زندگینامه و کتاب‌های ناهید طباطبایی

زندگینامه ناهید طباطبایی

ناهید طباطبایی (Nahid Tabatabaei) در سال 1337 در تهران زاده شد. مادرش معلمی فرهیخته و پدرش، حسینعلی طباطبایی، پیشکسوت‌ عرصه‌ی تئاتر و اولین تماشاخانه‌دار معروف در محله‌ی سنگلج بود. ناهید طباطبایی در پنج سالگی بعد از اینکه پدرش بورسیه‌ی مطالعاتی دریافت می‌کند در کنار خانواده راهی پاریس می‌شود و به این ترتیب در کودکی به محیط‌های فرهنگی بین‌المللی مثل سالن تئاتر «کمدی فرانسز» و «اپرای پاریس» پا می‌گذارد و در چنین مکان‌های باشکوهی به تماشای هنرنمایی هنرمندان مشهور می‌نشیند.

با اتمام فعالیت‌های پدر خانواده در فرانسه، دوباره به تهران برمی‌گردند اما چیزی نمی‌گذرد که مأموریت تازه‌ای آن‌ها را روانه‌ی دزفول و دو سال بعد رهسپار اهواز می‌کند. ناهید طباطبایی تا پایان دوره‌ی دبیرستان، ساکن اهواز باقی می‌ماند تا اینکه بعد از قبولی در کنکور هنرهای زیبا به تهران برمی‌گردد اما کلاس‌ها و دوره‌ی تحصیلی‌اش به‌دلیل کمبود ظرفیت لغو می‌شود. برای همین تصمیم می‌گیرد دوباره در آزمون کنکور شرکت کند و این بار در رشته‌ی نمایشنامه‌نویسی قبول می‌شود ولی انقلاب فرهنگی دانشگاه‌ها را برای مدتی تعطیل می‌کند.

ناهید طباطبایی در همان دوران وارد مؤسسه‌ی فرهنگی رواقی می‌شود و در طی مراحل تدوین فرهنگ لغات شاهنامه، تاریخ بیهقی و... افتخار همکاری با استاد محمد مختاری را پیدا می‌کند. بعد از بازگشایی دانشگاه‌ها، بالاخره وارد دانشکده‌ی هنرهای دراماتیک می‌شود و شاگردی استادانی چون بهرام بیضایی و محمود دولت‌آبادی را تجربه می‌کند.

ناهید طباطبایی از دهه‌ی 70 شمسی، فعالیت‌های فرهنگی و ادبی‌اش را به‌طور جدی آغاز می‌کند. اولین کتابش در سال 1371 منتشر می‌شود و در سال 1377 انتشارات دید را تأسیس می‌کند. علاوه‌بر آن، وی سابقه‌ی همکاری با نشریات مختلفی همچون «بخارا»، «سمرقند»، «عصر پنجشنبه»، «نشان» و «زنان» را کارنامه‌ی حرفه‌ای خود دارد. او در سال 1397 فصلنامه‌ی «سان» را که مختص به ادبیات داستانی ایران است، به کمک تعدادی از داستان‌نویسان ایرانی به‌راه می‌اندازد.

سیر نویسندگی و مترجمی ناهید طباطبایی

ناهید طباطبایی در سال 1371 با انتشار مجموعه داستان «بانو و جوانی خویش» به‌طور حرفه‌ای قدم در راه نویسندگی گذاشت. او در آن زمان مشغول مدیریت کتابخانه‌ی یک سازمان صنعتی بود. پس از گذشت 15 سال و با اتمام دوره‌ی فعالیتش در آن سازمان، نوشتن را به‌طور تمام‌وقت پی‌‌ گرفت. او با گذشت بیش از سه دهه همچنان به نویسندگی و ترجمه ادامه می‌دهد.

از میان بهترین آثار ناهید طباطبایی در حوزه‌ی داستان کوتاه و رمان می‌توان به عناوینی چون «حضور آبی مینا» (1372)، «جامه‌دران» (1376)، «چهل‌ سالگی» (1379)، «آبی و صورتی» (1380)، «رکسانا نیستم اگر...» (1388) و «سور شبانه» (1392) اشاره کرد. آثاری که تعدادی از آن‌ها به زبان‌های انگلیسی، ایتالیایی، آلمانی، عربی و بلغاری ترجمه شده‌اند.

