کتاب صوتی سیاوش در آغوش آتش: کتاب چهاردهم مجموعه داستان‌های شاهنامه

در کتاب صوتی سیاوش در آغوش آتش شنونده‌ی یکی از زیباترین و مهیج‌ترین داستان‌های حماسی و تراژیک «شاهنامه»ی ابوالقاسم فردوسی خواهیم بود. محسن دامادی در چهاردهمین کتاب از «مجموعه داستان‌های شاهنامه» درصدد است تا این قصه را به زبانی ساده، روان و قابل درک برای مخاطب روزگار کنونی‌ ما بازآفرینی نماید.

درباره‌ی کتاب صوتی سیاوش در آغوش آتش

من این نامه فرخ گرفتم به فال
همی رنج بردم به بسیار سال

این واژه‌های ابوالقاسم فردوسی (Abolghasem Ferdowsi) در وصف شاهنامه (Shahnameh)، همان گنجینه‌ی عظیمی‌ست که با نیروی ذهن خویش خلق کرده است؛ شاهکاری سترگ و بی‌تکرار که یکی از برجسته‌ترین آثار حماسی تاریخ ادبیات ایران و جهان به شمار می‌رود. فردوسیِ بزرگ در این سند هویت ایرانیان، که از بس اثرگذار و بی‌مانند بود، توانست یک‌تنه به حفظ زبان و فرهنگ این مرز و بوم به پا خیزد و روح ایران و ایرانی را جلا بخشد، از عدالت و ایثار و شهامت و شجاعت بسیار سخن گفته است.

از فرودسی و نقشِ او در جانی دوباره بخشیدن به ساکنان ایران‌شهر به‌سادگی نمی‌توان گذر کرد. فردوسی هنگامی به سرایش ابیات شاهنامه دست می‌زد که ایرانیان اندوهگین و دلشکسته از تاخت‌وتاز و تاراج سرزمین مادری‌شان به دست بیگانگان بودند و چه بسیار نیاز داشتند تا حماسه‌ای از رشادت‌ها، پیروزی‌ها و سرانجامِ نیکوی پهلوانان، دلیران و شهریاران خود بشنوند و روزگار سرافرازی و سربلندی‌شان را از خاطر نبرند تا همان گفتار نیکو و اندیشه‌ی پاک و کردار شایسته همواره و هم‌چنان چراغ راه ایشان باقی بماند.

در میان داستان‌های شاهنامه شاید بی‌نظیرترینشان حکایت سیاوش و سرگذشت او و گذر کردنش از میان آتش باشد. در کتاب صوتی سیاوش در آغوش آتش ادامه‌ی حکایت سیاوشی را می‌شنویم که روسپید از میان لهیب آتش گذر کرده است و اکنون از پدر درخواست می‌کند تا فرماندهی جنگ با لشکر توران به وی سپرده شود تا شاید از این راه و بدین بهانه از دسیسه‌های دربار و سودابه ایمن بماند. می‌شنویم که کی‌کاوس می‌پذیرد و سیاوش به نبرد عزم توران می‌کند اما خبر ندارد که افراسیاب تورانی قصد دارد این‌بار از در آشتی وارد شود. افراسیاب سیاوش را در بند صلح و آشتیِ خود می‌کشد و او را ناگزیر به اندیشیدن چاره‌ی دیگری برای کار خود می‌نماید...

شاهنامه نگهبان همیشگی زبان و ادب پارسی است. غنایی که واژگان و ترکیب‌های دلنشین آن به این زبان شیرین بخشیده است، هرچند آن را بی‌نهایت دلپذیر و بی‌همتا ساخته اما در عین حال، مواجهه با محتوای ارزشمند و آموزنده و تأمل در روایات و پندهای آن را اندکی دشوار ساخته است. بر عهده‌ی نویسندگان و پژوهشگرانی مانند محسن دامادی (Mohsen Damadi) است که در ساده‌سازی و امروزی کردن زبان این سخنور بزرگ ادب ایران و همه‌فهم ساختنِ ابیات شاهنامه و مقصود او از آن‌ها کوشش بیشتری به خرج دهند تا فارغ از دانش واژگانی و پیشینه‌ی ادبی، هر کسی بتواند شاهنامه را بداند و بخواند و بفهمد. محسن دامادی که کارگردان و فیلمنامه‌نویس است در کتاب صوتی سیاوش در آغوش آتش بخشی از این داستان دلنشین را به شعر و بخشی دیگر را به نثری با زبان امروزی و جملاتی ساده و روان روایت کرده است.

کتاب صوتی سیاوش در آغوش آتش را به همت نشر جیحون و در همکاری با انتشارات کتاب‌سرای نیک و خوانش فرهاد اتقیایی می‌شنوید.

