کتاب جنبش‌های نافرجام: روایت یک دهه اعتراضات مردمی

کتاب جنبش‌های نافرجام، موج عظیم اعتراضات بین‌المللی در کشورهای مختلف در دهه‌ی 2010 را واکاوی کرده است. وینسنت بوینز، به‌جای تمرکز بر یک کشور خاص، الگوهای مشترک در جنبش‌های اعتراضی کشورهای مختلف را زیر ذره‌بین برده است. مطالعه‌ی این کتاب، اطلاعات کاملی از جنبش‌های اعتراضی مهمی مانند جنبش برزیل آزاد را در اختیار شما قرار می‌دهد.

درباره‌ی کتاب جنبش‌های نافرجام

در دهه‌ی 2010، موجی از اعتراضات مردمی جهان را در نوردید؛ اما هیچ‌کدام به انقلابی پایدار منجر نشد. کتاب جنبش‌های نافرجام (If We Burn)، با نگاهی پژوهشی و نقادانه، دلیل ایجاد و ناکامی‌های جنبش‌های معروف دهه‌ی 2010 در کشورهای مختلف را بررسی کرده است. وینسنت بوینز (Vincent Bevins)، با تکیه بر چندین سال پژوهش و مصاحبه با سازمان‌دهندگان اصلی این جنبش‌ها، به تحلیل ساختار و نبود رهبری متمرکز در اعتراضات پرداخته است.

مروری کامل از تاریخ کنشگری چپ، از پایان انقلاب اکتبر تا چپ نو و روزگار کنونی در کتاب جنبش‌های نافرجام قرار دارد. آگاهی از این تاریخچه، به شما کمک می‌کند تا ریشه‌های تحولات سازمان‌دهی و تاکتیک‌های جنبش‌های اعتراضی معاصر را درک نمایید. این درک باعث می‌شود تا نگاهی عمیق‌تر به دلیل‌های ناکامی جنبش‌های دهه‌ی 2010 داشته باشید.

وینسنت بوینز، برای نگارش کتاب جنبش‌های نافرجام، بیشتر از دویست مصاحبه در دوازده کشور انجام داده است. سازمان‌دهندگان اعتراض‌ها، چهره‌های سیاسی و افراد عادی شرکت‌کننده در اعتراضات، در این مصاحبه‌ها حضور دارند. این مصاحبه‌های گسترده، روایتی چندلایه و دقیق از این جنبش‌ها به دست می‌دهد تا با بهره‌گیری از تجربه‌های مستقیم کنش‌گران اصلی، تحلیل عمیق‌تری از دلیل‌های موفقیت‌ها و شکست‌های آن‌ها داشته باشید.

وینسنت بوینز؛ روایت‌گرِ نافرجامی جنبش‌های اعتراضی

طیف گسترده‌ای از نهضت‌های اعتراضی از گوشه‌وکنار دنیا در دهه‌ی 2010 در کتاب جنبش‌های نافرجام قرار دارد. در این زمینه می‌توان به بهار عربی، جنبش اشغال وال‌استریت، اعتراضات هنگ‌کنگ، جنبش پاس آزاد در برزیل، اعتراضات شیلی و اعتراضات کره‌ی جنوبی اشاره کرد.

هر کدام از این جنبش‌ها، به‌رغم تفاوت‌های جغرافیایی و فرهنگی، شباهت‌هایی از لحاظ ساختار سازمان‌دهی، تاکتیک‌ها و چالش‌های مشترک دارند. پس از آگاهی از این تفاوت‌ها و شباهت‌ها، در می‌یابید که چگونه عوامل ساختاری و تاکتیکی، می‌توانند سرنوشت یک جنبش اعتراضی را رقم بزنند. در نتیجه، مطالعه‌ی کتاب جنبش‌های نافرجام، چشم‌انداز دقیق‌تری از دلیل‌های ناکامی جنبش‌های دهه‌ی 2010 پیش روی شما قرار می‌دهد.