ناهید طباطبایی کتاب‌های مختلفی از ادبیات جهان را به زبان فارسی ترجمه کرده است؛ کتاب‌هایی مثل «گزین‌گویه‌هایی از ویرجینیا وولف»، نمایشنامه‌ی «داستان باغ وحش و رؤیای آمریکایی» نوشته‌ی ادوارد البی و مجموعه داستان‌های دنباله‌دار «نیکولا کوچولو» به نویسندگی رنه گوسینی و ژان ژاک سامپه.

ناهید طباطبایی در زمینه‌ی فیلمنامه‌نویسی هم تجربه دارد. او در دهه‌ی 90 در کنار مرجان اشرفی‌زاده نگارش فیملنامه‌ی «آبجی» را شروع کرد. اثری که در سال 1394 با کارگردانی محمدحسین قاسمی روی پرده‌ی سینما رفت.

بهترین کتاب‌های ناهید طباطبایی

ناهید طباطبایی سوژه‌ی داستان‌هایش را از دل جامعه و از میان تجربه‌های زیسته‌اش بیرون می‌کشد. داستان‌هایی که اغلب حول محور مسائل و دغدغه‌های زنان می‌گردند. در اینجا شما را با تعدادی از بهترین کتاب‌های ناهید طباطبایی آشنا می‌کنیم:

کتاب حضور آبی مینا: این کتاب که چهار روایت زنانه را در بر دارد به مفاهیمی مثل هویت فرهنگی و خانوادگی می‌پردازد. نویسنده‌ی کتاب حضور آبی مینا با نثری ساده، روایت‌های صمیمانه‌اش را در لفافه‌ای از طنز می‌پیچد و در اختیار مخاطب قرار می‌دهد. گفتنی‌ست که این اثر جایزه‌ی بیست سال ادبیات داستانی بعد از انقلاب را نصیب نویسنده کرد.

کتاب چهل سالگی: ناهید طباطبایی در رمان چهل سالگی که از داستان و رمان‌های عاشقانه‌ی درخشان ایرانی‌ست از دغدغه‌های زنی در آستانه‌ی میانسالی می‌نویسد. زنی که در کنار همسر و دخترش زندگی شادی دارد اما حالا علاوه‌بر دست‌پنجه نرم کردن با بحران میانسالی، ناچار است با عشق جوانی‌اش ملاقات کند، چالشی که بیش از پیش او را مستأصل کرده است.

کتاب دختر ذرت: این رمان که اثر جویس کارول اوتس، نویسنده‌ی مشهور آمریکایی است، داستان دلهره‎‌آور گم شدن دختری خردسال را روایت می‌کند. به گفته‌ی ناهید طباطبایی، ساختارشکنی و شخصیت‌پردازی قوی اوتس در این اثر، از مهم‌ترین دلایلی بوده که او را ترغیب کرده تا به سراغ ترجمه‌ی این کتاب برود.

اقتباس‌های سینمایی و فرهنگی از آثار ناهید طباطبایی

• مصطفی رستگارپور با اقتباس از رمان چهل سالگی، فیلمنامه‌ای نوشت و علیرضا رییسیان در سال 1389 براساس این فیلمنامه، فیلم چهل سالگی را روی پرده‌ی سینما برد.
• در دهه‌ی 90، ناهید طباطبایی با همکاری حمیدرضا قطبی، داستان کوتاه «همایون» را از مجموعه داستان جامه‌دران انتخاب کردند و فیلمنامه‌ای براساس آن نوشتند. نتیجه‌ی این همکاری انتشار فیلم جامه‌داران در سال 1393 به کارگردانی حمیدرضا قطبی بود. فیلمی که در سی‌وسومین دوره‌ی جشنواره‌ی فیلم فجر، دیپلم افتخار بهترین فیلمنامه‌ی اقتباسی را برای ناهید طباطبایی به ارمغان ‌آورد.