهای...»
نظر معصومین نیز اهمیت بیاندازهی تغذیه را به ما گوشزد میکند. رسول خدا (ص) فرمود: «معده خانهی تمام دردها و بیماریهاست.» قرآن کریم میفرماید: «انظر الی طعامک» که این "انظر" تفاسیر متعددی دارد. از جمله این که دقت در خوردن و آشامیدن یک "دستور" مهم اسلامی و دینی است. حضرت امام صادق (ع) میفرماید: «غذای تو، دوای تو باید باشد.» یعنی به گونهای خوردنیها و آشامیدنیها را تهیه و میل کنیم که علاوه بر نقش غذایی، در بدن عملکرد اصلاحی و دارویی نیز داشته باشد. به همین منظور مهمترین دستورات طب سنتی و اسلامی در جهت تهیه و مصرف «غذای دوایی» و «دوای غذایی» در این کتاب جمعآوری شدهاند.
در بخشی از کتاب طب ایرانی؛ تغذیه (به انضمام طب ایرانی؛ حجامت) میخوانیم:
حجامت در لغت به معنی ایجاد حجم آمده است. نوعی روش خونگیری با لیوانهای مخصوص یا شیشه که جهت پیشگیری و درمان برخی بیماریها مورد استفاده قرار میگیرد. حجامت در تاریخ طب سنتی مشرق زمین سابقهای بیش از پنج هزار سال دارد. «ساشرتا» یکی از دانشمندان بزرگ هندی که او را پایهگذار جراحی پلاستیک در 2000 سال قبل میدانند از حجامت به عنوان یکی از روشهای درمانی بیماریهای خونی نام برده است.
در تاریخ آوردهاند که بهرام گور (از پادشاهان سلسله ساسانی) برای درمان بیماری خود از حجامت استفاده کرده است. همچنین شواهد تاریخی نشان میدهد که حجامت به همراه طب سنتی در دانشگاه جندیشاپور تدریس میشده است. دانشمندان و اطبای شهیر ایران زمین ابوعلی سینا، جرجانی، رازی و بسیاری دیگر، به طور وسیعی از حجامت در درمان بیماران خود بهره بردهاند و در کتابهای معتبر خویش انواع حجامتهای تخصصی را توصیف و این روش را به کرات تجویز کردهاند.
به عنوان مثال: بوعلی سینا در کتاب ارزشمند «قانون» حجامت را درمان بیش از 30 نوع بیماری مؤثر دانسته است. طی قرون متوالی حجامت جزء فرهنگ ملی، مذهبی مردم این سرزمین قرار داشته است. به طوری که...
بله
















