کتاب کره جنوبی: ژنرال توسعه

کتاب کره جنوبی: ژنرال توسعه اثر کیم هیونگ ای اولین جلد از مجموعه پنج جلدی «پیشگامان نوسازی آسیا» به زندگی پارک چونگ هی تیمسار ارتش، سیاست‌مدار و رئیس جمهور کره جنوبی و سیاست‌های این کشور از جمله جهش به جلو، تغییرات جهانی، تاسیس صنایع سنگین و شیمیایی، مدرنیزاسیون نظامی و... پرداخته است.

این مجموعه مشتمل بر پنج کتاب است درباره تاثیر رهبری سیاسی بر اقتصاد کشورهای کره جنوبی، سنگاپور، تایوان، چین و مالزی. مهم‌ترین شاخص در انتخاب این کتاب‌ها، پرداختن مولفانشان به هر دو سوی منفی و مثبت رهبری این پنج‌ تن بوده تا زشت و زیبای زمامداری آن‌ها همزمان در معرض قضاوت خواننده قرار گیرد. ترتیب بخش‌ها نیز با توجه به زمان آغاز زمامداری آن‌هاست. وجه مشترک رهبران این کشورها، تاکیدشان بر عملگرایی و پرهیزشان از ایدئولوژی است. نتیجه این تاکید و پرهیز، میدان یافتن نخبگان و متخصصانی بود که ظرف سه دهه، پنج کشور عقب مانده را در ردیف اقتصادهای پیشرفته جهان قرار دادند.

پس از جنگ جهانی دوم با تضعیف نظام‌های مستقر، کمونیسم کشورها را یکی پس از دیگری یا به‌ کل می‌بلعید یا به‌ نوعی درگیر خود می‌کرد؛ چه آن‌جا که دچار جنگ‌های چریکی می‌شد، و چه آن‌جا که کمونیست‌ها با روش‌های دموکراتیک قدرت را نشانه کرده بودند. هنوز جنگ پایان نیافته بود که غرب از پیشروی کمونیستی به هراس افتاد و پس از پایان آن، این اپیدمی ایدئولوژیک به کابوسی برای جهان لیبرال‌-دموکرات تبدیل شد. نتیجه این حساسیت فزاینده در دو مسیر کاملا محسوس بود: اول، در عرصه سیاست خارجی و کمک به کشورهای جنگ‌ زده یا عقب‌ مانده جهت پیشگیری از گسترش تمایلات کمونیستی یا دخالت مستقیم در برخی از کشورها. و دوم، در عرصه دانشگاهی و شکل‌گیری رشته مطالعات توسعه. گرچه مطالعات توسعه در ظاهر رشته‌ دانشگاهی نوظهوری همچون سایر رشته‌ها یا گرایشات علوم سیاسی و اقتصاد بود، اما به واقع از دل آن باید پژوهش‌هایی جهت شناخت جوامع عقب‌ مانده و راهبردهایی برای هدایت سیاست خارجی و کمک‌ها بیرون می‌آمد. چنانکه یکی از پیشگامان و شناخته‌ شده‌ترین پژوهشگران مطالعات توسعه، یعنی والت روستو، در مقام مشاور ارشد، به دولت ایالات‌ متحده دعوت شد تا هم‌قطارانش نیز پس از او راه کاخ سفید را بیاموزند. چنین بود که مطالعات توسعه سریعا از مرحله توصیفی صرف خارج شده و به مرحله تجویز رسید.

در کتاب کره جنوبی: ژنرال توسعه (the transformation of south Korea) کیم هیونگ ای به زندگی پارک چونگ هی پرداخته است.

پارک چونگ هی در 14 نوامبر 1917 در گومی، واقع در استان جیونگ‌سانگ شمالی در کره تحت اشغال ژاپنی‌ها دیده به جهان گشود. با اینکه خانواده پرجمعیت و فقیری داشت، توانست به مدرسه آموزگاری راه یابد و پس از فارغ‌التحصیلی به شغل معلمی مشغول شد. پس از درگرفتن جنگ دوم چین-ژاپن در 1937، تصمیم گرفت به دانشگاه نظامی چانگ‌چون متعلق به ارتش امپراتوری ژاپن در منچوری وارد شود. وی در 1942 فارغ‌التحصیل شد و به علت نبوغ نظامی‌اش وی را به دانشگاه ارتش امپراتوری در ژاپن فرستاند. پس از پایان تحصیلات، پارک با درجه ستوانی به منچوری اعزام شد. او در واپسین سال جنگ جهانی دوم معاون فرماندهی اردوگاه منطقه‌ای ارتش ژاپن بود. در خلال این دوره پارک با نامی جعلی بر علیه چریک‌های کره‌ای فعالیت اطلاعاتی می‌کرد. پس از پایان جنگ، وی به میهنش بازگشت و در دانشگاه نظامی کره ثبت‌ نام کرد. پارک در خلال همین دوره با کیم جائه‌جیو (نزدیک‌ترین دوست و همکار سیاسی‌اش) هم‌دانشگاهی بود. با اتمام دوره دانشگاه، پارک به خدمت نیروی شهربانی تحت فرماندهی ارتش ایالات‌ متحده درآمد. وی در جمهوری تازه تاسیس کره‌جنوبی به جرم رهبری واحدهای کمونیستی در شهربانی دستگیر شد. پارک به اعدام محکوم شد اما توسط رئیس‌جمهور، سینگمان ری، مشمول عفو قرار گرفت. در واقع پارک پیش از آن به حزب کمونیستی کارگران کره پیوسته بود، بنابراین از ارتش اخراج شد. اما مجددا موفق به بازگشت به دانشگاه نظامی کره شد تا سطوح عالی آموزش نظامی را طی کند.

در بخشی از کتاب کره جنوبی: ژنرال توسعه می‌خوانیم:

بسیاری از کره‌ای‌ها باور داشتند که پاکسازی بر بازگرداندن قدرت به غیر نظامیان ارجحیت دارد. به هر حال تجدید ساختار دولت و توقیف ساختارهای دموکراتیک توسط پارک با «موقتی بودن» فاصله زیادی داشت. پارک این تجدید ساختار را جهت تقویت دولت حیاتی می‌دانست تا بتواند اصلاحات را به منظور «سیستماتیک کردن بهره‌وری در مدیریت اجرایی» به‌ پیش ببرد و مانع از «شخصی‌سازی مناصب دولتی» شود. با این‌ حال دولت قدرتمند پارک سخت درگیر یک مسئله بود. بیشترین «وجه ابهام و درگیریِ» دولتی قدرتمند، همچون رژیم پارک، این است که حکومت تا چه میزان باید به «بوروکراسی خودمختاری بدهد، و از سوی دیگر، چگونه باید بوروکراسی را به جای نیل به سوی به حداکثر رساندن منافع شخصی یا رفتارهای یغماگرانه، به سمت اهداف توسعه‌ای هدایت کند».

در مورد پارک، اهداف توسعه‌ای مستقیما در پیوند با درک وی از رهبری سیاسی و همچنین استراتژی اجرایی او بود. پارک متقاعد شده بود که خودمختاری بوروکراتیک موثرترین ابزار نیل به نوسازی ملی و تحکیم رهبری سیاسی شخص وی است، پس به این منظور بوروکراسی منضبطی را در چارچوب التزام دو جانبه سامان داد. به عبارت دیگر، در مقابل کارایی و وفاداری بوروکراسی، پارک به‌عنوان زعیم سیاسی، همچون سمبل دولت، به بوروکراسی تفویض قدرت کرده و خودمختاری آن را تضمین می‌کرد.