بله
هدایت اقتصاد به‌سمت خصوصی‌سازی شبیه به بندبازی است؛ احتمال شکست در آن بالاست اما اگر به موفقیت برسد می‌تواند سودبخش باشد. کتاب توسعه صنعتی ایران از فرش به عرش نوشته‌ی روح الله فیض الهی کوشیده تا روندی را که اقتصاد کشور از دهه‌ی چهل تا دهه‌ی نود طی کرده است، توضیح دهد و نقش شرکت توسعه صنعتی ایران که در دهه‌ی 70 به وجود آمد را در روند توسعه‌ی اقتصادی بازگو کند.
درباره‌ی کتاب توسعه صنعتی ایران از فرش به عرش
اقتصاد درست کدام است؟ چه نوعی از مدیریت اقتصادی کشور را در مسیر موفقیت قرار می‌دهد؟ این پرسش مناقشه‌برانگیز تاکنون با پاسخ مشخص و دقیقی مواجه نشده و بعید است در آینده هم با جوابی شفاف روبه‌رو شود؛ به‌هرحال اکنون جذب سرمایه برای تقویت بخش خصوصی به‌عنوان برنامه‌ی اقتصادی مطلوب در راستای به موفقیت رسیدن در بازار سرمایه محسوب می‌شود و کتاب توسعه صنعتی ایران از فرش به عرش نوشته‌ی روح الله فیض الهی نیز در پی این است که تاریخچه‌ی نحوه‌ی پیش‌روی اقتصاد ایران به‌سمت بازارهای جهانی و چگونگی جذب سرمایه‌های خارجی و داخلی برای گسترش نقش بخش خصوصی در اقتصاد کشور را شرح دهد.
تاریخچه‌ی سرمایه‌گذاری در ایران: از دهه‌ی چهل تا خصوصی‌سازی
برای مطالعه‌ی چگونگی آغاز ورود سرمایه‌گذاری در بخش خصوصی، باید به دهه‌ی چهل رجوع کنیم؛ زمانی که عوامل گوناگونی چون تغییرات جهانی قیمت نفت و... باعث شدند تا سرمایه‌های خارجی برای ورود به بازار ایران اقبال نشان دهند که البته این استقبال به توسعه ختم نشد. این روند پس از وقوع انقلاب اسلامی، آغاز جنگ هشت ساله، تحریم‌های بین‌المللی و... به کندی و با موانع بسیار ادامه پیدا کرد و به‌تبع این شرایط، در وضعیت نسبتاً متوقفی قرار گرفت؛ اما در اوایل دهه‌ی هفتاد قطار خصوصی‌سازی مجدداً با سرعت در مسیر ریل اقتصاد کشور قرار گرفت، اما به بن‌بست رسید.
کتاب توسعه صنعتی ایران از فرش به عرش شرح می‌دهد که در دهه‌ی هفتاد بانک‌ها و ادارات دولتی به گسترش خصوصی‌سازی روی آوردند و شرکت‌ها و نهادهای وابسته به هلدینگ‌های غیردولتی را افتتاح کردند؛ اما اغلب این شرکت‌ها سودبخش نبودند و مسیر توسعه‌ی اقتصاد را با اختلال روبه‌رو کردند. البته در این میان، شرکت‌ها و بانک‌های خصوصی نیز به‌وجود آمدند که با ارائه‌ی سود نقدی بیش از حد به سپرده‌گذاران، موجب ضرر بازار شدند. آن‌ها شرایطی را به‌وجود آوردند که مردم سرمایه‌ی خود را به صورت طلا و دلار و... پس‌انداز کنند و از مشارکت در تولید مولد دور شوند. در همین دهه، شرکت سرمایه‌گذاری توسعه صنعتی ایران نیز به وجود آمد که روح الله فیض الهی شیوه‌ی شکل‌گیری آن را توضیح می‌دهد.
دهه‌ی هشتاد؛ آغاز دگرگونی
تا اواخر دهه‌ی هفتاد اقتصاد ایران، با وجود تمام موانع و خلل‌هایی که بر سر راه و در ماهیتش وجود داشتند، حداقلی از تعادل را حفظ کرده بود و می‌کوشید تا خود را به عضوی از بازارهای جهانی تبدیل کند؛ اما از سال‌های ابتدایی دهه‌ی هشتاد بی‌ثباتی مالی و بهم ریختن بازارهای جهانی موجب شدند تا شرکت توسعه‌ی صنعتی ایران که آن زمان زیرنظر نهاد دولتی «ایدرو» فعالیت می‌کرد، تحت مدیریت گروه اقتصادی (هلدینگ) مهر اقتصاد قرار گیرد. این روند موجب شد که شرکت توسعه‌ی صنعتی ایران بیشتر از قبل تحت نفوذ و مالکیت بخش خصوصی قرار گیرد و به‌تبع آن اقتصاد کشور بیشتر از قبل به‌سمت خصوصی‌سازی پیش رود؛ زیرا وظیفه‌ی شرکت توسعه صنعتی ایران سرمایه‌گذاری در بخش‌های اساسی اقتصاد همچون فولاد، معدن، سیمان و... است (البته در سال‌های اخیر، بخش‌هایی از حوزه‌ی اینترنت و کسب‌وکارهای آنلاین نیز با سرمایه‌گذاری این شرکت در حال توسعه‌اند).
