بله
کتاب توتالیتاریسم و طرفداران آن دریچه‌ای به جهان فکری لشک کولاکوفسکی و شیوه‌ی مواجهه او با پرسش‌های بنیادین عصر مدرن است. نویسنده در این مجموعه با نگاهی فلسفی و موشکافانه به مفاهیمی چون باور، جامعه، مسئولیت و تجربه‌ی تاریخی می‌نگرد و خواننده را به تامل درباره‌ی شکل‌گیری و دگرگونی اندیشه‌ها دعوت می‌کند. حضور تجربیات شخصی، دانش تاریخی و استدلال فلسفی، به این جستارها عمق و چشم‌اندازی چندلایه بخشیده است.
درباره‌ی کتاب توتالیتاریسم و طرفداران آن
این کتاب شامل هشت جستار از لشک کولاکوفسکی، فیلسوف و متفکر لهستانی است که در آن‌ها به بررسی و نقد جریان‌های فکری سوسیالیسم، کمونیسم و مارکسیسم و نسبت آن‌ها با ایدئولوژی و نظام‌های توتالیتر می‌پردازد. این اثر ترجمه فارسی بخشی از مجموعه گسترده‌تر نوشته‌های اوست که مقالاتی از دوره‌ای بیش از پنجاه ساله را دربرمی‌گیرد.
کولاکوفسکی در کتاب توتالیتاریسم و طرفداران آن تجربه‌ی زیسته و پژوهش فلسفی خود را برای بررسی کمونیسم به کار می‌گیرد و نسبت میان آرمان‌های سوسیالیستی، ساختار قدرت، حقیقت و آزادی را بررسی می‌کند.
زندگی فکری و سیاسی کولاکوفسکی
لشک کولاکوفسکی مسیر فکری پرفرازونشیبی در قبال مارکسیسم داشت. او پس از پیوستن به حزب متحد کارگران لهستان، به‌تدریج از نظام کمونیستی شوروی فاصله گرفت و به یکی از منتقدان جدی آن تبدیل شد. نوشته‌هایی مانند «سوسیالیسم چیست؟» و «مرگ خدایان» در دهه 1950 با واکنش حکومت کمونیستی روبه‌رو شدند و انتشار رسمی آن‌ها در لهستان محدود شد. سخنرانی او در سال 1966 به اخراجش از حزب انجامید و در سال 1968 نیز از دانشگاه ورشو برکنار شد و سپس لهستان را ترک کرد.
هشت جستار در کتاب توتالیتاریسم و طرفداران آن با عنوان‌های «مرگ خدایان»، «سوسیالیسم چیست؟» «کمونیسم به‌منزله‌ی نیرویی فرهنگی»، «میراث چپ»، «توتالیتاریسم و فضیلت دروغ»، «از سوسیالیسم چه باقی مانده است؟»، «ریشه‌های مارکسیستی استالینیسم» و «نظرات صحیح من درباره همه‌چیز» تنظیم شده‌اند. این مقالات دوره‌های مختلف فعالیت فکری نویسنده را بازتاب می‌دهند و از بررسی تجربه‌ی کمونیسم و نقد سوسیالیسم تا تحلیل ایدئولوژی، استالینیسم، حقیقت و میراث چپ امتداد پیدا می‌کنند.
از آرمان‌های سوسیالیستی تا سازوکارهای قدرت ایدئولوژیک
در جستارهای مربوط به سوسیالیسم و کمونیسم، لشک کولاکوفسکی فاصله‌ی میان آرمان‌های سوسیالیستی و صورت تاریخی آن‌ها و همچنین تاثیر کمونیسم بر حیات فکری و فرهنگی را بررسی می‌کند. میراث چپ نیز به دستاوردها، تناقض‌ها و میراث جنبش‌های چپ می‌پردازد. در توتالیتاریسم و فضیلت دروغ، سازوکارهای اطاعت، جزم‌اندیشی و توجیه قدرت در نظام‌های ایدئولوژیک بررسی می‌شوند. استعاره‌ی قلعه‌ی محاصره‌شده در کتاب توتالیتاریسم و طرفداران آن، پیوند میان دشمن‌انگاری، انزوا، اطاعت و فرسایش تفکر مستقل را توضیح می‌دهد.
ریشه‌های مارکسیستی استالینیسم رابطه‌ی میان نظریه مارکسیستی و تجربه‌ی استالینیسم را از منظر تاریخی و فکری بررسی می‌کند. در بخش نظرات صحیح من درباره همه‌چیز نیز وجه فلسفی‌تر مجموعه آشکار می‌شود و مسائلی مانند حقیقت، یقین، ابهام و محدودیت شناخت انسانی در مرکز توجه قرار می‌گیرند. پیشگفتار مترجم شهاب‌الدین عباسی و مقدمه‌ی آگنیشکا کولاکوفسکا نیز زمینه فکری این مقالات را روشن‌تر می‌کنند.
