بله
کتاب تداوم هویت ایرانی نوشته‌ی فرشته داوران، ماندگاری هویت فرهنگی ایران را با وجود تغییرات مختلف در طول تاریخ، واکاوی می‌کند. این کتاب تاریخ ایران را از زمان باستان تا دوران اسلام مورد مطالعه قرار می‌دهد و اشاره می‌کند که جنبه‌های خاص فرهنگ و هویت ایرانی چگونه تحت‌تأثیر تغییرات در حاکمیت و تفکر دینی، قرار گرفته‌اند.
درباره‌ی کتاب تداوم هویت ایرانی
فرشته داوران، استاد دروس فارسی در دانشگاه کالیفرنیا، نقدهای ادبی بی‌شماری به هر دو زبان فارسی و انگلیسی منتشر کرده است. اکنون، در کتاب تداوم هویت ایرانی (Continuity in Iranian Identity)، به مسئله‌ی ماندگاری هویت فرهنگی ایرانی می‌پردازد. فرشته داوران (Fereshteh Davaran) مذاهب رایج در ایرانِ پیش از اسلام و تاثیرات آن‌ها را تا زمان ظهور اسلام، بررسی می‌کند. او با بررسی این موارد به دل تاریخ رفته و سرزمین پارس قدیم را به پدیده‌ی سیاسی و فرهنگی اخیر ایران پیوند می‌زند. نویسنده در این کتاب تحلیلی جامع از هویت فرهنگی ایرانی ارائه کرده و به مسائلی همانند تاریخ، مذهب، و ادبیات می‌پردازد.
فرشته داوران در فصل اول کتاب تداوم هویت ایرانی، به تاریخ ایران باستان، از جمله دوران امپراتوری هخامنشی می‌پردازد. نویسنده در این بخش، درمورد مسائل فرهنگی و مذهبی رایج در این دوران و تأثیرشان در ادوار آینده بحث می‌کند. در فصل دوم کتاب، به دوران ایران میانه می‌رسیم. داوران برای شروع این مبحث، تمرکز خود را معطوف به امپراتوری ساسانی و پیشرفت‌های فرهنگی در این دوران می‌کند. او همچنین با تأکید بر تأثیر ماندگار مذهب و ادبیات این دوره بر هویت ایرانی، بحث خود را ادامه می‌دهد. نویسنده در فصل سوم کتاب، به سراغ مذاهب پیش از اسلام، مانند آیین زرتشتی می‌رود و نشان می‌دهد که چنین ادیانی چه اثری روی مسلمانان و احکام اسلامی در ایران داشته‌اند.
فرشته داوران در کتاب تداوم هویت ایرانی، بر تداوم اعتقادات مذهبی در ادوار مختلف ایران تأکید دارد و در فصل چهارم، ادبیات فارسی میانه را به‌صورت کلی و ادبیات اندرز را به‌صورت خاص بررسی می‌کند. این ادبیات شامل ادبیات خِرد یا حکمت و آموزه‌های اخلاقی از دوران پیش از اسلام است. داوران در این بخش می‌گوید که این متون به چه صورت توانستند روی ادبیات اسلامی و اندیشه‌ی اخلاقی دوران آتی، اثر بگذارند. مؤلف همچنین در فصل پنجم به این موضوع می‌پردازد که هویت فرهنگی ایرانی چطور توانست در دوران اسلام پایدار بماند و با تأکید بر تداوم هویت ایرانی، بیان می‌کند که سنن پیش از اسلام چگونه وارد فرهنگ اسلامی شدند. در نهایت فصل ششم به ادبیات فارسی دوران اسلامی و به طور ویژه ژانر ادبیات پند ادب اختصاص دارد و نشان می‌دهد که این متون به چه صورتی از ادبیات اندرز پیش از اسلام تأثیر گرفتند و چطور به تداوم هویت فرهنگی ایرانی کمک کردند.
فرشته داوران با تأکید بر ماهیت پایدارِ هویت فرهنگی ایرانی و توانایی‌اش در سازگاری با چشم‌اندازهای متغیر سیاسی و مذهبی، کتابش را به پایان می‌برد. نویسنده از اهمیت بالای درک این تداوم صحبت می‌کند تا غنی بودن و پایداری فرهنگ ایرانی را تکریم کنیم. فرشته داوران در کتاب تداوم هویت ایرانی به مفاهیم مهمی همچون دوام فرهنگ، ترکیب آئین و سنن و اثرگذاری و نفوذپذیری ادبی از دوران باستان تا دوران اسلام و پس از اسلام پرداخته است. شما نیز اکنون می‌توانید این کتاب را با ترجمه‌ی مسعود تقی‌آبادی که به یاری انتشارات مروارید چاپ و منتشر شده است، تهیه فرمایید.
کتاب تداوم هویت ایرانی برای چه کسانی مناسب است؟
اگر به تاریخ ایران علاقه دارید و مایلید بدانید فرهنگ ایرانی در طول تاریخ دستخوش چه تغییراتی بوده است، این کتاب را به‌هیچ‌عنوان از دست ندهید.
در بخشی از کتاب تداوم هویت ایرانی: تاب آوری یک میراث فرهنگی می‌خوانیم
همان‌طور که در فصل چهارم اشاره کردم، زرتشتیان حیوانات را به دو دسته تقسیم می‌کردند: موجودات اهورایی و اهریمنی. موجودات اهریمنی، خْرَفْسْتَرها، شریر و اهوراییان نیک محسوب می‌شدند. درحالی‌که حشرات، خزندگان و حیوانات وحشی نمونه‌های قلمرو اهریمن بودند، حیوانات اهلی و گیاهخوار موجودات اهورا بودند. برخی از حیوانات مانند سمور آبی، سگ و کلاغ سیاه به دلایل افسانه‌ای، الهی بودند. در سنت اسلامی، همۀ مخلوقات آفریدۀ خداوند هستند؛ درحالی‌که برخی از آن‌ها مانند شاهین و اسب و شتر را به فال نیک می‌گرفتند، سگ و خوک نجس یا ناپاک بودند. بنابراین اسلام بین حیوانات حلال که خوردن گوشت آن‌ها جایز است، مانند گاو و پرندگان خاص و حیوانات حرام یا غیرقابل‌خوردن مانند خوک و کلاغ، فرق می‌گذارد.
به گفتۀ کلینی، خوردن گوشت حرام می‌تواند یکی از گناهان کبیره باشد. در دوران اسلامی، سگ‌ها به پایین‌ترین درجه خْرَفْسْتَرهای زرتشتی تنزل یافتند و غزالی ادعا می‌کند:
نَفْسی که به استعداد پایینی خود اجازه می‌دهد بالاتر را تعیین کند، مانند کسی است که فرشته‌ای را به دست سگ یا مسلمانی را به ظلم کافر بسپارد. پرورش صفات اهریمنی، حیوانی یا فرشته‌ای منجر به تولید شخصیت‌های متناظر می‌شود که در روز قیامت به شکل‌های ظاهری پدیدار می‌شوند، شهوانی مانند خوک، وحشی مانند سگ و گرگ، و پاک مانند فرشتگان.
