کتاب برگ‌هایی از خاطرات من اثر همایون کاتوزیان از نشر مرکز

کتاب برگ‌هایی از خاطرات من، روایتی از سالیانی‌ست که همایون کاتوزیان در آن‌ها مسیر زندگی فکری و حرفه‌ای خود را پیدا کرده است. از روزهای دبیرستان و نخستین مواجهه‌ها با فضای فرهنگی و سیاسی تا تحصیل در انگلستان و فعالیت‌های دانشگاهی، هر بخش به گوشه‌ای از این مسیر می‌پردازد. حضور چهره‌های شناخته‌شده‌ی ادبی و فکری نیز به این خاطرات بُعدی تاریخی و اجتماعی می‌بخشد و تصویری زنده از آن دوره پیش چشم خواننده می‌گذارد.

درباره‌ی کتاب برگ‌هایی از خاطرات من

کتاب برگ‌هایی از خاطرات من نوشته‌ی همایون کاتوزیان، مجموعه‌ای از خاطرات و روایت‌هایی است که بخش‌هایی از زندگی فکری و اجتماعی نویسنده را در پیوند با تاریخ معاصر ایران بازگو می‌کند. کاتوزیان در این کتاب از دوران نوجوانی و سال‌های تحصیل در دبیرستان البرز آغاز می‌کند و به تجربیاتش در دانشگاه، مهاجرت به انگلستان، فعالیت‌های دانشگاهی و ارتباط با فضای فرهنگی و سیاسی ایران می‌رسد.

یکی از جذابیت‌های کتاب برگ‌هایی از خاطرات من همایون کاتوزیان، حضور پررنگ آدم‌هایی است که هرکدام بخشی از تاریخ فکری و فرهنگی چند دهه‌ی ایران را نمایندگی می‌کنند. از خلیل ملکی، جلال آل‌احمد و حمید عنایت گرفته تا ایرج افشار، داریوش آشوری، احمد شاملو و دیگر چهره‌هایی که کاتوزیان با بسیاری از آن‌ها از نزدیک آشنا بوده است. خاطرات او درباره‌ی این افراد تصویری از مناسبات فکری، فرهنگی و سیاسی دوره‌ای را ترسیم می‌کند که بخش مهمی از تحولات فکری و اجتماعی ایران در آن رقم خورده است.

خاطرات روزگار گذشته از نگاه همایون کاتوزیان

ساختار کتاب برگ‌هایی از خاطرات من نشر مرکز نیز با یک زندگی‌نامه‌ی خطی تفاوت دارد. این اثر از یادداشت‌های مستقلی تشکیل شده که برخی پیش‌تر در مجلات و نوشته‌های دیگر منتشر شده‌اند و برخی برای نخستین‌بار در این مجموعه آمده‌اند. همین ویژگی باعث شده هر فصل بر دوره، شخص یا رویدادی مشخص تمرکز داشته باشد؛ از خاطرات البرز و معلمان آن تا تجربیات سیاسی دوران جوانی، همکاری با بی‌بی‌سی و سرانجام روایت چگونگی تغییر مسیر کاتوزیان از پزشکی به علوم اجتماعی و انسانی.

خرید کتاب برگ‌هایی از خاطرات من برای علاقه‌مندان به تاریخ معاصر، ادبیات و چهره‌های فکری ایران، اثری خواندنی و ارزشمند خواهد بود. کاتوزیان در این صفحات، گذشته را با نگاه تیزبینِ یک پژوهشگر و صمیمیت یک خاطره‌نگار روایت می‌کند و همین ترکیب، کتاب را به اثری قابل توجه تبدیل کرده که هم برای شناخت نویسنده جذاب است و هم برای کندوکاو درباره‌ی زمانه‌ای که در آن زیسته است.

کتاب برگ‌هایی از خاطرات من برای شما مناسب است اگر

• به خاطرات و روایت‌های شخصی از تاریخ معاصر ایران علاقه دارید و دوست دارید رویدادهای یک دوره را از زاویه‌ی تجربه‌ی یک شاهد و پژوهشگر دنبال کنید.
• می‌خواهید با زندگی و مسیر فکری همایون کاتوزیان و چگونگی شکل‌گیری فعالیت‌های علمی و فرهنگی او آشنا شوید.
• به شناخت چهره‌های تأثیرگذار ادبی و فکری ایران و روایت‌هایی درباره‌ی روابط و معاشرت‌های آنان علاقه‌مندید.
• به کتاب‌هایی علاقه دارید که در کنار روایت زندگی یک فرد، تصویری از فضای فکری، فرهنگی و اجتماعی ایران در چند دهه‌ی گذشته ارائه می‌کنند.

در بخشی از کتاب برگ‌هایی از خاطرات من می‌خوانیم

من در هیجده‌سالگی به لندن آمدم و هفت  هشت ماه بعد که نوزده‌ساله بودم پایم به بخش فارسی رادیو بی‌بی‌سی باز شد. این ده‌ها سال پیش از آن بود که تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی تأسیس شود. حمید عنایت سال آخر دوره دکتری‌اش را در دانشگاه لندن می‌گذراند و در عین حال کارمند پاره‌وقت بی‌بی‌سی بود. یک روز از من پرسید آیا میل داری که گه‌گاه برای رادیو بی‌بی‌سی کار کنی.

پاسخ من مثبت بود و او به من گفت که پس فلان روز و فلان ساعت بیا به بخش فارسی در «بوش هاوس»، طبقه پنجم، تا من به تو کاری رجوع کنم. «بوش هاوس» ساختمان قسمت بین‌المللی رادیو بی‌بی‌سی بود. در آن زمان و لابد اکنون هم در کل بی‌بی‌سی اعم از داخلی و جهانی موقعیتی وجود داشت که به آن «همکار خارجی» (outside contributor) می‌گفتند. این به کسی اطلاق می‌شد که گه‌گاه یک تهیه‌کننده تمام‌وقت یا پاره‌وقت یک نفر مانند من را به‌عنوان دستیار خود برای همکاری در برنامه‌ای که در دست اجرا داشت از خارج از بی‌بی‌سی دعوت می‌کرد، و برای هر بار همکاری به او وجه مختصری پرداخت می‌شد.

این‌چنین بود که من به کار گه‌گاهی در بی‌بی‌سی مشغول شدم. البته پس از یک  دو بار که حمید از من برای همکاری دعوت کرد، دیگر تهیه‌کنندگان نیز گاهی مرا برای کاری می‌خواستند. در آن زمان برنامه فارسی چهار تهیه‌کننده تمام‌وقت داشت. ابوالقاسم طاهری تهیه‌کننده ارشد بود. سه نفر دیگر عباس دهقان، مجید مسعودی و حسین درباغی بودند. حمید پس از آنکه دکتری‌اش را گرفت تمام‌وقت شد تا سه سال بعد که در دانشگاه انگلیسی خارطوم در سودان استخدام شد و یک سال پس از آن از دانشکده حقوق دانشگاه تهران دانشیاری گرفت.