بله
داستان کتاب بیمار انگلیسی نوشته‌ی مایکل اونداتیه و برنده‌ی جایزه‌ی بوکر، در روزهای پایانی جنگ جهانی دوم و در ویلایی نیمه‌ویران در ایتالیا می‌گذرد؛ جایی که هانا، پرستار جوان کانادایی، از مردی سوخته و بی‌هویت مراقبت می‌کند. بیماری که به سبب لهجه‌اش او را انگلیسی خطاب می‌کنند. با ورود کاراواجیو، دوست قدیمی خانواده‌ی هانا، و کیپ، سرباز هندی متخصص خنثی‌سازی بمب، این ویلا به نقطه‌ی تلاقی چهار انسانی بدل می‌شود که هرکدام زخمی شخصی از جنگ با خود حمل می‌کنند.
درباره‌ی کتاب بیمار انگلیسی
کتاب بیمار انگلیسی روایت انسان‌هایی است که جنگ برایشان با پایان نبرد تمام نمی‌شود و اثرش را در جسم، حافظه و روابطشان باقی می‌گذارد. مایکل اونداتیه روایت قصه‌اش را بر پایه‌ی کشف تدریجی گذشته‌ی شخصیت‌هایش پیش می‌برد. بیمار سوخته‌ی داستان، با یادآوری تکه‌هایی از گذشته‌اش، به سال‌های پیش از جنگ می‌رود، روزهای اکتشاف و سفر در دل صحرای شمال آفریقا و عشقی پرشور که مسیر زندگی‌اش را برای همیشه دستخوش تغییر کرد.
روایتی که مرد سوخته، از گذشته‌ی اسرارآمیزش روایت می‌کند، کاراواجیو را به شک می‌اندازد که این مرد شاید کاوشگر مشهور مجارستانی، لاسلو آلماشی باشد. گذشته‌ی این مرد مرموز، خواننده را به سال‌هایی می‌برد که او همراه گروهی از جغرافی‌دانان و نقشه‌برداران در بیابان‌های آفریقا سفر می‌کرد، روزهایی که جنگ هنوز مرزهای و کشورها را به میدان مرگ انسان‌ها بدل نکرده بود.
در روایت گذشته‌ی مرد سوخته، رابطه‌ی او با کاترین کلیفتون، زنی متاهل که همراه همسرش به گروه کاوشگران پیوسته، جایگاهی محوری در رمان بیمار انگلیسی پیدا می‌کند. مایکل اونداتیه از خلال این رابطه نشان می‌دهد که چگونه رخدادهای آشوبناک تاریخی مثل جنگ، مسیر زندگی آدم‌ها و روابط و احساساتشان را دگرگون می‌کند و ضربه‌هایی بر پیکره‌ی آدمی می‌نشاند که درد جانکاهشان تا مدت‌ها خاطراتی تلخ را به یاد می‌آورد.
عشق در سایه‌ی جنگ و ویرانی
مایکل اونداتیه در این داستان روانشناسانه صرفا به روایت داستان کاوشگر و ماجرای عاشقانه‌اش نمی‌پردازد. هانا، پرستار جوان کانادایی نیز در این میان با خاطراتی آغشته به مرگ و فقدان، درگیر است. سال‌ها پرستاری در جنگ، دیدن تن‌های زخمی و خون‌آلود و تجربه‌ی مرگ عزیزترین افراد زندگی‌اش، او را از روند عادی زندگی به کلی دور کرده است و ردی از غم و اندوه بر پیکره‌اش، نشانده است.
در این میان، مراقبت از مرد انگلیسی برای او صرفا انجام وظیفه‌ی شغلی نیست، بلکه راهی است که به‌واسطه‌ی آن می‌تواند با رنج و غم‌های وجودی‌اش، مواجه شود. بدین شکل، کتاب بیمار انگلیسی بدل به کاوشی در باب جنگ و تروما می‌شود و نشان می‌دهد که با اتمام جنگ، تجربه‌ی آشوبناک و احساسات جریحه‌دار شده‌ی افرادی که درگیر آن بوده‌اند، به این زودی‌ها به پایان نمی‌رسد و جنگی شخصی‌تر، درون آن‌ها حالا حالاها جریان دارد.
یک رمان تاریخی درباره‌ی جنگ و تروما
رابطه‌ی هانا و کیپ، یکی دیگر از خطوط داستانی است؛ کیپ، سرباز هندی، برای ارتش بریتانیا بمب‌ها و مین‌های باقی‌مانده را خنثی می‌کند. وظیفه‌ای که هر روز و هر لحظه از زندگی‌اش را در معرض مرگی غیرقابل اجتناب قرار می‌دهد. در این میان رابطه‌ی عاطفی که میان او و هانا شکل می‌گیرد، آرامش و پناهی موقت برای آن دو فراهم می‌کند.
مایکل اونداتیه از خلال وضعیت شخصیت‌های اصلی‌اش، نشان می‌دهد که جنگ فقط مرزها و شهرها را ویران نمی‌کند، بلکه برداشت انسان از هویت، تعلق و جایگاهش در جهان را نیز دگرگون می‌سازد. روایت غیرخطی رمان نیز این آشفتگی را بازتاب می‌دهد و گذشته را از دل خاطره‌ها، کتاب‌ها و روایت‌های پراکنده‌ی شخصیت‌ها به‌تدریج آشکار می‌کند.
