زندگینامه و کتاب‌های میرچا الیاده

زندگینامه میرچا الیاده

میرچا الیاده (Mircea Eliade) در سال 1907 در بخارست رومانی دیده به جهان گشود. او مدرک کارشناسی ارشد خود را در سال 1928 و در رشته‌ی فلسفه گرفت و پایان‌نامه‌ی خود را با موضوع فلسفه در دوره‌ی رنسانس نوشت. پس از آن، میرچا الیاده به هند رفت و در آنجا تحصیلات خود را با یادگیری زبان سانسکریت، یوگا و آیین هندو ادامه داد و پس از بازگشت به رومانی، دکترای خود را با موضوع تاریخ تطبیقی فنون یوگا به پایان رساند. 

میرچا الیاده پس از پایان تحصیلات خود در دانشگاه بخارست به عضویت هیئت علمی درآمد و در زمینه‌هایی چون فلسفه و آیین هندو و بودیسم به تدریس پرداخت. او علاوه بر فعالیت‌های پژوهشی، داستان نیز می‌نوشت و کتاب «شب‌های بنگال» شهرت بسیاری را برای او به عنوان نویسنده به ارمغان آورد. میرچا الیاده در میان سال‌های جنگ جهانی دوم به عنوان وابسته‌ی فرهنگی در لندن به کار مشغول شد و پس از آن در سال 1941 به لیسبون رفت و به تدریس در دانشگاه‌های فرانسه پرداخت.

میرچا الیاده در سال‌های پایانی عمر خود، روی یک اثر بزرگ و مهم به نام «دایرةالمعارف دین» کار می‌کرد. این مجموعه‌کتاب 16 جلد را در بر می‌گیرد و بالغ بر 8000 صفحه می‌شود. میرچا الیاده این کتاب را با کمک 1400 پژوهشگر از 50 کشور دنیا به پایان رساند. او یک ماه پس از آنکه توانست پیش‌گفتار این اثر برجسته را بنویسد، بر اثر سکته‌ی مغزی و در 22 آوریل سال 1986 از دنیا رفت. 

بهترین کتاب‌های میرچا الیاده

میرچا الیاده کتاب‌های مختلفی در زمینه‌ی فلسفه، دین و اسطوره شناسی نوشت و همین‌طور در زمینه‌ی ادبیات داستانی نیز طبع‌آزمایی کرد. در این بخش، به بهترین کتاب‌های این فیلسوف مشهور خواهیم پرداخت:

کتاب از جوامع ابتدایی تا ذن (From Primitives to Zen): میرچا الیاده ریشه‌ی امر مقدس را از دوره‌ی اسطوره‌ها تا دنیای امروز پی می‌گیرد و متونی را از دین‌های مختلف بررسی می‌کند. البته او در این کتاب متنی از دو دین مسیحیت و یهودیت نمی‌آورد، چرا که معتقد است از این دو دین منابع انگلیسی به اندازه‌ی کافی وجود دارد و در این کتاب به دین‌هایی می‌پردازد که در دانشگاه‌های غرب ناشناخته‌تر هستند.

کتاب اسطوره و واقعیت (Myth and Reality): میرچا الیاده در این کتاب نسبت اسطوره‌ها و زمینه‌های اجتماعی و دینی را از دوران کهن تا به امروز بررسی می‌کند. او در گام نخست به تعریف اسطوره می‌پردازد و سپس نقش آن را در دوره‌های مختلف تاریخی پی می‌گیرد.

کتاب اسطوره، رویا، راز (Myths, Dreams and Mysteries): یکی از پرسش‌هایی که ذهن پژوهشگران را به خود مشغول کرده چیستی نسبت میان اسطوره و رؤیاست. میرچا الیاده تلاش می‌کند تا در این کتاب به این پرسش پاسخ دهد. این پرسش از این جهت اهمیت دارد که تفاوت میان دو نوع نگرش سنتی و مدرن را روشن می‌سازد. 

