کتاب قصه‌های پریان (خاستگاه و مفهوم)

کتاب قصه‌های پریان (خاستگاه و مفهوم)، توسط جان تکری بانس نوشته شده تا علاقه‌مندان به افسانه‌ها، قصه‌های عامیانه و داستان‌های اساطیری را با ریشه‌ی آن‌ها و علل رواج این دست قصه‌ها در برخی ادوار و فرهنگ‌ها، آشنا کند. اگر از دوستداران اسطوره و ادبیات داستانی باشید، از خواندن این اثر بسیار لذت خواهید برد.

درباره‌ی کتاب قصه‌های پریان (خاستگاه و مفهوم)

داستان‌های عامیانه که مربوط به یک زبان، فرهنگ یا قوم خاص هستند، قصه‌های اساطیری که به مرور در یک جامعه گسترده می‌شوند و افسانه‌های پریان، معمولاً طرفداران زیادی دارند. بسیاری از افراد این داستان‌ها را نشان‌دهنده‌ی دغدغه‌های محیطی می‌دانند که داستان را پرورش داده و رمز و راز درون این قصه‌ها را جذاب و هیجان‌انگیز می‌بینند. مردم هر جامعه و فرهنگی معمولاً چنین افسانه‌هایی را به دلایل مختلف برای خود ایجاد کرده‌اند که بررسی خاستگاه هر یک از آن‌ها می‌تواند برای افراد مختلف جذابیت‌های فراوانی داشته باشد. کتاب قصه‌های پریان (خاستگاه و مفهوم) (Fairy Tales: Their Origin and Meaning)، که توسط جان تکری بانس (John Thackray Bunce) نوشته شده، یکی از بهترین منابعی‌ست که می‌تواند برای علاقه‌مندان به این ژانر داستانی قابل توجه باشد و اطلاعات گوناگون و ارزشمندی را در رابطه با داستان‌های مورد علاقه‌شان به آن‌ها بدهد. این کتاب به شما کمک می‌کند تا با ریشه‌های افسانه‌های عامیانه و اساطیری زاده‌ی قومیت‌های مختلف به خوبی آشنا شوید.

حتماً شما هم با شخصیت‌هایی مانند سندباد، علاءالدین، سیندرلا، جک غول‌کش و... آشنایی دارید. شخصیت‌هایی که همه متعلق به داستان‌هایی هستند که ساکنان سرزمین‌هایشان، نژاد تقریباً مشترکی دارند. در تمام این دست داستان‌ها، با موجوداتی مانند پری‌ها و غول‌ها و قدرت‌های ماورایی و سحرآمیز کاراکترهای مختلف روبه‌رو می‌شویم که ممکن است ویژگی‌های متفاوتی داشته باشند، اما در نهایت ریشه‌های مشترکی هم دارند. از طرفی، بسیاری از افسانه‌هایی که در سراسر دنیا از شهرت بالایی برخوردارند، مثل سیندرلا، بارها و بارها و در جوامع و فرهنگ‌های مختلف، با بیان متفاوتی نقل شده‌اند؛ اما با بررسی این داستان‌ها متوجه می‌شویم که ریشه‌های یکسانی دارند. برای مثال، می‌توان افسانه‌ی زال و رودابه و داستان شخصیت‌های امروزی مانند راپونزل را تقریباً مشابه دانست. کتاب قصه‌های پریان (خاستگاه و مفهوم)، منبع خوبی برای بررسی این شباهت‌ها، تفاوت‌ها و ریشه‌یابی افسانه‌های مختلف در سراسر کره‌ی زمین است که جزئیات بسیاری از داستان‌ها را در کنار هم قرار داده و با دقت بررسی می‌کند.

نویسنده، اثر خود را به بررسی کلی ویژگی قصه‌های گوناگون اختصاص داده است. او تعریفی را از داستان‌های پری‌وار به مخاطب ارائه می‌کند. سپس تعدادی از داستان‌هایی را که در فرهنگ‌ها و اقوام و سرزمین‌های مختلف نقل شده و مضمون مشترکی با یکدیگر دارند مورد بررسی قرار می‌دهد. جان تکری بانس در ادامه‌ی کتاب قصه‌های پریان (خاستگاه و مفهوم)، به سراغ تعدادی از سرزمین‌هایی رفته که خاستگاه افسانه‌ها و موجودات اساطیری متعددی هستند. قصه‌های زاده‌ی مشرق‌زمین، داستان‌های عامیانه‌ی کهن توتنی و اسکاندیناوی و قصه‌های اسکاتلند، مواردی هستند که در این اثر به آن‌ها پرداخته شده و با دقت و ذکر جزئیات مورد مطالعه قرار گرفته‌اند. برای این که بعدها از این اثر به عنوان یک کتاب گیرا و خوشایند یاد کنید، کافی‌ست به ادبیات داستانی و قصه‌های پریان علاقه‌مند باشید و ریشه‌های تاریخی آن‌ها را دنبال کنید!

