کتاب مقولهی وجه، نمود و نفی در زبان فارسی نوشته آزیتا حجت اله طالقانی، به تحلیل معنایی و واژ - نحوی عملگرهایی چون فعل وجهی، زمان، نمود، و نفی در زبان فارسی پرداخته است.
آزیتا حجت اله طالقانی فعلهای وجهی را ساختهای نظارت میداند و برخی از آنها را نیز ساختهای شبه ارتقایی به شمار آورده است. مباحث مربوط به جایگاه ساختاری فعلهای وجهی نشان میدهد که تناظر یک به یک بین خوانش ریشهای و معرفتی و ساختار نحوی فعلهای وجهی وجود ندارد.
در کتاب مقولهی وجه، نمود و نفی در زبان فارسی، به بررسی واژ - نحوی عملگر نفی نیز پرداخته شده است که جایگاه نحوی خاص و تعامل پیچیدهای با دیگر عملگرها از جمله زمان و فعلهای وجهی دارد. نفی در زبان فارسی ساخت واژی است و هستهی فرافکن بیشینه (گروه نفی) به شمار میآید.
تاکنون آثار ارزشمند بسیاری در مورد زبان فارسی انتشار یافته، اما در کمتر اثری بررسی ساخت زبان فارسی بر مبنای نظریههای نوین زبانشناسی مورد توجه واقع شده است. در کتاب ارزندهی حاضر، آزیتا حجت اله طالقانی بررسی و تحلیل واژ - نحوی مقولههای وجه، نمود و نفی را در زبان فارسی در چهارچوب برنامهی کمینهگرا مبنای عمل قرار داده است و میتوان آن را نخستین اثری دانست که با بهرهگیری از نظریهها و دستاوردهای نوین زبانشناسی به صورت تخصصی به این مهم پرداخته است.
مطالعهی کتاب حاضر برای استادان، پژوهشگران و دانشجویان رشتهی زبانشناسی سودمند است و میتوان آن را به عنوان کتابی درسی برای درس ساخت زبان فارسی معرفی کرد.
در بخشی از کتاب مقولهی وجه، نمود و نفی در زبان فارسی (Modality aspect and negation in Persian) میخوانید:
از نظر معنایی، «دار / داشت» در زمانهای حال و گذشتهی استمراری بیان کنندهی استمرار وقوع یک عمل و بنابراین دارای نقش نمودی ناقص در این دو زمان هستند. از سوی دیگر، همانطور که ساختار زمانهای حال و گذشتهی استمراری نشان میدهد، هر دو زمان حال ساده ناقص و گذشتهی ناقص در این زمانهای مرکب به کار میروند. زمان حال ساده و گذشتهی ناقص مفهوم استمرار را نشان میدهند که با نقشنمای نمود «می» نشان داده میشود. بنابراین، به نظر میرسد که در ساخت استمراری فارسی دو نمود برای استمرار وجود دارد. از نظر معنایی، استمرار و عادت رایجترین زیر مفاهیم ناقص هستند و استمرار نقطۀ شروع ناقص بودن است. بنابراین، با توجه به این واقعیت معنایی، با هم آیی فعل سبک استمراری داشتن در حال و گذشتهی استمراری با زمانهای حال و گذشتهی ناقص به عنوان فعلهای اصلی اتفاقی نیست زیرا استمرار و عادت از رایجترین زیر مفاهیم ناقص هستند و استمرار نقطهی شروع ناقص بودن است.
بله

