خرید کتاب بیمار انگلیسی شما را با داستان چهار انسان جنگ‌زده همراه می‌کند که در روزهای پایانی جنگ جهانی دوم، گذشته‌ها و سرنوشت‌های متفاوتشان در ویلایی متروک در ایتالیا به یکدیگر گره می‌خورد. این اثر توسط نیلوفر سرحدی به فارسی ترجمه شده و نشر جمهوری آن را منتشر کرده است.
جوایز و افتخارات کتاب بیمار انگلیسی
- برنده‌ی جایزه‌ی بوکر در سال 1992
- برنده‌ی جایزه‌ی گاورنر جنرال در سال 1992
- برنده‌ی جایزه‌ی من بوکر طلایی در سال 2018
- برنده‌ی جایزه‌ی کتاب تریلیوم در سال 1993
نکوداشت‌های کتاب بیمار انگلیسی
- خواندن این کتاب شبیه به ورود به شبکه‌ای کم‌نظیر و افسون‌کننده از رویاها می‌ماند. (تایم)
- این اثر احساسی، رازآلود و سرشار از شور شاعرانه است و خواننده را به جهانی دیگر می‌برد... عمیق‌ترین اثر مایکل اونداتیه اونداتیه پیرامون ماهیت هویت. (سان فرانسیسکو کرونیکل)
- مایکل اونداتیه یکی از برجسته‌ترین رمان‌نویسان آمریکای شمالی است. افسون ویلای پر از خاطره‌ی او تا مدت‌ها با من می‌ماند و وسوسه‌ام می‌کند بعضی بخش‌ها را تنها برای تجربه‌ی لذت حضور دوباره در آن فضا، باری دیگر بخوانم. (وال‌استریت ژورنال)
اقتباس سینمایی از کتاب بیمار انگلیسی
- در سال 1996 فیلم بیمار انگلیسی به کارگردانی آنتونی مینگلا بر اساس این رمان ساخته شد و ستارگانی همچون رالف فاینز، کریستین اسکات توماس، ویلم دفو، کالین فرث و ژولیت بینوش در آن ایفای نقش کردند. این اثر در جشنواره‌ی اسکار همان سال، موفق به کسب نه جایزه‌ی اسکار از جمله بهترین فیلم و بهترین کارگردانی شد.
کتاب بیمار انگلیسی برای شما مناسب است اگر
- قصد مطالعه‌ی یک رمان روانشناختی جذاب از ادبیات کانادا را دارید.
- به ادبیات جنگ علاقه دارید.
- رمان‌هایی با روایت غیرخطی همراه با رفت‌وآمد میان گذشته و حال برایتان جذاب است.
- می‌خواهید یک داستان عاشقانه‌ی شورانگیز را بخوانید که در گرماگرم جنگ و نابودی، پناه و آرامشی برای شخصیت‌های رنجور قصه فراهم می‌کند.
در بخشی از کتاب بیمار انگلیسی می‌خوانیم
شعله آخرین جنگ قرون‌وسطا در ایتالیا در سال 1943 و 1944 برپا شد. شهرهای حاشیه در این دوره در طول قرن هشتم علیه دشمنان خود جنگیدند. مردم زیادی قصابی شدند و حالا در این جنگ وقتی تانک‌ها بر روی خاک رد می‌شدند از لای شیارهای آن می‌توانستی تبر و نیزه‌های خونین آن‌ها را بیابی. خط جنگ از مونترچی، کورتونا، اربینو، آریزو، سانسپولکرو، آنگیاری و تا کنار ساحل امتداد داشت.
انگلیسی‌ها، آمریکایی‌ها، هندی‌ها، استرالیایی‌ها و کانادایی‌ها به سمت شمال پیش‌روی کردند و خط مین‌گذاری شده، منفجر و در هوا دود شد. وقتی ارتش به سانسپولکرو که شهری تاریخی بود و نماد کمان‌های پولادی داشت، رسید؛ ارتش در سکوت شبانه به خانه‌ها ریخت و شهر را آتش زد.
محققین قرون‌وسطا را از دانشگاه آکسفورد اخراج کرده و به آمبریا فرستاده بودند. متوسط سن‌شان شصت‌سال بود. آن‌ها را کنار توپ و سلاح‌های جنگی جا داده بودند و با استراتژی‌های جنگی‌شان گفته بودند اختراع جنگی را فراموش کنند.
سرباز جوان گونه‌هایش را روی شن‌های زمین گذاشت و در ذهنش به گونه‌های ملکه سبا فکر کرد. در این رودخانه چیزی نبود که دلگرمش کند، جز حس علاقه‌ای که به هانا داشت. باید تار موهایش را کنار می‌زد و دست راستش را روی گردن و لباس زیتونی‌اش می‌گذاشت.
گویی در دریا معلق بود و به ساحل شنی چنگ می‌زد. این شب‌ها و روزها همه چیز در این کتاب‌ها و دیوارهای نقاشی شده خلاصه می‌شد. این‌جا در این عمارت مقدس و گنبدی‌شکل، چه کسی غمگین‌تر بود؟ عاشق نگاه غمگین زن بود. زنی که تقدس پل‌ها را می‌دانست.
بر روی تخت کمپ سربازان، دراز کشیده بود و دستانش را بالای سرش قفل کرده بود.
