کتاب صوتی همه مردان شاه: کودتای 28 مرداد و ریشه‌های ترور در خاورمیانه

سیری هیجان‌انگیز در تاریخ معاصر ایران؛ استفن کینزر، نویسنده‌ و مورخ آمریکایی، در کتاب صوتی همه مردان شاه روایتی جذاب و پرکشش از وقایعِ منتهی به کودتای 28 مرداد 1332 و سرنگونی دولت محمد مصدق ارائه داده است.

درباره کتاب صوتی همه مردان شاه

28 مرداد 1332 نقطه‌ی عطفی در تاریخ این مرزوبوم بود. در این روز از یادنرفتنی، ارتش محمدرضا شاه پهلوی، با مساعدت نیروهای اطلاعاتی بریتانیا و آمریکا، علیه محمد مصدق (Mohammad Mosaddegh)، نخست‌وزیر وقت کشور شورید، و او را که در آن زمان جدی‌ترین رقیب سیاسی شاه در داخل کشور به شمار می‌رفت، از مسند قدرت به زیر کشید. البته این فقط ارتش و دولت‌های خارجی نبودند که شاه جوان را در این کودتا، یا آنطور که برخی مایل‌اند بگویند، ضدّ کودتا، همراهی کردند، بلکه در داخل نیز، نیروهای محافظه‌کار بسیاری برای از دور خارج کردن مصدق، به پشتیبانی سلطنت برخاستند.

باری، در ناخودآگاه جمعی ایرانیان، 28 مرداد بیش از هر چیز تداعی‌کننده‌ی خاطره‌ی تلخ دخالت نیروهای بیگانه در امور کشور است. ایرانیان این تاریخ و آنچه را که درش رخ داد، هرگز از خاطر نبردند. به باور بسیاری از محققان، کودتای 28 مرداد عاملی مهم در تشدید غرب‌ستیزی آتی مردم ایران بود. استفن کینزر (Stephen Kinzer) در کتاب همه مردان شاه (All the Shah's Men) بر همین موضع پافشاری کرده، و ریشه‌های ترور در خاورمیانه را در وقایع تاریخی سال 1332 جُسته.

کتاب همه مردان شاه روایتی داستان‌گونه اما تماماً مستند در باب اوضاع ایران در سال‌های منتهی به 28 مرداد 1332 خورشیدی است. کینزر در نگارش این کتاب، هم و غم خود را معطوف به تحقق دو هدف ساخته: نخست، ارائه‌ی روایتی همه‌فهم از برهه‌ای مهم در تاریخ معاصر ایران، و دوم، تحلیل روابط قدرت‌های غربی با دولت‌های بر سر کار در خاورمیانه‌ی قرن بیستم.

از کتاب همه مردان شاه چندین ترجمه به فارسی در دسترس است. برگردانی که اکنون در دست دارید، به قلم شهریار خواجیان فراهم آمده است. خوانش اثر نیز بر عهده‌ی تایماز رضوانی، گوینده‌ی نام‌آشنای کتاب‌های صوتی، بوده است.

نکوداشت‌های کتاب صوتی همه مردان شاه

- همه مردان شاه کتابی گیرا و خواندنی است. (New York Times)
- روایتی جذاب و هیجان‌انگیز. (The Los Angeles Times)

کتاب صوتی همه مردان شاه مناسب چه کسانی است؟

علاقه‌مندان به آثار تاریخی مخاطبین اصلی این کتاب صوتی‌اند.

با استفن کینزر بیشتر آشنا شویم

استفن (یا: استیون) کینزر نویسنده و روزنامه‌نگارِ آمریکایی است. او در سال 1951 به دنیا آمده و این روزها هشتمین دهه‌ی زندگی خود را پشت سر می‌گذارد. کینزر به عنوان ژورنالیستی سرشناس و پرافتخار، برای تهیه‌ی گزارش به نقاط گوناگونی از جهان سفر کرده و بسیاری از وقایع مهم و دوران‌ساز را از نزدیک لمس نموده است. همین امر نیز یاری‌گر او در نگارش کتاب‌های تاریخی معتبری چون «همه مردان شاه» بوده است.

از میان دیگر عناوین این نویسنده، می‌توان به کتاب‌های «سرنگونی» و «برادران» اشاره کرد.

در بخشی از کتاب صوتی همه مردان شاه می‌شنویم

محمد مصدق در زمان خود چهره‌ای تابناک و بی‌رقیب بود. وی یکی از بزرگ‌ترین امپراتوری‌های عصر را به لرزه انداخت و دنیا را تغییر داد. مردم در همه جا او او را می‌شناختند. رهبران جهان به دنبال نفوذ بر او و سپس برافکندنش بودند. بنابراین هیچ‌کس حیرت نکرد وقتی نشریه‌ی تایم وی را بالاتر از ترومن، دوایت آیزنهاور و وینستون چرچیل، به عنوان مرد سال 1951 برگزید.

عملیات آژاکس، نام رمز کودتا علیه مصدق، ضایعه‌ای عظیم برای ایران، خاورمیانه و جهان استعمارزده به بار آورد، زیرا این نخستین بار بود که ایالات متحده یک دولت خارجی را سرنگون کرد...

در این کتاب ماجرایی را بازمی‌گوییم که بسیاری از سرچشمه‌های خشونتی را توضیح می‌دهد که اکنون جهان را درمی‌نوردد. این حکایت، فراتر از یک ماجرای پرکشش و جذاب، پیامی عقلایی از گذشته و درسی هدفمند برای آینده به شمار می‌آید.