کتاب جنبش‌های نافرجام، با بررسی مهره‌های کلیدی این جنبش‌ها، از سازمان‌دهندگان اصلی تا چهره‌های سیاسی تاثیرگذار، به شما نشان می‌دهد که چگونه تصمیم‌گیری‌های فردی و گروهی، در بستر ساختارهای اجتماعی و سیاسی، به شکست این جنبش‌ها انجامید. این بررسی، به شما امکان می‌دهد تا تصویری جامع از تعامل پیچیده‌ی میان کنشگران کلیدی و شرایط سیاسی حاکم بر این جنبش‌ها در ذهن شما شکل بگیرد.

جنبش‌های نافرجام؛ تاملی بر ساختار قدرت

نبود رهبری در این جنبش‌ها، اگرچه به آن‌ها انعطاف و شمول اولیه‌ای بخشید، اما در نهایت، به یکی از عوامل اصلی ناکامی جنبش‌ها تبدیل شد و به رسانه‌ها و گروه‌های مخالف، امکان داد تا اهداف و منافع این جنبش‌ها را تحریف کرده و آن‌ها را به انحراف بکشانند. کتاب جنبش‌های نافرجام، با تحلیل دقیق این پدیده، به شما نشان می‌دهد که چگونه فقدان ساختار رهبری، می‌تواند به واژگونی کامل یک جنبش اجتماعی، منجر شود.

کتاب جنبش‌های نافرجام، نه‌تنها روایتی از شکست‌ها است، بلکه تاملی است بر ماهیت قدرت، نقش رسانه‌ها و آسیب‌پذیری جنبش‌های بدون رهبری. این کتاب، با تکیه بر صدها روایت دست‌اول، شما را به بازنگری در باورهای پیشین خود درباره‌ی اعتراضات مردمی دعوت می‌کند.

با خرید کتاب جنبش‌های نافرجام و مطالعه‌ی آن، پاسخی دقیق برای این پرسش مهم پیدا می‌کنید که چرا میلیون‌ها نفر در خیابان‌ها، نتوانستند تغییری پایدار ایجاد کنند و جنبش‌های سیاسیِ مهم دهه‌ی 2010 چرا با شکست روبه‌رو شدند. انتشارات ققنوس با انتشار این کتاب، یکی از بحث‌برانگیزترین آثار سیاسی سال‌های اخیر را در اختیار مخاطب‌های فارسی‌زبان قرار داده است. شهریار خواجیان، ترجمه‌ای وفادار و روان از این کتاب انجام داده است.

جوایز و افتخارات کتاب جنبش‌های نافرجام

• کتاب برگزیده‌ی سال نشریه‌ی نیو ریپابلیک
• کتاب برگزیده‌ی سال انتشارات ورسو
• کتاب برگزیده‌ی سال نشریه‌ی ژورنال آو دموکراسی
• کتاب برگزیده‌ی سال نشریه‌ی نیو زیلند لیسنر

نکوداشت‌های کتاب جنبش‌های نافرجام

• [کتابی] تاریخی و شگفت‌انگیز. برای یک دهه‌ی کامل، جهان که با شبکه‌های اجتماعی، به‌جنبش درآمده و از نابرابری‌های جهانی‌شدن، به‌خشم آمده بود، در آتش اعتراضات گسترده، می‌سوخت. (دیوید والاس - ولز، مجله‌ی نیویورک تایمز)
• بهترین کتابی که امسال خواندم. کتاب جنبش‌های نافرجام سفری است جهان‌گردانه در روزنامه‌نگاری تاریخی. وینسنت بوینز بیش از دویست مصاحبه در ده کشور انجام داده است. او با دقت به جزئیات محلی، به‌خوبی، روند شکل‌گیری هر اعتراض را روایت می‌کند و سپس، با نگاهی کلان، به تأمل در پیامدهای دهه‌ی اعتراضات گسترده می‌پردازد و بررسی می‌کند که برای موفقیت چنین جنبش‌هایی در آینده، چه چیزی لازم است. (ایمون والن، مادر جونز)
• خواندنی ضروری برای همه‌ی انقلابیون آینده و میلیون‌ها فعالی که برای دگرگون‌سازی اقتصاد جهانی، تلاش می‌کنند. (آن پتیفور، سیستم چِنج)

