کتاب یسن‌های اوستا و زند آن‌ها: فصل‌های 70، 71 و 72

کتاب یسن‌های اوستا و زند آن‌ها نگاهی فراگیر و کامل بر سه هات پایانی یسناهای اوستا می‌اندازد. سوزان گویری در این کتاب، به شرح و بسط جامعی از هات‌های 70 تا 72 پرداخته و ضمن قرار دادن متن اصلی این فصل‌ها و ترجمه‌ی آن‌ها، از زند یا تفسیر بخش‌های یادشده نیز سخن به میان آورده است. زندهایی که عموما یادگار موبدان و اوستاپژوهان دوران ساسانی است.

درباره‌ی کتاب یسن‌های اوستا و زند آن‌ها

از میان نسک‌هایی که امروز از اوستا در دسترس داریم، یسناها (یسنه‌ها / یسن‌ها)، کهن‌ترین این نسک‌ها به‌شمار می‌آید. موضوع و مضمون این نسک، همان‌گونه که از وجه نامگذاری‌اش برمی‌آید، نیایش و ستایش اهورامزدا و امشاسپندان است. باید در خاطر داشته باشیم که اوستای کنونی بخش اندکی از اوستای کهن، که نسخه‌ی کامل گفته‌ها و اندیشه‌های زرتشت بزرگ بود، را دربرمی‌گیرد. چیزی که امروز در نزد ما از نسک یسناهای اوستا باقی مانده، همچون اوستای دوران ساسانی، شامل 72 هات یا فصل می‌شود که از این میان، هفت‌تای آن‌ها که شامل هات 28 تا 34 می‌شود، به گاثاها یا گاهان (به معنای سرودها) مشهور است. وجه تمایز این هفت هات با سایر بخش‌های یسناها در این است که به نظر می‌رسد این قسمت از اوستا، تنها قسمتی است که دقیقا به زبان خود اشوزرتشت سروده شده است. این را از تفاوت ساختار زبانی متن گاهان و نیز در تفاوت سبک و گونه‌ی ادبی آن می‌توان به روشنی تصدیق کرد. اما با همه‌ی این اوصاف، یکپارچگی مشهودی در سرتاسر 72 هات یسناها به چشم می‌خورد. نوعی وحدت و یکدستی که آن را دارای موقعیت و کاربردی متفاوت نسبت به سایر نسک‌های اوستا همچون وندیداد و ویسپرد می‌گرداند. کتابی که در دست داریم، با نام کامل یسن‌های اوستا و زند آن‌ها، به قلم دکتر سوزان گویری نوشته شده است و در ادامه بیشتر با آن آشنا می‌شویم.

نسخه‌ای کامل از متن یسنا و تفسیر آن

کتاب پیش رو نگاه خود را اختصاص داده است به سه فصل پایانی یسناها؛ یعنی هات‌های 70 تا 72. خانم سوزان گویری، زبان‌شناس و پژوهشگر زبان‌های باستانی، در نخستین بخش از این کتاب، متن کامل سه هات یادشده را به اصلِ زبان و خط اوستایی، همراه با آوانویسی این متون آورده و نیز برگردان کاملی از متن این سه بخش به زبان پارسی امروزی ارائه داده است. بخش دوم کتاب شامل زند (تفسیر) اوستاست و در این بخش هم به‌سان قسمت پیشین، خود متن به خط اصلی، همراه با صورت آوانویسی‌شده‌ی آن اضافه شده و پس از آن، ترجمه‌ی زند نیز در اختیار مخاطب قرار گرفته است. همچنین در بخش پایانی دو واژه‌نامه که به ترتیب واژه‌نامه‌ی اوستایی - فارسی و زند - اوستایی نام دارند، ضمیمه‌ی کتاب یسن‌های اوستا و زند آن‌ها گشته است.

کتاب یسن‌های اوستا و زند آن‌ها، نگاهی جامع بر سه هات پایانی یسناهای اوستاست و توسط انتشارات ققنوس چاپ شده است.

کتاب یسن‌های اوستا و زند آن‌ها برای شما مناسب است اگر

• دوستدار اوستا و اوستاخوانی هستید.
• به مطالعات حوزه‌ی دین زرتشتی علاقه‌مندید.

در بخشی از کتاب یسن‌های اوستا و زند آن‌ها: فصل‌های 70، 71 و 72 می‌خوانیم

Hordad i ahlaw i ahlāyīh rad yazēm. amurdād ī ahlaw ī ahlāyīh rad yazēm. ānī ohrmazd pursišn ī ahlaw ī ahlāyīh rad yazēm [abēstāg ud zand] ān ī ohrmazd dādestan ī ahlaw ī ahlāyīh rad yazēm [wizīr ud dādwarīh]. yasn ī abzār ī haft-hāt ī ahlaw ī ahlāyīh rad yazēm.

خرداد پاک، رد پاکی را می‌ستاییم. امرداد پاک، رد پاکی را می‌ستاییم. اندرز اورمزد پاک، رد پاکی را می‌ستاییم [اوستا و زند]. داوری اورمزد پاک، رد پاکی را می‌ستاییم. [حکم و داوری] یسن هفت‌های نیرومند پاک، رد پاکی را می‌ستاییم.

ōy i ahlaw zardust ō dōstīh ud ayārīh [sālārīh] xwāhē kē ahlaw, tō, az ahlawan xwēštar gōwēm, ud dōst az dōstān čē-t an weh. čē ān druwand ke ō druwandan pahlomīh. an ahlaw kē ō ahlawan fra-nāmišn

آن زرتشت پرهیزگار دوستی و یاری [ <یعنی > سالاری] کسی که پرهیزگار <است> خواهد. تو از پرهیزگاران خویش‌تر و از دوستان دوست <تر> را گویم که تو را آن بهتر <است>.
چه آن دروند است که دروندان را بهترین است. آن پرهیزگار است که پرهیزگاران را دوستدار است.

cē awēšān gōwišn pahlom kē ohrmazd ō zardušt frāz guft. awē-šān zardušt ka pad ānī abdom wardišn ī gyān frāz gōw.

چه این برترین سخنان است که اورمزد به زرتشت فراز گفت. این‌ها را ای زرتشت در واپسین گردش جان فرازگو.