معرفی و دانلود کتاب یک فیلم یک جهان: تلما و لوییز

معرفی کتاب یک فیلم یک جهان: تلما و لوییز

کتاب یک فیلم یک جهان: تلما و لوییز نوشته‌ی ماریتا استرکن اثری نقادانه و تحلیلی در حوزه‌ی سینما است که به بررسی یکی از فیلم‌های مطرح آمریکا می‌پردازد و با مرور حواشی و نظرات حول این فیلم، تأثیرات فرهنگی آن را نشان می‌دهد. اثری کم‌حجم و در عین حال خواندنی که برای مخاطبان سینما و علاقه‌مندان به نقد فمینیستی مفید و جالب توجه خواهد بود.

درباره‌ی کتاب یک فیلم یک جهان: تلما و لوییز

با اینکه امروز در جهان سینما، مباحث فمینیستی و نقد کلیشه‌هایی جنسیتی به بحثی رایج بدل شده است اما نباید آثار سینمایی اثرگذاری را فراموش کرد که این مسیر را هموار کردند. فیلم تلما و لوییز، در زمره‌ی چنین آثاری قرار می‌گیرد که ماریتا استرکن در کتاب یک فیلم یک جهان: تلما و لوییز (Thelma and Louise) با نگاهی دقیق به تحلیل و بررسی آن پرداخته است. فیلمی که همچنان تازه است و مرور آن می‌تواند بر جنبه‌های دور از چشم مانده‌ی آن نور بتاباند.

نویسنده در جستاری بلند گوشه گوشه‌ی این فیلم بلند را کاویده و مفاهیم نهفته در آن را برای مخاطب آشکار کرده است. فیلمی که در سال 1991 بر سر زبان‌ها افتاد و در دیدگاهی دوسویه و گاهی به‌شدت متناقض، مورد عشق و نفرت مخاطبان و منتقدان قرار گرفت. به‌طوری که از نظر بسیاری این فیلم، یک اثر سینمایی سطحی و دارای پیرنگی غیرمعقول بود و از نگاه شیفتگانِ فیلم، شاهکاری منحصربه‌فرد لقب گرفت.

در باب فیلمی که علیه کلیشه‌ها می‌آشوبد

ماریتا استرکن در کتاب یک فیلم یک جهان: تلما و لوییز، در ابتدا حواشی و جنجال پیرامون فیلم را در سال اکران آن یادآوری می‌کند و به مرورِ سؤال‌هایی می‌پردازد که به ذهن همه‌ی مخاطبان متبادر شد؛ ‌اینکه آیا این فیلم مردستیز است؟ و یا آیا زنان را به خشونت‌ورزی علیه مردان ترغیب می‌کند؟ او با مرور این پرسش‌ها و حواشی‌ها، پیش می‌رود، نظرات مختلف را مرور می‌کند و از این مسیر راهی را به سوی بیان نظرات خود می‌گشاید.

این منتقد آمریکایی، تأثیرات فرهنگی این فیلم را به خوبی بازمی‌نماید و نشان می‌دهد که چطور به شکل موفقیت‌آمیزی زمینه‌ی گفتمان فمینیستی و نقدهای جنسیتی را فراهم آورد. در این فیلم که در نوع خود یک فیلم جاده‌ای محسوب می‌شود، نقش‌های اصلی بر خلاف کلیشه‌های رایج بر عهده‌ی دو زن قرار می‌گیرد. تلما و لوییز تصمیم می‌گیرند، با شروع یک سفر تازه، از روزمرگی بگریزند اما قدرت مردانه خیلی زود رخ نشان می‌دهد و به این ترتیب پای مسائلی نظیر ساختارهای مردسالارانه و تلاش زنان برای تحت کنترل گرفتن زندگی عاطفی و جنسی به میان کشیده می‌شود.

افزون‌بر اینکه ماریتا استرکن باور دارد این فیلم زمینه‌ی گفت‌وگوی فرهنگی را گسترده‌تر کرده است، بر پایان‌بندی منحصربه‌فرد آن نیز صحه می‌گذارد و از ایده‌ی مهم فیلم در باب تقلا برای تغییر سرنوشت می‌گوید. چراکه فیلم زنانی را به تصویر می‌کشد که از کلیشه‌ها عبور می‌کنند، انتظارات اجتماعی را کنار می‌گذارند و علیه سلطه‌ی مردانه می‌شورند. کتاب یک فیلم، یک جهان: تلما و لوییز از دوستی‌های زنانه حرف می‌زند، از خشونت‌ورزی برای حفظ بقا می‌گوید و به این شکل مفاهیمی بحث‌برانگیز را مرور می‌کند تا اهمیت و دلیل ماندگاری این فیلم در دنیای سینما را به اثبات برساند.

