کتاب سیستم‌های درون خانوادگی اثر تونی هربین بلانک

کتاب سیستم‌های درون خانوادگی، اثر تونی هربین بلانک، مربی ارشد مؤسسه‌ی آی‌اف‌اس، و دکتر مارتا سوئیزی، استادیار دانشکده‌ی پزشکی هاروارد، به روانشناسی روابط عاطفی با رویکرد سیستم‌های خانواده‌ی درونی (رویکرد IFS) می‌پردازد. مخاطب اصلی این اثر روان‌درمانگران و زوج‌درمانگران هستند، اما علاقه‌مندان به آگاهی بیشتر در زمینه‌ی مهارت‌های ارتباط بین‌فردی نیز می‌توانند از آن بهره ببرند.

درباره‌ی کتاب سیستم‌های درون خانوادگی

در رویکرد آی‌اف‌اس (Internal Family Systems) درمانگران، ذهن یا شخصیت انسان را متشکل از بخش‌های مختلف در نظر می‌گیرند و معتقدند هرکدام از این بخش‌ها راه‌های خاص خود را برای مواجهه با ترس‌ها، نیازها و احساسات دارند.

در کتاب سیستم‌های درون خانوادگی (Internal Family Systems Couple Therapy Skills Manual)، تونی هربین بلانک (Toni Herbine-Blank) و مارتا سوئیزی (Martha Sweezy)، با تمرکز بر ترمیم روابط عاطفی از تکنیک‌های آی‌اف‌آی‌او (IFIO: Intimacy from the Inside Out) یا صمیمیت از درون به برون استفاده می‌کنند. در این تکنیک‌ها هر دو عضو یک رابطه با درون‌نگری عمیق و شناسایی بخش‌های مختلف ذهن خود که در لحظه‌های تعارض فعال می‌شوند، دریچه‌ای رو به گفت‌وگویی کارآمد و سالم باز می‌کنند.

تبدیل یک رابطه‌ی عاطفی آسیب‌دیده به رابطه‌ی سالم

هدف تمرین‌های زوج‌درمانی در رویکرد IFIO آزادی شرکای عاطفی در ابراز مخالفت خود به سالم‌ترین شیوه‌ی ممکن و همچنین افزایش مهارت گوش سپردن فعال و همدلانه است. ترمیم رابطه‌ی سرد شده نیاز به شکیبایی و ظرافت بسیار دارد، اما شیرینی تجربه‌ای که پس از آن به دست می‌آید نشان می‌دهد که این مسیر سخت ارزش رفتن دارد. به‌کارگیری تکنیک‌های ارائه‌شده در کتاب سیستم‌های درون خانوادگی، با تاثیر بر کاهش شرم و حالت تدافعی به بازگرداندن احساس امنیت، صمیمیت و ارتباط عاطفی میان زوجین کمک می‌کند.

اثر پیش رو بیش از آنکه مقاله‌ای نظری باشد، یک راهنمای عملی برای درمانگران و روانشناسان حوزه‌ی روابط بین‌فردی است. تونی هربین بلنک و مارتا سویزی از تکنیک‌های مرحله‌به‌مرحله، نمونه‌های بالینی، تمرین‌های تجربی و توضیح فرایند درمان استفاده می‌کنند تا نشان دهند رویکرد IFIO چه میزان عملی و موثر است. خرید کتاب سیستم‌های درون خانوادگی از انتشارات برگ و باد برای مشاوران خانواده، زوج‌درمانگران و روانشناسان و البته افرادی که پیش‌زمینه‌ی مناسبی در روان‌شناسی دارند مفید خواهد بود. ترجمه‌ی محمدصادق پیش بین امکان مطالعه‌ی این اثر را به زبان فارسی فراهم کرده است.