درباره‌ی مجموعه‌ی داستان‌های شاهنامه

«مجموعه داستان‌های شاهنامه» عنوان مشترک آثاری است که به قلم محسن دامادی و با هدف آشناسازی مخاطبان عام با داستان‌ها و ابیات شاهنامه نگاشته شده‌اند. دامادی در هر یک از کتاب‌های این مجموعه روایتی از این گنجینه‎‌ی سترگ بشری را مورد بازنویسی قرار داده و کوشیده است تا رسم امانت را در قبال این میراث ارزشمند به‌تمامی به جا بیاورد. محتوای کتاب‌های این مجموعه، دسترسی هم‌زمان به ابیات شاهنامه و شرح آن‌ها را برای مخاطب ساده‌تر ساخته است و او را نه‌تنها به دانستنِ سایر روایات این اثر ادبی پرآوازه که به شناخت و درک محتوای دیگر متون کهن ادبی نیز ترغیب می‌نماید. گفتنی است از اولین جلد مجموعه با نام «هفت خان رستم» هم‌زمان با سالروز بزرگداشت فردوسی رونمایی شده است و تاکنون آثار دیگری از جمله «از کی‌قباد تا کی‌کاوس»، «سودابه و سیاوش»، «شاه آسمان و هفت گردان»، «بامداد افراسیاب»، «پسران فریدون» و «شاهنامه از آغاز تا جمشید» و... از این مجموعه به انتشار رسیده‌اند.

اقتباس‌ها از داستان سیاوش در شاهنامه‌ی فردوسی

داستان‌های شاهنامه، همانند هر کتاب بزرگ و حماسی دیگری در تاریخ ادبیات جهان، الهام‌بخش آثار هنری بسیاری در حوزه‌های مختلف از جمله نگارگری، نقاشی و مینیاتور، نقالی و نمایشنامه و فیلم‌های سینمایی و تلویزیونی بوده‌اند. از برجسته‌ترین آثاری که با الهام و اقتباس از روایت سیاوش و آتش در حوزه‌ی هنرهای نمایشی ساخته شده است می‌توان به تئاتر «سیاوش در آتش» به کارگردانی رسول نجفیان، ‌تئاتر «شنگرف»، اثری متفاوت از جهت به کارگیری تکنیک جان‌بخشی به اشیا برای خلق داستان‌های اساطیری و اخلاقی، «قصه‌ی گذر سیاوش از آتش» به روایت فهیمه باروتچی و محصول کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و تئاتر «سیاوش در آتش» به کارکردانی حسن سرچاهی از هنرمندان تئاتر شاهرود و برنده‌ی عنوان متن برگزیده در جشنواره تئاتر فجر در سال 1387 اشاره کرد.

کتاب صوتی سیاوش در آغوش آتش برای چه کسانی مناسب است؟

برای تمامی علاقه‌مندان به ادبیات کلاسیک ایران، طرفداران داستان‌های شاهنامه و همین‌طور دوست‌داران آثار فردوسی بزرگ، شنیدن کتاب صوتی سیاوش در آغوش آتش تجربه‌ای شیرین و دلنشین خواهد بود.

در بخشی از کتاب صوتی سیاوش در آغوش آتش: کتاب چهاردهم مجموعه داستان‌های شاهنامه می‌شنویم

اما بشنوید از گرسیوز شیرمرد که چون باد تاخت و نزد افراسیاب از شکست تلخ در بلخ چنین گفت: سیاوش به بلخ آمد. رستم فرمانده‌ی سپاه بود. ایرانیان بی‌شمار بودند، گویی در برابر هر تورانی بیش از پنجاه ایرانی باشد. همه دلاور، گرز گاومیش در دست.

و زان پس چو گرسیوز شیرمرد
بیامد بر شاه توران چو گرد
بگفت آن سخن‌های ناپاک و تلخ
که آمد سپهبد سیاوش به بلخ
سپه‌کش چو رستم سپه بی‌کران
بسی نام‌دارانِ جنگاوران
به هر یک ز ما بود پنجاه بیش
سرافراز و با گرزه‌ی گاومیش

گرسیوز در ستایش از سربازان پیاده‌ی ایران گفت: «آن‌ها چون آتش بودند، همه با تیر و ترکش و سپر. عقاب این چنین بلندپرواز و تیزبین نیست. گویی خواب با چشم آن‌ها بیگانه باشد. نشان به آن نشان که سه روز جنگیدیم و پیکرهای ما و اسب‌های ما فرسوده شد. اگر یک ایرانی خوابید دیگری برای جنگیدن شتاب کرد تا خواب‌رفته بیدار و هوشیار شود و از نو با آسودگی با ما بجنگد.