کتاب صوتی خاطره‌ای در درونم است: گزینه شعرهای عاشقانه

آنا آخماتوا شاعری بزرگ، هنرمندی حساس و انسانی دردمند بود. احمد پوری در کتاب صوتی خاطره‌ای در درونم است که ذیل مجموعه شعر جهان از نشر چشمه به انتشار رسیده، برخی از بهترین عاشقانه‌های او را ترجمه کرده و در قالب گزیده‌ای شنیدنی در اختیار تمام علاقه‌مندان گذاشته است.

درباره کتاب صوتی خاطره‌ای در درونم است:

آنا آخماتوا از بهترین شاعران روسیه در قرن اخیر به شمار می‌رود. او که متولد سال 1889 بود، بهترین سال‌های عمر خود را زیر تیغ حکومت جبار استالین سپری نمود. مخاطبینِ آشنا به تاریخ جهان، به خوبی از فشارهای دستگاه سرکوب استالینی به نویسندگان و هنرمندان آگاهند. (عصری که از آن سخن می‌گوییم، به واقع در نوع خود کم‌نظیر است؛ از یک سو شدیدترین فشارها از سوی حکومت به ادیبان و هنرمندان وارد می‌آید، و از سوی دیگر فورانی از نبوغ و خلاقیت در جامعه دیده می‌شود. آنچه کم‌نظیر نامیدیم، این دوگانه‌ی سرکوب و زایندگی‌ست، که نزد کمتر ملتی و در کمتر برهه‌ای از تاریخ، در کنار هم دیده شده است.) بنابراین عجیب نیست اگر حضور سیاست در شعر آخماتوا و غالب نویسندگان و هنرمندانِ هم‌عصر و هم‌زبان او پررنگ باشد. با این حال، اشعار سیاسی و اجتماعی تمام کارنامه‌ی ادبی آنا آخماتوا را تشکیل نمی‌دهند. از این شاعر عاشقانه‌های درخشانی نیز به جا مانده، که در نوع خود درخشان و بی‌نظیرند.

در کتاب صوتی خاطره‌ای در درونم است به گزیده‌ای از عاشقانه‌های آنا آخماتوا گوش خواهید سپرد. اشعار گردآمده در این گزیده، غالباً کوتاهند و تأثیری فوری و بی‌واسطه بر مخاطب می‌گذارند. زبان آخماتوا لطیف اما عاری از سانتی‌مانتالیسمِ رمانتیک‌های پیش از خود است. اندوهی ملایم، حتی آنجا که از زیبایی‌های زندگی سخن می‌رود، تقریباً در تمام شعرهای کتاب حاضر قابل تشخیص است.

در پایان، گفتنی است که کتاب خاطره‌ای در درونم است را احمد پوری ترجمه کرده، و گزینش اشعار را نیز خود او بر عهده داشته است.

کتاب صوتی خاطره‌ای در درونم است مناسب چه کسانی است؟

علاقه‌مندان به شعر جهان، بیش از سایرین از سروده‌های آنا آخماتوا لذت خواهند برد.

آنا آخماتوا را بیشتر بشناسیم:

او زاده‌ی سال 1889 و درگذشته‌ی سال 1966 است. نام آنا آخماتوا (Anna Akhmatova) بیش از هر چیز به جریانی ادبی موسوم به «آکمه‌ایسم» گره خورده است. این مکتب شعری اوایل قرن بیستم و از روسیه سر برآورد. آکمه‌ایست‌ها و در رأس آنها آخماتوا، قائل به ضرورت روشنی بخشیدن به شعرِ در آن زمان راکدِ زبان روسی بودند؛ آنان نه سمبولیسم را رهیافتی درست می‌پنداشتند، نه هنر متعهد سوسیالیستی را. بلکه تلاش می‌کردند تا شعر را از قید هر باید و نبایدِ جزم‌اندیشانه‌ای رها سازند.

درباره‌ی زندگی آنا آخماتوا گفتنی بسیار است. وی در زمانه‌ای پرآشوب می‌زیست و انواع و اقسام حوادث را، چه در حیات شخصی خود و چه در صحنه‌ی اجتماع، شاهد بود. اما افسوس که مجال اندک ما فرصت پرداختن به جزییات زندگی این شاعر نامدار را نمی‌دهد. درباره‌ی اهمیت او در تاریخ ادبیات مدرن، همینقدر کافی‌ست که بگوییم، از زمان مرگش تا به همین امروز، آثارش الهام‌بخش طیف وسیعی از شاعران بوده است. همچنین، گفتنی است که آنا آخماتوا در سال 1965، یکی از نامزدان دریافت جایزه‌ی ادبی نوبل بود.

از آثار او در زبان فارسی‌ست: «سایه‌ای در میان شما، شاه خاکستری چشم، چهار عاشقانه.»

در بخشی از کتاب صوتی خاطره‌ای در درونم است: گزینه شعرهای عاشقانه می‌شنویم

روز به دنبال روز گذشت
همه چیزی اتفاق افتاد
مثل همیشه
اما تنهایی بود که همواره
در همه چیز روان بود

...

عطر تنباکو
کشویی باز
ابر کوچکی از دود
پرسه‌زنان در هوا

...

عشق، گاه چون ماری در دل می‌خزد
و زهر خود را آرام در آن می‌ریزد
گاه یک روز تمام چون کبوتری
بر هره‌ی پنجره‌ات کز می‌کند
و خرده نان می‌چیند...