کتاب جنبش‌های نافرجام برای شما مناسب است اگر

• دانشجو یا پژوهشگر حوزه‌هایِ علوم سیاسی، جامعه‌شناسی، تاریخ معاصر و مطالعات جنبش‌های اجتماعی هستید و به دنبال تحلیلی نقادانه و مبتنی بر پژوهش میدانی از جنبش‌های اعتراضی دهه‌ی 2010 می‌گردید.
• می‌خواهید یکی از کتاب‌های تاریخی نشر ققنوس درباره‌ی جنبش‌های اعتراضی معاصر و دلیل‌های ناکامی آن‌ها را مطالعه نمایید.
• رشته‌های علوم سیاسی را تدریس می‌کنید و به منبعی جامع برای آشنایی با تحولات سیاسی معاصر و نقش جنبش‌های اجتماعی دهه‌ی 2010 نیاز دارید.

در بخشی از کتاب جنبش‌های نافرجام: روایت یک دهه اعتراضات مردمی می‌خوانیم

ام‌بی‌ال و وم پرا روا آشکارا زبان، ژست و رپرتوار ستیزه‌گری‌ای را از آن خود کردند که در 2013 وارد آگاهی ملی شده بود. اما این پانک‌های اقتدارستیز و از لحاظ مالی خودکفا افقی‌انگارانی متعهد نبودند که ترجیح دهند زندگی خود را پایان بخشند تا این‌که به کسی بگویند چه بکند. آن‌ها از برخی از ثروتمندان برزیل (و نهادهای راست‌گرای مستقر در ایالات متحده) پول می‌گرفتند تا هدف‌های سیاسی روشنی را دنبال کنند. این موضوع اهمیتی نداشت. راهبرد پیام‌دهی آن‌ها مؤثر بود. پس از یک تظاهرات اعتراضی بزرگ، شبکۀ اطلس آن «کمینترن نولیبرال» در واشینگتن دی‌سی‌ رسماً به ام‌بی‌ال بابت سازماندهی اعتراضات و «کار در راستای برانداختن موانع آزادی در برزیل» تبریک گفت.

ام‌پی‌ال زیر فشار بسیاری بود. این گروه که نتوانسته بود انرژی را در کف خیابان‌ها هدایت کند شروع به انتقاد از خود کرد. برخی بر آن بودند که اگر قرار ‌بود جنبش جامعه‌ای بهتر را پیش‌انگاری کند، پس به طور قطع پذیرفتنی نبود که چنین به نظر برسد که گویی دارد نوعی machista [ماخیستا]، یا پویه‌های نژادپرستانۀ موجود در جامعۀ بزرگ‌تر برزیل، را بازتولید می‌کند. در حالی که آن‌ها در درون خود می‌جنگیدند، پیدا شدن این جنبش نوین اعتراضی همچون فرورفتن عمیق خنجری در شکمشان بود. آشکار بود که ام‌بی‌ال شعارهای آن‌ها را می‌دزدد تا مردم را گول بزند، و این رویه کارگر می‌افتاد.

لوکاس «بی‌رگ» مونتیرو می‌گفت: «این از شگردهای خاص مورد استفادۀ فاشیست‌هاست که ریشه‌های آن به دهۀ 1920 برمی‌گردد. آن‌ها اصولی را از چپ می‌گیرند و معنای آن‌ها را وارونه می‌کنند.» ام‌بی‌الِ جدید حتی تعهد به بی‌رهبر بودنِ خود را نشان داد. به گفتۀ مونتیرو، «آن‌ها قیافۀ ضد‌سیستمی به خود می‌گیرند، مفاهیم زیبایی‌شناختی جنبش ضد‌جهانی‌سازی را اقتباس می‌کنند، و می‌گویند وابستگی حزبی ندارند. اما از سیاستمداران پول می‌گیرند و هدفشان نابودی فقط یک حزب است که حزب کارگران دیلما باشد.»