کتاب پیشگیری غیر کیفری از ارتکاب جرایم

کتاب پیشگیری غیر کیفری از ارتکاب جرایم اثر ژیلا محمودی به مباحثی چون تعریف جرم و مجرم، پیشگیری‌های غیر کیفری از جرم و نقش دولت ونهاد‌های عام و خاص اداری در پیشگیری‌های غیر کیفری از جرم می‌پردازد.

جرم یک قاعده ریاضی یا قانون فیزیکی نیست که دارای مفهوم ثابت و لایتغیری از این دو و در رابطه با جوامع و مکاتب حقوقی و اجتماعی و غیره و حتی در رابطه با مذاهب و ادیان، معانی متفاوتی پیدا می‌کند هر کدام از آن‌ها جرم را به گونه‌ای تعریف کرده‌اند مثلاً "گاروفارلو" حقوقدان معروف جرم را چنین تعریف می‌کند: «جرم عبارت از عملی است که خلاف نوعی از احساسات شرافتمندانه و خداپرستانه انجام شود.»

در بخشی از کتاب پیشگیری غیر کیفری از ارتکاب جرایم می‌خوانیم:

اگر عملی خلاف اخلاق، وجدان، عدالت و قانون باشد، پاداش‌های آن‌ها سرزنش، نکوهش، تنبیه، تأدیب و مجازات خواهد بود، دولت با امکانات گسترده مادی و معنوی که در اختیار دارد، به سرکوب اعمال خلاف نظم عمومی و مصالح اجتماعی می‌پردازد. در قانون انواع جرائم و مجازات‌ها بیان شده است و دستگاه قضائی و ضابطین دادگستری موظف‌اند مطابق موازین قانون نسبت به تعقیب و دستگیری متهمین، رسیدگی، محاکمه و مجازات آن‌ها اقدام نمایند.

مجازات و کیفر، دارای سابقه طولانی در زندگی بشر است اگر چه در دوران مختلف زندگی بشر از اهداف و ویژگی‌ها که امروز مورد توجه است خبری نیست. در حقوق جزاء علاوه بر مجازات از اقدامات تامینی و تربیتی به عنوان کیفر استفاده می‌شود.
«مجازات‌ها دارای خصوصیاتی هستند که می‌توانند از طرفی، مجرم را در جامعه مطرود سازند و آزارش دهند و از سوی دیگر جامعه را در امنیت حاصل از اعمال مرتکبین بزه قرار دهند.» (نوربها، 1377: 269)

از ویژگی‌های مجازات‌ها، حراس و تحقیر مجرم و ورود آسیب به اوست. ترس از مجازات‌ها هم برای خود مجرم و هم برای دیگران است. ترس یک عامل بازدارنده است، چون بشر برای امنیت و آسایش آرامش خود میلی ندارد که دچار اضطراب شود بنابراین ترس از مجازات‌ها مثل اعدام، حبس ابد، حبس مدت‌دار، شلاق و جزای نقدی آدمی را در مقابل سنجش ارتکاب عمل و مجازات منصرف می‌کنند.

چنانچه قوانین و مقررات با واقعیت‌های جامعه منطبق نباشد، با بی توجهی به درآمدها و توزیع عادلانه ثروت و عدالت اجتماعی تنظیم و تصویب شود به نوعی که بیکاری و فقر بیداد کند، دیگر مجازات‌ها نقش کمتری خواهند داشت.
شخصی که مرتکب جرم می‌شود از حیث اینکه مجازات آن جرم شدید یا خفیف باشد با سنجش درآمد و منافع حاصل از جرم و مجازات احتمالی آن دست به ارتکاب جرم می‌زند، مجرمی که در جامعه تحقیر می‌شود، و با اجرای مجازات در ملاء عام یا انتشار در رسانه‌های گروهی باشد نقش بازدارنده دارد. هدف مجازات‌ها اصلاح و تربیت بزهکاران است.