کتاب اشاعه مالکیت فکری

کتاب اشاعه مالکیت فکری نوشتۀ مقداد محمدیان، به مباحثی چون بررسی و شناخت حقوق مالکیت فکری و آثار مشترک و جمعی در حقوق مالکیت فکری می‌پردازد.

اثری که در نتیجه همکاری چند نفر به وجود می‌آید ممکن است دارای وضعیت‌های متفاوت باشد. ممکن است همکاری با هماهنگی و سازماندهی شخصی حقیقی یا حقوقی‌ و یا‌ با هماهنگی بین خود مؤلفان‌ بدون‌ دخالت‌ شخص ثالث صورت گیرد. در این همکاری ممکن است سهم مشارکت‌ کنندگان قابل تعیین و یا غیرقابل تعیین باشد. مشارکت هر یک ممکن است از‌ یک‌ نوع‌ و یا انواع گوناگون باشد، به عنوان مثال، اثر دارای‌ عناصر‌ ادبی و هنری باشد، یا اینکه از یک نوع مثلا ادبی تنها باشد.

این امکان وجود دارد که مؤلف‌ در‌ تهیه‌ اثر از اثر سابق بهره گرفته باشد که در این‌ صورت از اثر جدید تحت عناوین گوناگون ثانوی، مشتق و یا اشتقاقی یاد می‌شود. این نوع آثار شامل اقتباس، ترجمه، جنگ در‌ زمینۀ ادبی‌ و تنظیم در زمینۀ موسیقی و تبدیل در زمینه هنرهای پلاستیکی (تجسمی) می‌شود. اگر‌ مؤلف‌ اثر سابق در تهیه اثر دوم همکاری داشته باشد اثر دوم ثانوی نیست، بلکه اثر مشترک تلقی‌ می‌شود. به‌ هر حال‌ امکان‌ اینکه یک اثر مشترک در عین‌ حال ثانوی هم باشد، وجود دارد. 

چنانچه کلیه آثار‌ آفریده‌ شده‌ توسط دو یا چند نفر، اعم از اینکه همکاری بین آن‌ها به‌ طور مستقیم و یا غیر مستقیم‌ باشد‌ را‌ مرکب بنامیم، در این صورت آثار مرکب دارای انواع گوناگون اشتقاقی، جمعی و مشترک خواهد بود. در کتاب اشاعه مالکیت فکری می‌آموزیم که آثار‌ جمعی‌ و مشترک به لحاظ شباهت‌های فراوان در برخی نظام‌های حقوقی‌ و تألیفات پاره‌ای مؤلفان با‌ یکدیگر‌ خلط شده‌اند.

در رشتۀ حقوق مالکیت فکری مؤلفان به اعتبار آثارشان مورد‌ حمایت‌ هستند. اگر‌ در آفرینش اثر افراد متعدد شرکت کرده باشند، در این صورت طبیعی است که کلیه مؤلفان‌ با‌ توجه به میزان و نحوۀ مشارکت آن‌ها مشمول حمایت قرار گیرند. به عبارتی‌ دیگر‌ نحوۀ مشاکرت آفریننده در آفرینش اثر عامل تعیین‌ کننده در نوع و عنوان اثر و نیز تعیین‌ حقوق‌ شریک‌ همکار و اجرای آن است. در اکثر نظام‌های حقوقی به عناوین اثر مشترک‌ و جمعی به عنوان آثاری که در نتیجه فعالیت دو یا چند نفر حاصل می‌شود اشاره شده‌ است، بدون‌ اینکه بر مفهوم این اصطلاحات، نوع و میزان حقوق اختصاصی بین آن‌ها اتفاق‌ نظر‌ وجود داشته باشد.