نکوداشت‌های کتاب سیستم‌های درون خانوادگی

• کتاب سیستم‌های درون خانوادگی شما را تا نزدیک‌ترین تجربه‌ی حضور در اتاق درمان، در کنار استادان رویکرد IFIO می‌برد. در واقع با یک نقشه‌ی گنج روبه‌رو هستید؛ رویکردی که می‌تواند شیوه‌ی کار درمانی شما را دگرگون کند (دکتر دیوید تردوی، درمانگر و مدرس)
• درمانگرانی که رویکرد IFS را انتخاب کرده‌اند از راهنمایی‌های موثر و جامع تونی هربین بلانک و مارتا سوئیزی بهره‌مند خواهند شد، و زوج‌ها با راهنمایی استادانه‌ی آن‌ها در مسیر تعامل و تعادل میان بخش‌های مختلف خود و دیگری قرار خواهند گرفت. (دکتر هارویل هندریکس و دکتر هلن لاکلی هانت)

کتاب سیستم‌های درون خانوادگی برای شما مناسب است اگر

• مشاور خانواده، زوج‌درمانگر یا روانشناس هستید.
• به استفاده از سیستم‌های خانواده‌ی درونی یا IFS در حل تعارضات بین‌فردی علاقه‌مندید.
• در پی ایجاد صمیمیت در رابطه‌ی خودتان هستید و در مطالعات روانشناسی پیش‌زمینه دارید.

در بخشی از کتاب سیستم‌های درون خانوادگی: تکنیک‌ها و تمرینات زوج درمانی می‌خوانیم

برای یافتن بخش‌ها، ابتدا به بدن توجه می‌کنیم و به درون می‌رویم تا احساساتِ بدنی، عواطف یا افکار را مشاهده کنیم. «توجه» کارت دعوتِ ماست. با انتخاب یک هدف و متمرکز شدن بر روی آن، آن را دعوت می‌کنیم تا به ما توجه کند؛ این آغاز یک رابطه است. از آنجا که محافظان مدیریت‌گرا بازدارنده هستند، اغلب خود را در مفاصل، دیافراگم، گلو، آرواره، شانه‌ها و کمر پایین نشان می‌دهند. محافظانِ آتش‌نشان که دستگاه غدد درون‌ریز و دستگاه عصبی را فعال می‌کنند، در پاسخ‌های «جنگ یا گریز» قابل شناسایی هستند؛ مانند افزایش ضربان قلب، تنفسِ سریع و گشادشدن مردمک‌ها. در همین حال، بخش‌های تبعیدی اغلب در ناحیه‌ی قلب، شکم یا پشت قرار دارند (شوارتز و سوئیزی، 2019). پس از آنکه متوجه شدیم یک بخش در کجای بدن و به چه نحوی خود را نشان می‌دهد، برای آشنایی با آن اجازه می‌خواهیم. گاهی بخش‌های دیگر مخالفت می‌کنند، به‌ویژه اگر از آن بخشِ هدف بترسند. برای نمونه، برخی از بخش‌ها به‌شدت نسبت به دیگران خشمگین هستند یا در درون، به‌شدت انتقادگرند. در سراسر این راهنما، گزینه‌هایی را برای پیش‌روی در مواردی از این دست، توضیح خواهیم داد.

اما اگر مساعد باشد که ادامه دهیم، مصاحبه را با کمک به «بخش هدف» (و تمام بخش‌های دیگر) برای آمیختگی‌زدایی آغاز می‌کنیم، تا خود مراجع بتواند ظهور یابد و حضور پیدا کند. اگر بخشی هنوز آمادگی آمیختگی‌زدایی را نداشته باشد، یک گزینه‌ی جایگزین این است که در جهتِ مخالف حرکت کنیم و مستقیما با آن بخش گفت‌وگو کنیم، در حالی که مراجع به گفت‌وگو گوش می‌سپارد. همچنین می‌توانیم از یک بخش دعوت کنیم تا کاملا ظهور یابد و به ما نشان دهد که چه احساسی دارد یا چه کاری می‌خواهد انجام دهد. هنگامی که در ابتدای جلسات درمانی با بخش‌های محافظ مصاحبه می‌کنیم، می‌خواهیم که آنها بدانند با انجام کمتر، می‌توانند بیشتر آنچه را که امید دارند، به دست آورند.