کتاب سه استاد اثر جعفر مدرس صادقی از نشر مرکز

کتاب سه استاد اثر جعفر مدرس صادقی مجموعه‌ای از جستارها و نوشته‌های ادبی درباره‌ی سه چهره‌ی تأثیرگذار در ادبیات معاصر ایران، یعنی ابراهیم گلستان، شمیم بهار و قاسم هاشمی‌نژاد است. مدرس صادقی با نگاهی شخصی و تحلیلی، آثار، شیوه‌ی نوشتن و جایگاه این سه نویسنده را در داستان‌نویسی معاصر ایران بررسی می‌کند و از تجربه‌ی آشنایی خود با این شخصیت ادبی می‌گوید.

درباره‌ی کتاب سه استاد

سه استاد یکی از کتاب‌های جعفر مدرس صادقی است که به داستان‌نویسی در دهه‌ی 50 شمسی می‌پردازد. صادقی در این اثر خود ابراهیم گلستان، شمیم بهار و قاسم هاشمی‌نژاد، سه تن از داستان‌نویسان معاصر ایران را برگزیده و از خلال شرح احوال و نقد آثار آن‌ها سه نوع نگاه به ادبیات داستانی را بازتاب می‌دهد. سه نویسنده‌ای که هر یک در برابر جریان‌های رایج زمان خود مسیر متفاوتی را دنبال کردند.

نویسنده ابتدا آثار ابراهیم گلستان را بررسی می‌کند و از میان آن‌ها به داستان‌های مهمی چون آذر، ماه آخر پاییز و خروس اشاره می‌کند. وی از خلال بررسی این داستان‌ها نشان می‌دهد که داستان برای گلستان تنها روایت یک ماجرا نبود، بلکه راهی برای ادامه‌ی مبارزه، مشاهده، نشان دادن زمانه و هشدار به جامعه بود.

جعفر مدرس صادقی در بخش دوم این اثر از توجه شمیم بهار به لحن، زبان و گفت‌وگونویسی و همچنین کناره‌گیری‌های او می‌گوید. سپس از کتاب‌های قاسم هاشمی‌نژاد همچون دو داستان «فیل در تاریکی» و «خیرالنسا» حرف می‌زند و نقدهای موشکافانه‌ی او را به جریان‌های داستان‌نویسی دوره‌ی خود بازتاب می‌دهد.

سه چهره با سه گرایش مستقل

کتاب سه استاد در بخش‌های مختلف به تجربه‌ها و آثار این سه چهره می‌پردازد و در کنار همه‌ی این‌ها، موضوعاتی مانند جریان‌های مسلط داستان‌نویسی و محافل ادبی شاخص آن دوره همچون جُنگ اصفهان، تأثیر سانسور، ادبیات متعهد، گرایش به نماد و استعاره و فاصله گرفتن از قصه و روایت در ادبیات داستانی معاصر ایران را بررسی می‌کند.

جعفر مدرس صادقی در این کتاب تصویری از سه نویسنده و منتقد سرشناس و برجسته‌ی دهه‌ی پنجاه ارائه می‌کند که از جریان‌های مسلط دوره‌ی خود مستقل بودند و به سلیقه‌های معمول زمانه‌ی خویش نپیوستند. او با بررسی تجربه‌ها و آثار این سه چهره، تفاوت نگاه و مسیر ادبی هر یک را در فضای فکری و ادبی آن دوره نشان می‌دهد.

خرید کتاب سه استاد نشر مرکز بخشی از فضای فکری و ادبی دهه‌های 40 و 50 را به شما می‌شناساند و زمینه‌ای را نشان می‌دهد که آثار این سه نویسند‌ه در آن شکل گرفتند.

کتاب سه استاد برای شما مناسب است اگر

• به ادبیات معاصر ایران و نقد و بررسی جریان‌های داستان‌نویسی علاقه دارید.
• به نوشته‌های جعفر مدرس صادقی علاقه‌مندید و می‌خواهید یکی از جستارهای او را درباره‌ی تاریخ و تحولات داستان‌نویسی و نقد ادبی ایران مطالعه کنید.
• قصد دارید درباره‌ی فعالیت‌ها و کتاب‌های شمیم بهار، قاسم هاشمی‌نژاد و ابراهیم گلستان بخوانید.

در بخشی از کتاب سه استاد می‌خوانیم

در مقدّمه‌اش بر اوّلین چاپ کامل خروس در 1374 می‌گوید مقصود او از این داستان که «در روزهای آخر سال 1348 و تابستان 1349» نوشته است «نمودن» دید و شناختش «از روزگار حاضر و حاکم بود.» و فیلم اسرار گنج درّه‌ی جنّی هم که در سال 1352 ساخته است و در سال 1353 به نمایش درآمد و داستانی هم که بعد از ساختن این فیلم نوشته است به همین ترتیب، برای «نمایاندن» تمام آن‌ چه دیده بوده است و می‌دیده است بوده و آن‌ چه به قول خودش «نشان دادنش ضروری بود.» با اوّلین داستانی هم که چاپ کرد که در سال 1326 در ماه‌نامه‌ی مردم چاپ شد می‌خواست «هول و وحشت» زمانه‌اش را نشان بدهد. پس تلقّیِ او از داستان و انتظاری که از این فُرم داشت در طول سالیان می‌بینیم که هیچ فرقی نکرده است. داستان برای او وسیله‌ای بود برای هشدار دادن به جامعه‌ای که به زعم او در خواب است و اگر هم خواب نباشد، در بی‌خبری به سر می‌برد.

ابراهیم گلستان در سال 1325 نویسنده‌ی جوان اما باتجربه‌ای بود که یک سابقه‌ی چند ساله در تشکیلات حزب توده و روزنامه‌های مردم و رهبر داشت و در کنگره‌ی نویسندگان ایران هم که در تیرماه آن سال برگزار شد شرکت کرد، اما هنوز اسمی در نکرده بود و جزو تماشاچی‌ها بود. با این همه لابد سخنرانیِ احسان طبری را شنیده است و آن ستایش پُرشور او را از حاجی آقای صادق هدایت که بعد از یک انتقاد شدید از بوف کور نثار آن نویسنده‌ی معروف آن روزها کرد که خودش یکی از اعضای هیئت رئیسه هم بود: احسان طبری او را یک نویسنده‌ی «مالیخولیایی مأیوس» نامید که در بوف کور «به شگفت‌ترین رؤیاهای باطنی خود پناه برده» بود، اما ناگهان «پس از تحولات اجتماعی، جنگ در دنیا و دموکراسی در ایران... بدل به نویسنده‌ نقاد و مبارز سرسختی می‌شود که هدف‌ها و امیدهای معینی دارد.»