روح الله فیض الهی در کتاب توسعه صنعتی ایران از فرش به عرش با استفاده از جدول‌ها و نمودارهای گوناگون، خوانندگان خود را با روند گسترش و ثمربخشی این نهاد سرمایه‌گذاری که با ورود به بورس توانست درآمد کسب و آن را در بازار سرمایه صرف کند، آشنا می‌کند.
کتاب توسعه صنعتی ایران از فرش به عرش در انتشارات دنیای اقتصاد به‌چاپ رسیده است.
کتاب توسعه صنعتی ایران از فرش به عرش برای شما مناسب است اگر
- زیر و بم‌های بازار سرمایه را می‌شناسید و حالا در جست‌وجوی یافتن مسیر میانبر برای تسهیل برنامه‌های اقتصادی ایران هستید.
- به‌دنبال منبعی برای مطلع شدن از تاریخچه‌ی اقتصاد و روند توسعه‌ی بازار سرمایه‌ی ایران هستید.
- می‌خواهید با گروه‌های داخلی و خارجی سرمایه‌گذاری در بخش خصوصی اقتصاد آشنا شوید.
- به کتاب‌های مرتبط با علم اقتصادی علاقه دارید.
در بخشی از کتاب توسعه صنعتی ایران از فرش به عرش: تاریخچه و داستان خصوصی سازی شرکت گروه سرمایه گذاری توسعه صنعتی ایران (وتوصا) می‌خوانیم
در تبیین وضعیت شرکت در دوره اول، می‌توان مطالب زیر را دسته‌بندی کرد:
1- شرکت سرمایه‌گذاری توسعه صنعتی ایران با ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد و اهداف بلندپروازانه و با عنایت ویژه دولت سازندگی و شخص رئیس‌جمهور و وزیر صنایع در سال 1375 تاسیس شد و امیدهای زیادی به آن بود که بتواند گام مهمی برای تامین سرمایه برای صنایع کشور بردارد اما ظرف چندماه دولت سازندگی جای خود را به دولت اصلاحات داد.
2- در سال 76 با روی‌کارآمدن دولت اصلاحات، علاوه بر تغییر وزیر صنایع، رویکرد دولت نیز تغییر کرد. در این زمان بیشتر تمرکز دولت جدید بر مسائل سیاسی و فرهنگی بود. بسیاری از رویه‌هایی که برای این شرکت در نظر گرفته شده بود، در دولت جدید تغییر مسیر داد. به‌عنوان نمونه ایده اولیه هاشمی رفسنجانی این بود که برای خصوصی‌سازی تعدادی از شرکت‌های صنایع ملی و سازمان گسترش به‌صورت اقساطی به توسعه صنعتی واگذار شوند که متعلق به 300هزار سهامدار بود و اولین شرکت بزرگ خصوصی مردمی بود، اما با روی‌کارآمدن دولت جدید این واگذاری‌ها به سرانجام نرسید. همچنین موضوع تاسیس «موسسه مالی و اعتباری» برای شرکت مسکوت ماند.
نمونه دیگر، ماجرای مشارکت توسعه صنعتی در کارخانه واگن‌سازی زیمباوه بود. در این زمان، دولت به کشور تانزانیا مبلغ 32میلیون دلار بنزین فروخته بود و پول آن پرداخت نشده بود. در سفر هاشمی رفسنجانی به آفریقا و بازدید از تانزانیا و زیمباوه، قراردادی امضا شد که ایران در آن جا به میزان مطالباتش در صنایعی که خصوصی می‌کنند، سرمایه‌گذاری کند و ماموریت اجرایی این کار به وزارت صنایع داده شد.
هیئتی از وزارت صنایع به این کشور رفت و از صنایع آن‌ها بازدید کرد. ازجمله «واگن‌سازی زکو» که در آن زمان بسیار مدرن بود و قرار شد توسعه صنعتی با مشارکت سازمان گسترش این کارخانه را بخرد و مدیری در آن جا تعیین شود و تکنولوژی آن برای راه‌اندازی واگن‌سازی اراک به ایران منتقل شود.
در تانزانیا هم با سه پروژه در زمینه تولید کاغذ و نساجی قرار شد همکاری شود و حتی در مزایده‌های آن‌هم شرکت شد. اما با روی‌کارآمدن دولت جدید و مخالفت مسئولین آن، هیچ‌کدام از سرمایه‌گذاری‌های آفریقا به نتیجه نرسید. در صورت به‌نتیجه‌رسیدن، توسعه صنعتی، درحال‌حاضر، سهام چند کارخانه در کشورهای آفریقایی داشت.
3- باوجوداین، در این دوره، توسعه صنعتی به‌خاطر تلاش‌های مدیران پا گرفت و در 10 سال اول خیلی رویه‌ها به‌صورت اصولی پایه‌گذاری و دستاوردهای ارزشمندی در زمینه سرمایه‌گذاری در صنایع حاصل شد. استقامت هیئت‌مدیره در بسیاری موارد در مقابل دستورهای بالا موجب شد در سرمایه‌گذاری‌ها پراکندگی زیادی صورت نگیرد. در این دوره بودجه‌ای که هرساله به هیئت‌مدیره داده می‌شد و EPS که اعلام می‌شد، معمولا با کمتر از 5درصد تولرانس تحقق می‌یافت. 67