گفتنی‌ست کتابی که پیش رو دارید، توسط جعفر کریمی به فارسی برگردانده شده و به کوشش انتشارات امید سخن به چاپ رسیده است.

کتاب قصه‌های پریان (خاستگاه و مفهوم) برای چه کسانی مناسب است؟

مطالعه‌ی این کتاب را به دوستداران اسطوره و تاریخ،‌ ادبیات داستانی، به‌ویژه افرادی که به قصه‌های پریان و داستان‌های اساطیری علاقه دارند و به دنبال کشف رمز و راز آن‌ها هستند، پیشنهاد می‌کنیم.

در بخشی از کتاب قصه‌های پریان (خاستگاه و مفهوم) می‌خوانیم

پیش از سپیده‌دم، آن موجود نامرئی رفت و چون هوا هنوز تاریک بود، پس «سایک» نتوانست نه سیمای او را ببیند؛ و نه صدایش را بشنود تا از روی صدای او حدس بزند که آن موجود کیست که قضا و قدر بر آن است تا وی همسرش شود. پس «سایک» برای مدتی طولانی در آن جا زندگی کرد، روزها، در اطراف کاخ، در معیت نگهبانانی ناپیدا، قدم می‌زد و هر شب، شوهرش نزد وی می‌آمد و تا صبحدم در پیش او می‌ماند. پس او آرزوی دیدار پدر و مادر و خواهرانش را کرد و از شوهرش خواست تا برای مدتی، او را ترک گوید. «اروس» با این خواسته موافقت کرد و هدایایی نفیس و گران‌بها به «سایک» داد تا به‌عنوان تحفه به خواهرانش دهد، اما به او هشدار داد که نبایستی به سؤالاتی که درباره‌ی او پرسیده می‌شود، پاسخ گوید و در ضمن نبایستی به نصایحی که آن‌ها به او می‌دهند تا بفهمند شوهرش کیست، گوش فرا دهد، در غیر این صورت، بلایی بزرگ، دامن‌گیرش خواهد شد.

پس خدای باد صبا، خواهران سایک را به نزد او آورد و آن‌ها برای مدتی با او در کاخ زندگی کردند و با کنجکاوی فراوانی درصدد شناختن شوهر او برآمدند؛ اما «سایک» دستورات «اروس» را آویزه‌ی گوش کرده بود، نخست با سرهم کردن داستانی و آنگاه با داستان دیگر، از پاسخ به سؤالات آن‌ها طفره رفت و آخرسر آن‌ها را همراه با هدایایی از سنگ‌ها و جواهرآلات گران‌بها، به‌سوی خانه روانه ساخت. پس خواهرانش، چون‌که مثل او خوشبخت نیستند، و قصر باشکوه و خزانه‌ی پر از گنج نداشتند، به وی رشک ورزیدند،، پس میان خود دسیسه و توطئه چیدند تا وی را به فاش نمودن هویت شوهرش وادارند، شاید از آن گنجینه، سهمی برای خود دست‌وپا کنند و پروایی از آنچه بر سر خواهرشان می‌آید، نداشتند. پس آن دسیسه، بدان شکل که چیده بودند، کارگر افتاد، چون «سایک» دوباره، از تنهایی خسته شد و از شوهر خود خواست که خواهرانش، بار دیگر به نزد او بیایند و این بار، او با اندوه فراوان، به خواسته‌ی او تن درداد، اما دوباره به او گوشزد نمود که اگر در مورد وی حرفی بزند، یا جویای ملاقات او شود، همه‌ی خوشی‌ها، ناپدید می‌شوند و بایستی به زندگی مشقت‌بار ادامه دهد؛ اما مقدر شده بود که «سایک»، از دستور شوهرش، سرپیچی کند؛ و دسیسه به این نحو، اتفاق افتاد.