کتاب سواد اطلاعاتی در مدارس نوشتهی وحیده کاشی نهنجی به بررسی و معرفی مواردی اعم از انواع سواد و مفاهیم سواد اطلاعاتی دانشآموزان، فناوری اطلاعات و ارتباطات در آموزش و یادگیری، انواع مدارس مبتنی بر فناوری و کتابخانهها و مدارس هوشمند میپردازد.
در عصری به سر میبریم که اطلاعات، رشدی انفجارگونه دارد و دسترسی ناکافی به اطلاعات سبب میشود تا در بسیاری از زمینهها احساس ناتوانی کنیم و کارایی لازم را نداشته باشیم. بر همین اساس یکی از وظایف هر انسان امروزی، یادگیری و آموزشِ تامین نیازهای اطلاعاتی است که به آن سواد اطلاعاتی نیز میگویند؛ سواد اطلاعاتی نیز به عادتی فراگیر تبدیل نمیشود مگر از دوران کودکی و دانشآموزی و به روشی صحیح و برنامهریزی شده. چنین وظیفهای بیش و پیش از همه بر عهده نهاد آموزش و پرورش هر کشور است و بدون برنامهریزیهای راهبردی/ استراتژیک و منظم ناممکن خواهد بود.
در بخشی از کتاب سواد اطلاعاتی در مدارس میخوانیم:
مهمترین دلایل تأسیس مدارس هوشمند عبارتند از:
ألف. امروزه به علت رشد فناوریهای رایانهای، سرعت نقل و انتقالات اطلاعاتی و مسئله انفجار دانش، اطلاعات و دانش به سهولت و سرعت میتواند در اختیار همگان قرارگیرد و دیگر مانند گذشته مدرسه تنها چارچوبی نیست که معلم بخواهد دانش، مهارت و ارزشها را در آن به دانشآموزان منتقل کند، بلکه چارچوبهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و وسائل ارتباط جمعی در شکلپذیری پندارههای دانشآموزان نقشی تعیینکننده دارند. یکی از تبعات این امر بالا رفتن سطح دانش متعارف دانشآموزان است که هماهنگی با دورههای آموزشی را بر هم میزند. در چنین شرایطی استفاده از فناوریهای اطلاعاتی و انفورماتیکی در مدارس هوشمند، امکان به روز نمودن اطلاعات علمی معلمان و ارتقاء مهارتهای تدریس ایشان را فراهم میآورد به طوری که آنها میتوانند با استفاده از امکانات موجود در این مدارس برآورد صحیحتر و دقیقتری از دانش متعارف دانشآموزان کسب نموده و دورههای آموزشی و مطالب درسی را با دانش متعارف دانشآموزان آنها هماهنگ سازند.
ب. از سوی دیگر برنامههای آموزشی در مدارس سنتی، اکثرا به صورت معلم محور بوده و با استعدادها، تواناییها، نیازها و شیوههای یادگیری دانشآموزان که هر یک آهنگ مخصوص خود را دارد، متناسب نیستند. مدارس هوشمند به دلیل برنامههای درسی انعطافپذیر، امکان تدریس با شیوههای نوین، داشتن طیف وسیعی از برنامهها و روشهای آموزشی و محوریت بخشیدن به نقش دانشآموز (با در نظر گرفتن تفاوتهای فردی و توجه بیشتر به نیازها، علائق و استعدادهای آنان) میتوانند در جهت از بین بردن و یا کاهش دادن این شکاف آموزشی مؤثر و مفید فایده باشند و در واقع هر دانشآموز بسته به استعداد خود میتواند آموزش ببیند و یا به عبارت دیگر سیستم آموزش نسبت به استعداد دانشآموزان متغیر است.
ت. جامعه اطلاعاتی آینده نیازمند افرادی است که بتوانند فناوری اطلاعات را خلاقانه در جهت رشد و توسعه به کار برند. در این عصر بیبهره مانده انسان از دانش، بینش و مهارتهای روز، به بیکاری، نابرابریهای اجتماعی و در نتیجه پیدایش نارضایتی و تنش میانجامد و مدارس هوشمند نیز عمدتا در جهت تأمین این نیازها برنامهریزی شدهاند چرا که در این مدارس دانشآموزان میآموزند که چگونه اطلاعات مورد نیاز خود را از طریق شبکههای اطلاعاتی استخراج نمایند، چگونه در مورد آنها بیندیشند و چگونه حاصل یافتههای خود را در جهت حل مسائل و مشکلات خود و توسعه و پیشرفت جوامعشان به کارگیرند.
بله
















