معرفی و دانلود کتاب یک فیلم، یک جهان: مغول‌ها

معرفی کتاب یک فیلم، یک جهان: مغول‌ها

علیرضا ارواحی و عارف هوشمندنیا در کتاب یک فیلم، یک جهان: مغول‌ها، به نقد و بررسی فیلم مغول‌ها، ساخته‌ی پرویز کیمیاوی پرداخته‌اند. داستان این فیلم از زندگی یک کارگردان به نام پرویز و همسرش آغاز می‌شود که برای یک مأموریت به زاهدان می‌روند. همسر پرویز روی پژوهشی درباره‌ی مغولان ایران کار می‌کند و قیاس کردن حمله‌ی مغول و تاثیر ورود تلویزیون بر سنت‌های قدیمی در ذهن پرویز، یک روایت تخیلی و بی‌زمان را شکل می‌دهند. نویسندگان با بررسی کردن روایت، خلاقیت و نقش مخاطبان در معناسازی، راه را برای درک پیام فیلم هموار کرده‌اند.

درباره‌ی کتاب یک فیلم، یک جهان: مغول‌ها

پرویز کیمیاوی که در کارنامه‌ی خودش آثاری مانند باغ سنگی و پ مثل پلیکان را دارد، در فیلم مغول‌ها، روایتی مدرن و سمبولیک را به نمایش می‌گذارد. علیرضا ارواحی و عارف هوشمندنیا در کتاب یک فیلم، یک جهان: مغول‌ها، به معرفی، نقد و بررسی این فیلم پرداخته و کوشیده‌اند تا ظرایف آن را برای خواننده به تصویر بکشند.

داستان فیلم مغول‌ها درباره‌ی یک کارمند تلویزیون به نام پرویز است که عاشقانه سینما را دوست دارد. همسرش نیز در حال نگارش پایان‌نامه‌ی خود درباره‌ی مغول‌هاست. پرویز برای یک مأموریت به زاهدان فرستاده می‌شود و در آنجا همنشینی سینما، تلویزیون و مغول‌ها ذهنش را درگیر می‌کند. او در تصوراتش مغول‌هایی را می‌آفریند که تهاجمشان را از خراسان آغاز می‌کنند و با افراد محلی مواجه می‌شوند. او حمله‌ی مغولان را به‌عنوان استعاره‌ای از تلویزیون و تمام چیزهایی که با خود به همراه می‌آورد، در نظر می‌گیرد. از سویی، مولفان نشان می‌دهند که اشاره‌ی نمادگرایانه‌ی پرویز به اشیای مختلف، صحنه‌های به‌ظاهر نامتجانس با روایت و توالی غیرخطی اتفاقات در ذهن پرویز، نه تنها باعث آشفتگی نیست، بلکه از دل این آشوب، پیامی شفاف برای مخاطبش به همراه دارد.

مغول‌ها؛ نگاه پرویز کیمیاوی در آینه‌ی سینما

علیرضا ارواحی و عارف هوشمندنیا، ما را به تاملی عمیق درباره‌ی فیلم مغول‌ها دعوت می‌کنند. فصل‌های کتاب با طرح پرسش‌هایی برای برانگیختن کنجکاوی مخاطب شروع می‌شوند. آیا پرویز، کارگردان داستان واقعا همان پرویز کیمیاوی است؟ چرا ترکمن‌ها برای نقش مغول‌ها انتخاب شدند؟ در نهایت ارتباط کارگردان با بازیگرانش به کجا ختم می‌شود؟

کتاب یک فیلم، یک جهان: مغول‌ها به سرفصل‌هایی همچون روایت و انتظار مخاطبان از فیلم، سبک فیلم و چگونگی پرداختن به روایت، پرداخت خلاقانه‌ی واقعیت در فیلم‌سازی و نقش مخاطبان در معناسازی اشاره دارد. ارواحی و هوشمندنیا براساس این مفاهیم اصلی شالوده‌ی کتابشان را شکل داده‌اند و با ارجاعات بجا به آثار منتقدان سینمای ایران و جهان و همینطور اشاره به مصاحبه‌های کیمیاوی درباره‌ی فیلم‌هایش، کتاب سینمایی مفیدی به شیفتگان سینما ارائه می‌دهند.

