کتاب مضحکه شبیه قتل

وقتی قتل شاه بهانه‌ی خنده می‌شود... کتاب مضحکه شبیه قتل به قلم حسین کیانی نمایشنامه‌ی کمدی و هجوآلودی است که با بازسازی ماجرای قتل ناصرالدین‌شاه، پرده‌ی تناقض‌های جامعه‌ای آشفته را کنار می‌زند. نویسنده با طنز تلخ نهفته در ماجرا، فقر، قدرت و نقش بازی کردن آدم‌های جامعه را به تصویر می‌کشد؛ آدم‌هایی که مرز میان حقیقت و نمایش را گم کرده‌اند.

درباره‌ی کتاب مضحکه شبیه قتل

چه می‌شود اگر یک قتل تاریخی و سیاسی را به یک مضحکه بدل کرد؟ به خصوص اگر پای قتل شاه در میان باشد! حسین کیانی در نمایشنامه‌ی مضحکه شبیه قتل، این ایده‌ی عجیب را دست‌مایه‌ی اثرش قرار می‌دهد و از این طریق مرز مویینی میان تاریخ، نمایش و زندگی روزمره ترسیم می‌کند که در آن تشخیص شخصیت واقعی از کسی که در حال نقش‌آفرینی است، ناممکن می‌شود.

ماجرای این اثر نمایشی در فضایی قجری و حول قتل ناصرالدین‌شاه به دست میرزا رضای کرمانی جان می‌گیرد. در میانه‌ی اوضاع نابسامان جامعه دو بیوه‌ی شاه تصمیم دارند مراسمی برگزار کنند اما اختلاف نظر بزرگی بین آن‌ها وجود دارد. چراکه یکی قصد دارد مراسم شبیه‌خوانی برگزار کند و دیگری قصد بازسازی نمایشی از قتل شاه در قالب اجرای یک مضحکه را دارد؛ تناقضی خنده‌آور که زیربنای نمایشنامه‌ی تاریخی مضحکه شبیه قتل را شکل می‌دهد.

در حالی که آدم‌های طبقه‌ی بالای جامعه سرگرم برپا کردن مجلسی باشکوه و تماشایی هستند، هرکی‌باش‌خان و آقامردک‌جان که نماد طبقه‌ی فرودست جامعه‌اند، سرگردان و بی‌پول در پی یافتن سرپناه هستند.

نمایشنامه‌ی اجتماعی یا بازی تلخ قدرت و فقر؟

در نمایشنامه‌ی مضحکه شبیه قتل اثر حسین کیانی، هرکی‌باش‌خان و آقامردک‌جان مدتی خود را در مستراح عمومی اخترمقوا جا می‌دهند. از طرف دیگر اخترمقوا درگیر پیدا کردن یک‌شاهی پول سیاهی‌ست که در چاه مستراح افتاده و برای پیدا کردن آن از هیچ تلاش فروگذار نمی‌کند. شخصیت‌های دیگر داستان هم هر یک به نوبه‌ی خود در میان دغدغه‌ها، محرومیت‌ها و تناقض‌های زندگی خود دست‌وپا می‌زنند.

با تمام این‌ها، هیچ چیز در این اثر نمایشی آن‌طور که باید پیش نمی‌رود. نقش‌ها جابه‌جا می‌شود، لباس‌ها عوض می‌شوند و آدم‌ها به چیزی تظاهر می‌کنند که نیستند. به این ترتیب کتاب مضحکه شبیه قتل نشر قطره تبدیل به پرتره‌ای از یک جامعه می‌شود که در آن مسائل و مفاهیمی مثل فقر، قدرت، نمایش و آبرو با یکدیگر وارد کنش می‌شوند.

مضحکه شبیه قتل حسین کیانی؛ روایت طنز تاریخی

حسین کیانی با زبان طنز و خلق موقعیت‌هایی ابزورد یک نمایشنامه‌ی دارک کمدی جذاب را رقم می‌زند که در آن واقعه‌ی تاریخی بهانه‌ای برای به نمایش گذاشتن وضعیت جامعه می‌شود. تصویری استعاری که می‌توان نمود آن را در دوره‌های تاریخی مختلف به چشم دید.

پس اگر می‌خواهید با یک نمایشنامه‌ی اجتماعی و تاریخی همراه شوید که تاریخ را در لفافه‌ای طنز می‌پیچد و آن را به آینه‌ای برای تماشای جامعه و آدم‌هایش بدل می‌کند، خرید کتاب مضحکه شبیه قتل می‌تواند فرصتی برای لمس این تجربه باشد.

کتاب مضحکه شبیه قتل برای شما مناسب است اگر

• به خواندن نمایشنامه‌ی طنز ایرانی علاقه دارید و در پی اثری هستید که با نگاهی ظریف به مسائل اجتماعی نظر بیندازد.
• دلتان می‌خواهد یک نمایشنامه‌ی دارک کمدی جذاب بخوانید که موقعیت‌های ابزورد و هجو در آن پررنگ است.
• می‌خواهید مشغول مطالعه‌ی یک نمایشنامه‌ی تاریخی و اجتماعی شوید که با نگاه به واقعه‌ای در گذشته، قدرت، فقر و مناسبات اجتماعی را به نقد می‌کشد.

در بخشی از کتاب مضحکه شبیه قتل می‌خوانیم

هرکی: (آهی می‌کشد.) هی! می‌گم یادش به‌خیر مردک! اون وقتا که نون از هنرمون می‌خوردیم و حاجتمون به این زنیکه نبود، موسمی که مجلس عزا و تعزیه به پا می‌شد توی تکیه‌ی دولت، (موسیقى تعزیه) رخت شبیه‌خوونی تن می‌کردیم و جلوی شاه و ملت وامی‌ستادیم و مَشک‌مَشک اشک بود که درمی‌آوردیم بیرون، حدقه‌ی چشمی نبود که سرخ و کبود نشه! وقتی‌ام مجلس تقلید و مضحکه به پا بود که دیگه بدتر، روده‌ای نمی‌موند که از خنده‌هایی که درمی‌آوردیم بریده نشه! ملقب شده بودیم به معین‌البکا و الخنده... می‌بینی دست روزگار چه نامرده!

مردک: بله آقا خیلی! مگه یادتان نیست ما هم وردست شما بودیم و برووبیایی پیدا کرده بودیم در کسوت ناظم‌البکا و الخنده؟ نظم و نظافت مجالس مختلفه را آن‌چنان برقرار می‌کردم بنده، که هیچ جنبنده‌ای نمی‌توانست در مجلس عزا گریه نکنه و در مجلس تقلید نخنده.

هرکی: ‌ای بابا این حرفا معنی چنده؟ حالا که شدیم مستراح‌دار اخترمقوا، دختر رئیس‌التجار، مثلاً خیر سرمون رفتیم تو بازار.

مردک: نه آقا، اشتباه می‌کنید! بازار رفت توی شما!