کتاب آنی هال: فیلمنامه‌ی اصلی

آنی هال، فیلم رمانتیک-کمدی سورئالی که با وجود بردن چهار جایزه‌ی اسکار، دقیقا آن فیلمی نبود که کارگردانش در سر می‌پروراند. کتاب آنی هال: فیلمنامه‌ی اصلی نسخه‌ای از متن است که سکانس‌هایی بیشتر و توضیحات فرعی و یادداشت‌های متفاوتی نسبت به نسخه‌ی چاپ شده و فیلم دارد. وودی آلن و مارشال بریکمن داستان رابطه‌ای عمیق و پیچیده بین آلوی سینگر و آنی هال را به تصویر کشیده‌اند که با نقدهایی به سیاست، فرهنگ و مذهب آمیخته شده است.

درباره‌ی کتاب آنی هال: فیلمنامه‌ی اصلی

وودی آلن (Woody Allen) و مارشال بریکمن (Marshall Brickman) در روند ساخت فیلم آنی‌هال، سه نسخه‌ از این اثر به‌وجود آورده‌اند. نسخه‌ی تصویری همان فیلمی است که با آن آشنا هستیم، نسخه‌ی چاپی متنی است که فیلم براساس آن پیش می‌رود و اما کتاب آنی هال: فیلمنامه‌ی اصلی (Annie Hall) آن نسخه از فیلم‌نامه است که تمام ابهامات پیرامون این فیلم را از بین می‌برد.

داستان اصلی این فیلمنامه حول محور درگیری‌ها و مشکلات آلوی سینگر با جهان اطرافش است که در مرکز آن آنی می‌چرخد. عشق آتشین آن‌ها در طی یک سال به رابطه‌ای افلاطونی تبدیل می‌شود و تفاوت‌های شخصیتی و نگرش متفاوتشان نسبت به زندگی آن‌ها را از یکدیگر جدا می‌کند. نگاه تلخ و طنزآمیز وودی آلن به عشق و سبک روایی غیرخطی و جریان‌های سیال ذهن آلوی، نگاهی شخصی به روابط مدرن عرضه کرده که بسیاری را شیفته‌ی خودش کرده است. همین مسئله باعث شده بود که وودی آلن بتواند چهار جایزه‌ی اسکار را برای این فیلم برنده شود.

کتاب آنی هال: فیلمنامه‌ی اصلی قرار نبود به فیلم آنی هالی تبدیل شود که ما می‌شناسیم. در این نسخه، تفاوت‌های فیلمنامه‌ی اصلی با نسخه‌ی چاپ شده با ستاره مشخص شده‌ است. این نسخه بسیاری از صحنه‌های حذف شده و یادداشت‌های فرعی ذکر شده‌اند، توضیحات مفصل‌تری درباره‌ی سکانس‌ها وجود دارد و برخی صحنه‌ها مانند شوخی آلوی با یهودی بودن مادر آنی و صحنه‌ی فوتبال بازی کردن فیلسوف‌ها از متن کنار گذاشته شده است. مارشال مک لوهان در فیلمنامه‌ی اصلی نقش پررنگ‌تری دارد و در متن کتاب آنی هال: فیلمنامه اصلی، بیشتر شاهد صحنه‌های شکسته‌شدن دیوار چهارم صحنه هستیم.

وودی آلن در این اثر داستان دل‌مشغولی و درگیری آلوی سینگر را با تمام چیزهایی که برایشان جنگیده و احساساتش را خرجشان کرده به نمایش گذاشته است. هویت او با چیزهایی گره خورده که اکنون در حال تغییر شکل‌دادن و از دست رفتن هستند و اینجاست که تقلای او برای حفظ کردن آنچه برایش آشنا بوده باعث می‌شود تا تمام توانش را صرف مبارزه با این استیصال کند. اتفاقاتی که تماما تقصیر او نبوده، باعث ایجاد گسست و دوگانگی‌ای در شخصیتش شده است که قبول نکردن آنچه در واقعیت می‌گذرد باعث می‌شود به جهانی دیگر در ذهنش پناه ببرد. پذیرش به بن‌بست خوردن رابطه‌ی زناشویی از یک سو و قطع امید کردن از بهتر شدن شهر نیویورک ماحصل آن چیزی است که آن را با طنزی تلخ و شیطنت‌آمیز به رخ مخاطب کشیده است.