کتاب مغول‌ها، جلد سی‌وپنجم مجموعه‌ی یک فیلم، یک جهان است که در نشر خوب منتشر می‌شود.

کتاب یک فیلم، یک جهان: مغول‌ها برای شما مناسب است اگر

• از طرفداران آثار پرویز کیمیاوی و سینماگران مستقل ایرانی هستید.
• علاقه‌مند به سینما یا دانشجوی سینما هستید و به دنبال مرجعی برای نقد فیلم مغول‌ها می‌گردید.
• نقد فیلم و نشانه‌شناسی سینما حوزه‌های موردعلاقه‌تان هستند و می‌خواهید با یک نمونه‌ی پژوهشی خوب روبه‌رو شوید.
• دغدغه‌هایی مانند تهاجم فرهنگی، تضاد میان سنت و مدرنیته و تاریخ ایران ذهنتان را درگیر می‌کند.

در بخشی از کتاب یک فیلم، یک جهان: مغول‌ها می‌خوانیم

مغول‌ها تخیل پرویز را در فرمی خلاقانه روایت می‌کند و از امکان‌های مستند بهره می‌گیرد. [59] فرم آن میان معناپردازی و نمود واقعیت در نوسان است و واقعیت به گونه‌ای با تصاویر روایت می‌شود که می‌تواند در ذهن مخاطبان غیرقابل پذیرش باشد. چندین واقعیت آمیخته با تخیل را می‌توان در آن جست‌وجو کرد که با واقعیت بازنموده در فیلم‌های مستند متفاوت است.

تخیلات پرویز با آن‌چه زندگی واقعی او را شکل می‌دهد متفاوت است. امور زندگی روزمرۀ پرویزْ ساده، عاری از هیجان و یکنواخت می‌گذرد. زمانی که تخیلات او به نمایش درمی‌آید در تقابل با تعریف مستند مذکور قرار می‌گیرد. تهامی‌نژاد دربارۀ ذهنیت و فراواقع‌گرایی در مغول‌ها می‌نویسد: «مسائل بشری از طریق دنیایی ذهنی و غالباً فراواقعیت‌گرایانه به تصویر کشیده می‌شوند، مثل صحنۀ ‘گیوتین’ در مغول‌ها.» (تهامی‌نژاد، 1365: 103) همچنین تعقیب مغول‌ها، گریز پرویز و مواجهۀ افراد محلی با مغول‌ها بر ویژگی فراواقع‌گرایی فیلم می‌افزایند.

پرویز کیمیاوی در قید این نیست که مغول‌های واقعی را نشان بدهد و تکلیف خود را با مخاطبان از همان آغاز فیلم روشن می‌کند. او می‌خواهد ترکمن‌هایی را جایگزین مغول‌ها کند، پس اطلاعاتی که از مغول‌ها به مخاطبان می‌دهد به شکلی‌اند که گاه در ساختار فیلم به کار می‌روند و گاه زن نقلشان می‌کند. [60] فیلم‌سازْ آدم‌ها، مکان‌ها و رویدادهای واقعی را با فراواقعیت درهم می‌آمیزد و آن‌ها را هر آن‌گونه که بوده‌اند رها می‌کند و به آن‌ها معنای دیگری می‌دهد که ممکن است با انتظار برخی از مخاطبان منطبق نباشد.

فرم خلاقانۀ مغول‌ها تخیل پرویز را روایت می‌کند و همزمان ویژگی‌های فیلم‌های مستند و داستانی را دارد. این فرم امکانی را در اختیار کارگردان می‌گذارد تا گذشته را در اکنون فراخواند و از مونتاژ موازی برای ساخت فیلمی فراواقع‌نمایانه بهره ببرد. مغول‌ها نه فقط امروز را در دیروز نشان می‌دهد، بلکه فردا را در امروز و حتی دیروز می‌یابد و برای پیش‌بینی آینده گذشته را در اکنون احضار می‌کند. روایت فیلم‌های فراواقع‌نمایانه‌ای همچون مغول‌ها میان گذشته، اکنون و آینده شناور است.

فهرست مطالب کتاب

آغاز
روایت و انتظار مخاطبان از فیلم
سبک فیلم و چگونگی پرداختن به روایت
پرداخت خلاقانۀ واقعیت در فیلم‌سازی
نقش مخاطبان در معناسازی
پایان
پی‌نوشت‌ها
منابع