این اثر با تحلیل شخصیت‌ها، حالاتشان، موقعیت‌هایی که در آن قرار می‌گیرند و شرایط اجتماعی آن‌ها، نقدی دقیق را پیش روی مخاطب قرار می‌دهد که حاصل آن مقاله‌ی سینمایی بلندی در قالب کتاب یک فیلم یک جهان: تلما و لوییز با ترجمه‌ی حسین جوادی است. اثری خواندنی و قابل تأمل که نشر خوب، آن را در دل مجموعه‌ی «یک جهان، یک فیلم» قرار داده است تا خوانندگان علاقه‌مند با دیدی به گستره‌ی یک جهان به تماشای فیلم موردنظر بنشینند.

کتاب یک فیلم یک جهان: تلما و لوییز برای شما مناسب است اگر

• به هنر سینما و مطالعه در حوزه‌ی نقد فیلم علاقه دارید.
• دلتان می‌خواهد به شکل عمیق‌تری با نگاه ریدلی اسکات در فیلم تلما و لوییز آشنا می‌شوید.
• از طرفداران ریدلی اسکات هستید و قصد دارید به‌صورت آکادمیک با این کارگردان آشنا شوید.
• از فیلم‌های فمینیستی و به دنبال آن نقد فمینیستی علاقه دارید.

در بخشی از کتاب یک فیلم یک جهان: تلما و لوییز می‌خوانیم

بسیاری از منتقدان به این نکته اشاره کرده‌اند که مخاطبانی که مجذوب تلما و لوییز شده‌اند هم مردان و هم زنان بودند، و درحالی‌که این فیلم ممکن است برای بسیاری از زنان نوع خاصی از لذت کاتارتیک را به همراه داشته باشد، در میان مردان نیز بسیار محبوب بوده. کُری می‌گوید: «اگر هربار که مردی می‌آمد و می‌گفت من از معدود مردهایی بودم که اون فیلم رو دوست داشتن یک سکۀ پنج سِنتی کنار گذاشته بودم، الان میلیونر می‌شدم.» درحالی‌که تصویرِ مخاطبان زنی که یک‌صدا رو به پردۀ سینما فریاد می‌کشند ممکن است برای عده‌ای تداعی‌کنندۀ لذتی پس‌نگرانه باشد، پیچیدگی تلما و لوییز ورای صرفِ لذت‌بردن از تماشای کله‌خرابیِ دو آدم است. جالب این‌که بسیاری از منتقدان فیلمِ زن می‌پنداشتند تلما و لوییز می‌تواند رفتار مردان در خیابان، به‌ویژه راننده تریلی‌ها، را نسبت به زنان تغییر بدهد.

لورا شاپیرو در هفته‌نامۀ نیوزویک نوشت: «هفتۀ گذشته چهار زن که فیلم را دیده بودند در خیابانی در شیکاگو قدم می‌زدند که یک راننده تریلی فریادزنان به آن‌ها فحاشی کرد. بلافاصله هر چهار نفرشان اسلحه‌های خیالی را بیرون کشیدند و سرِ او را نشانه گرفتند. یکی از آن‌ها فریادکشان گفت: تلما و لوییز شیکاگو رو می‌ترکونن!» و مارگرت کارلسن در تایم نوشت: «بار بعد که زنی از کنار هجده‌چرخ رد می‌شود و انگشتش را مثل اسلحه‌ای به طرف لاستیک‌ها نشانه می‌رود، بهتر است راننده الساعه زبانش را در دهانش، جایی که به آن تعلق دارد، نگه دارد.»

گرچه تماشای تلما و لوییز باعث این دست فانتزی‌های قدرتمندی و انتقام‌جویی در بسیاری از بینندگان زن شد، اما نقطه‌ی قوت فیلم این است که صرفاً درباره‌ی کاتارسیس نیست. سنتزِ مشترکِ فیلم‌نامۀ کُری، کارگردانیِ اسکات و تعهد بازیگران به نقش‌هاشان فیلمی پدید آورد که در بازنگری می‌توان دید مسائل کلی‌تری را دربارۀ بازنمایی جنسیتی، تعیین هویت، قدرتمندی و قانون پیش کشیده است. وقتی تلما و لوییز اکران شد، یکی از منتقدان تصریح کرد: «ده سال بعد، نقطۀ عطفی در نظر گرفته خواهد شد.» بااین‌حال تقریباً با گذشت ده سال، به‌سختی می‌توان گفت چنین نقطۀ عطفی بوده، چرا که بازنمایی زنان در آن، تا به امروز، همچنان مسئله‌آفرین باقی مانده. در غیر این صورت، می‌توان گفت هر کاری از دستش برمی‌آمد انجام داد تا رفتار مردان نسبت به زنان را در خیابان‌ها یا جاده‌ها تغییر بدهد. شاید دقیقاً به همین دلیل تلما و لوییز به بررسی دقیق نیاز دارد.

فهرست مطالب کتاب

پیش‌‎گفتار بر ویراست سال 2020
سپاسگزاری
تلما و لوییز
پی‌نوشت‌ها