کتاب هنر اسرارآمیز (The Forge and the Crucible): انسان برای آنکه بتواند روزگار بگذراند، نیاز دارد جهان پیرامون خود را بشناسد و برای این هدف نیز نیاز به باورهایی درباره‌ی جهان دارد. میرچا الیاده در کتاب هنر اسرارآمیز به این موضوع می‌پردازد و ریشه‌ی باورهای انسان را در تاریخ جست‌وجو می‌کند. همچنین به این پرسش پاسخ می‌دهد که کدام‌یک از این باورها به بقا و حیات انسان کمک کرده‌اند. 

کتاب آیین‌ها و نمادهای تشرف (Rites and Symbols of Initiation): در ادیان مختلف، آیینی به نام تشرف وجود دارد. فردی که به‌تازگی به یک دین می‌پیوندد، باید این آیین تشرف را از سر بگذراند. در عصر حاضر، از بسیاری از آیین‌های معنوی راززدایی شده است اما میرچا الیاده در این کتاب تلاش کرده به پیشینه‌ها و معانی آیین‌های تشرف بپردازد. مخاطب این کتاب نیاز به تخصص ویژه‌ای ندارد و با هر زمینه‌ای می‌تواند از خواندن این کتاب لذت ببرد.

کتاب تاریخ اندیشه‌های دینی (A History of Religious Ideas): کتاب تاریخ اندیشه‌های دینی سه جلد را در بر می‌گیرد. این کتاب یکی از پژوهش‌های ارزشمند میرچا الیاده است و او در این کتاب تلاش کرده که تجربه‌ی دینی را از آغاز تا به امروز بررسی کند. میرچا الیاده در هر جلد از این مجموعه‌کتاب به یک برهه از تاریخ پرداخته است که به ترتیب عبارت‌اند از «از عصر حجر تا عصر الئوسیس»، «از گوتمه بودا تا پیروزی مسیحیت» و «از محمد (ص) تا عصر اصلاحات».

کتاب هزارتوی آزمون‌های دشوار (Ordeal by Labyrinth: Conversations With Claude-Henri Rocquet): زندگی اندیشمندان و نویسندگان یکی از موضوعات جذابی است که توجه بسیاری از پژوهشگران را به خود جلب می‌کند. در این کتاب نیز به زندگی میرچا الیاده پرداخته شده است. کلود هانری لوکه در این کتاب از میرچا الیاده درباره‌ی کودکی و مسیر کاری‌اش می‌پرسد و او نیز از پیچ‌وخم‌ها و سیر تطور اندیشه‌هایش می‌گوید. 

در این بخش به بهترین کتاب‌های میرچا الیاده پرداختیم. او کتاب‌های دیگری نیز دارد که از آن‌ها می‌توان به کتاب «یوگای پاتنجلی» (Patanjali and Yoga) اشاره کرد. شما می‌توانید در کتابراه کتاب‌های الکترونیکی میرچا الیاده را بخوانید.

جملات برگزیده میرچا الیاده

میرچا الیاده پژوهش‌های بسیاری روی بخش رازآلود انسان، اساطیر و ادیان انجام داد، به همین دلیل جملات و دیدگاه‌های او درباره‌ی انسان می‌تواند بسیار راهگشا و جذاب باشد. در این بخش، به جملات برگزیده‌ی میرچا الیاده خواهیم پرداخت:

• یک نماد دینی پیام خود را منتقل می‌کند، حتی اگر همه‌ی بخش‌های آن قابل فهم نباشد. مخاطب نماد دینی همه‌ی انسان‌ها هستند و نه‌تنها افراد تحصیل‌کرده. (کتاب مقدس و نامقدس: ماهیت دین)
• انسان بی‌دین امروزی زندگی تراژیکی دارد و انتخاب‌های وجودی‌اش خالی از عظمت نیست. (کتاب مقدس و نامقدس: ماهیت دین)
• اصطلاح تشرف به مجموعه‌ی آیین‌ها و آموزه‌ها گفته می‌شود. دلیل ایجاد آیین تشرف آن است که موقعیت معنوی و اجتماعی انسان را عوض کند. (کتاب آیین‌ها و نمادهای تشرف)