خرید کتاب توتالیتاریسم و طرفداران آن از انتشارات کتاب پارسه برای علاقه‌مندان فلسفه سیاسی، تاریخ اندیشه، مارکسیسم، ایدئولوژی‌پژوهی و تاریخ اروپای شرقی، اثری تحلیلی برای شناخت اندیشه و تحول فکری کولاکوفسکی است.
نکوداشت‌های کتاب توتالیتاریسم و طرفداران آن
- این کتاب برانگیزاننده و چالش‌برانگیز است. (Kirkus Reviews)
- واژه‌ی «گزنده» شاید اساسا برای توصیف نویسنده‌ای چون لشک کولاکوفسکی ساخته شده باشد؛ روشنفکری برجسته و نویسنده‌ای پرکار. کولاکوفسکی تاریخ و تاریخ فلسفه، رشته‌ی تخصصی خود را به‌خوبی می‌شناخت و همین دانش در استدلال‌هایش درباره خدا و هر موضوع دیگری بازتاب می‌یافت؛ استدلال‌هایی که با لحنی به‌شدت کنایه‌آمیز بیان می‌شدند. بی‌شک او شایسته‌ی توجه و قدردانی بیشتری است. (Publishers Weekly)
- لشک کولاکوفسکی روشنفکری به معنای واقعی کلمه بود: پژوهشگری با دانشی گسترده، نویسنده‌ای توانا در بیان روشن و دلنشین اندیشه‌های پیچیده، و انسانی که اهمیت و جایگاه خود را بیش از اندازه جدی نمی‌گرفت... کتاب توتالیتاریسم و طرفداران آن مقدمه‌ای عالی برای آشنایی با نوشته‌های کولاکوفسکی است. (The Wall Street Journal)
کتاب توتالیتاریسم و طرفداران آن برای شما مناسب است اگر
- به مطالعه فلسفه‌ی سیاسی، تاریخ اندیشه و نظریه‌های سیاسی می‌پردازید.
- در پی مطالعه‌ای تحلیلی درباره مارکسیسم، کمونیسم و سوسیالیسم هستید.
- درباره‌ی توتالیتاریسم، استالینیسم و سازوکارهای ایدئولوژیک قدرت پژوهش می‌کنید.
- آثار لشک کولاکوفسکی و نقد فلسفی مارکسیسم و کمونیسم را دنبال می‌کنید.
در بخشی از کتاب توتالیتاریسم و طرفداران آن: سوسیالیسم، ایدئولوژی، و چپ می‌خوانیم
هرچند، این عقیم‌سازی ذهنی و اخلاقی با خطراتی همراه است. این شیوه تا زمانی کار می‌کند که رژیم توتالیتر در برخورد با اتباع خود فقط به اطاعت منفعلانه معمولی نیاز داشته باشد. اگر، در لحظه‌ای بحرانی، انگیزه شخصی هم موردنیاز باشد، دستگاه شکست می‌خورد. استالینیسم در طول جنگ با آلمان، زمانی که تنها راه بسیج توده‌های روس برای دفاع از کشور عملاً فراموش کردن مارکسیسم‌لنینیسم و استفاده از مشخصاً نمادهای تاریخی و احساسات ملی روسیه به صورت یک سلاح ایدئولوژیک بود، به چنین بحرانی کشیده شد. یک جامعه توتالیتر تمام‌عیارِ متشکل از اشیای شکل‌پذیر، در شرایط نسبتاً پایدارْ قوی است اما در شرایط ناپایدار بسیار آسیب‌پذیر خواهد بود. یکی از دلایل اینکه هرگز نمی‌توان رژیم توتالیتر کامل (یا «مرحله بالاتر سوسیالیسم») ساخت، همین است.
مهم نیست چقدر برای تحقق جاه‌طلبی بزرگ توتالیتاریسم تملک و کنترل کامل حافظه انسانی تلاش می‌شود، در هر حال، این هدف دست‌نیافتنی است. علتش فقط این نیست که حافظه انسان بسیار رام‌نشدنی است. به این علت هم نیست که انسان واقعیتی هستی‌شناختی است: مطمئناً، با زور و اجبار می‌توان مانع از حرکت انسان‌ها شد، اما آن‌ها همیشه کوشش خواهند کرد حقوق خود را در اولین فرصت دوباره به‌دست بیاورند. حتی در بهترین شرایط هم نمی‌توان فرایند گسترده جعل را کامل کرد؛ این کار به تعداد زیادی جاعل نیاز دارد که باید تمایز بین اصلی و جعلی را درک کنند (ابتدایی‌ترین مثال می‌تواند این باشد که یک افسر در دفتر نقشه‌برداری نظامی برای جعل نقشه‌ها باید نقشه‌های غیرجعلی را در اختیار داشته باشد).
