کتاب در جاده

کتاب در جاده اثر جک کرواک، وادارتان می‌کند به پشت فرمان اتومبیل‌تان بپرید و دل به سفر بسپارید و با سرعتی سرسام‌آور، شب و روز از میان شهرهای پر هیاهو و شهرک‌های خواب زده برانید و تا وقتی چرخ‌ها از جاده در نرفته‌اند توقف نکنید و شعله‌های ماجراجویی را در خود بیفروزید.

رمان در جاده (On The Road) روایت سفر اُدیسه‌وار جوانی به نام سالواتوره پارادایز (سَل، سَلی) است. نویسنده‌ای که پس از جدایی از همسرش، سرخورده و افسرده، بر آن می‌شود تا دلش را به دست جاده‌های آمریکا بسپارد و می‌کوشد از این طریق معنا و مفهومی برای زندگی پوچ خویش بیابد. در این بین با جوانی کوچک‌تر از خود اما کلّاش و متقلّب به نام دین موریارتی آشنا می‌شود و چنان تحت تأثیر دیوانه‌بازی‌ها و مرامِ آشوب‌گرانه‌اش قرار می‌گیرد که زندگی را بدون او عاری از هر گونه لذّتی می‌یابد. زیرا می‌داند دین بالذّات چنین آدمی نبوده و در واقع فرآورده‌ای از محیط پیرامون خویش است. دین نیز در لابه‌لای این همه هیاهو هدفی مهم‌تر دارد و آن یافتن پدر مفقودش است که با نام دین موریارتیِ پیر از او یاد می‌شود. از طرفی دین می‌خواهد با تقلید از راوی روشن‌اندیش رمان، به هر طریق ممکن، بیانی همچون او و مابقیِ روشن‌فکرانی که اسم‌شان را شنیده داشته باشد و از کلماتی ثقیل و پرطمطراق بهره جوید اما در پاره‌ای موارد، خود نیز از درک آن‌چه بر زبان می‌آورد عاجز می‌شود. از‌این‌رو ارتباط مرید و مراد‌گونه‌ی میان این دو جوان، اساس و اصل درون‌مایه‌ی «در جاده» را شکل می‌دهد.

جک کِروآک (Jack Kerouac) زندگی کوتاه اما سرشاری داشت. در 1922 متولّد شد و در 1969، زمانی که تنها چهل‌ و‌ هفت‌ سال داشت از دنیا رفت. والدینش فرانسوی_کانادایی‌تبار بودند و خودش هم تا شش‌سالگی قادر نبود حتی یک کلمه به زبان انگلیسی صحبت کند. بعد از آن بود که گفت می‌خواهم نویسنده شوم. نوشتن را در ده‌سالگی شروع کرد و مقالات و اخبار ورزشی نگاشت و در یازده‌سالگی نیز نگاشتن رمانی تمام‌عیار را به پایان رساند.

با اینکه حدوداً سی‌کتاب منتشر‌شده و منتشر‌نشده در زمینه‌های مختلفی از جمله شعر و رمان نوشت، اما هرگز نتوانست موفّقیت جهانی «در جاده» را یک‌بار دیگر به‌دست آورد و شاید علّت آن بود که در رمان‌های دیگرش همچون دکتر ساکس (1959) و بیگ سور (1962) همان درون‌مایه‌های «در جاده» را تکرار کرده بود. احتمالاً نوشتن از دیگر وادی‌ها برایش غیرممکن بوده یا این‌که عامدانه نمی‌خواسته از چیزی جز مسافرت و خوشگذرانی یاد کند. کروآک در رمان «در جاده» تکنیکی خاص از نوشتن را با نام «نوشتار اتوماتیک» گسترش داد که به نوعی ریشه در همان تکنیک «جریان سیّال ذهن»ی داشت که مدرنیست‌هایی چون هنری جیمز، ویرجینیا ولف، جیمز جویس و ویلیام فاکنر بنیادش را نهاده بودند. همین سبک غیر‌متعارف و روان در کنار محتوای رمان، دلیل بی‌چون‌ و‌ چرای موفّقیت «در جاده» در نزد مخاطبان، بخصوص جوانان پرشور آمریکا شد.

در جاده به سال 1951 نگاشته شد اما تا سال 1957 هیچ ناشری حاضر به انتشار آن نشد. رمانی که ظرف سه‌هفته بر روی طوماری بلند و 120 فوتی تایپ شد. طوماری که هم‌اکنون در موزه‌ی لاوِل در ایالت ماساچوست که زادگاه کِروآک است نگهداری می‌شود و می‌توان آن را شمایلی از جاده در‌نظر گرفت. رمان، اثری زندگی‌نامه‌ایست و بر اساس خاطراتی نگاشته شده که جک کِروآک به همراه دوست کلّه‌خراب‌اش نیل کَسیدی (سَل پارادایز و دین موریارتی در رمان) در طی سفرهایی که در اواخر دهه‌ی 40 و اوایل دهه‌ی 50 به سرتاسر آمریکا داشتند خلق کردند. زمانی که فواصلی طولانی را در مدتی کوتاه پشت‌سر گذاشتند. «در جاده» تنها یک رمان نیست بلکه نقشه‌ای از جغرافیای آمریکاست. چرا‌که به جرأت می‌توان گفت در هیچ رمانی، بدین اندازه از شهرها و مناطق مختلف آمریکا یاد نشده است. اما کروآک در این مسیر، همسفری گرانبهاتر را نیز به‌همراه دارد و او کسی نیست جز خواننده‌ی کتابش. راوی، روایت‌اش را به صورت گفتمانی دو سویه با مخاطب نوشته و به شکلی تمام‌عیار او را در سفرها و چالش‌های ذهنی خویش شریک ساخته است.