هنگامه آذر، مترجم دغدغه‌مند این کتاب، علاوه بر مشخص‌کردن بخش‌های متفاوت با فیلمنامه‌ی چاپی، در پاورقی‌های انتهایی نیز ابهامات باقی‌مانده درباره‌ی متن را رفع کرده است. آنی هال: فیلمنامه‌ی اصلی برای اولین بار به زبان فارسی ترجمه شده است و نشر شورآفرین وظیفه‌ی انتشار و رساندن این متن به دست خوانندگان علاقه‌مند فارسی‌زبان را بر عهده داشته است.

کتاب آنی هال: فیلمنامه‌ی اصلی برای چه کسانی مناسب است؟

اگر مجذوب فیلم‌های وودی آلن شده‌اید اما می‌خواهید تمام زیر و بم سبک داستانی او را بدانید، این کتاب سرنخ‌های جالبی را به دست شما می‌دهد. دانشجویان سینما و علاقه‌مندان به خواندن فیلمنامه، می‌توانند از این کتاب لذت ببرند و همچنین این کتاب برای کسانی که به کارگردانی یا نقد فیلم علاقه‌مند هستند نیز مناسب است.

در بخشی از کتاب آنی هال: فیلمنامه‌ی اصلی می‌خوانیم

رابین
آلوی، نکن!.. تو داری از مغازله برای ابراز خشمت استفاده می‌کنی.
آلوی
«واسه چی تو همیشه غرایز حیوانی من رو می‌بری توی طبقه‌بندی‌های روان‌شناسانه؟ [گلو صاف می‌کند] بعله، اون مرد این جمله رو گفت، درحالی‌که..»
رابین
[وسط حرف آلوی می‌پرد و منزجر خود را دوباره عقب می‌کشد] آلوی، اون بیرون کلی خبرنگار و آدم از مجلات مختلف نیویورک هستن.. خدای من، چه فکری با خودشون می‌کنن؟
رابین برمی‌خیزد، زیپ لباسش را بالا می‌کشد، خودش را مرتب می‌کند، برمی‌گردد و به سمت در می‌رود. آلوی دوباره، ادامه‌ی بازی را تماشا می‌کند.
* از این قسمت تا انتهای سکانس 52 و سکانس 53 در فیلم‌نامه‌ی اصلی آمده:
ما هم بازی را می‌بینیم. تیم نیکز در برابر یک تیم دیگر.. آلوی همان‌طور که تلویزیون نگاه می‌کند، غر می‌زند:
آلوی
روشن‌فکرها.. قراره با این‌ها به کجا برسیم؟
صدای گزارش‌گر
توپ در دست بازیکن نیکز. توپ رفت بیرون زمین.. جکسون پاس می‌ده به بردلی.. و پرتاب.. که خوب نیست!.. حالا برگشت توپ.. کیرکگارد..
* 53) کات به: نمای داخلی زمین بسکتبال روز یا شب.
صدای گزارش‌گر
.. پاس می‌ده به نیچه.. نیچه سریع توپ رو می‌فرسته برای کافکا! روی خط سه امتیازی، کافکا و آلوی حضور دارن.. خودشون دو تا تنها.. بسیار نگران و مضطربن و البته احساس گناه هم می‌کنن و این احساسات طوری به‌شون چیره شده که حتا قدرت پرتاب توپ رو ندارن! حالا ارل مونرو توپ رو ازشون می‌گیره! و نیکز چهار بر دو جلو می‌افته..