کتاب شکل گیری ملیت ایرانی

کتاب شکل گیری ملیت ایرانی، با رویکردی میان‌رشته‌ای، به بررسی بنیان‌ها و فرایند شکل‌دهیِ هویت ملیِ ایرانی در بستر تحولات تاریخِ اسلامی پرداخته است. محمدعلی فتح الهی، با استناد به مستندات تاریخی و تحلیل‌های جامعه‌شناختی، لایه‌های پیچیده‌ی شکل‌گیری هویت ایرانی را آشکار کرده است. آگاهی از مفاهیمی مانند مدنیت اسلامی و جامعه‌ی ایرانی، نسبت ایرانیان با جامعه‌ی اسلامی و شکل‌گیری نظام کشور - ملت، از دستاوردهای مطالعه‌ی این کتاب است.

درباره‌ی کتاب شکل گیری ملیت ایرانی

برایِ درک هویت ایرانیان امروزی، باید به بازخوانی فرایند شکل‌گیری ملیت، از صدر اسلام تا صفویه، پرداخت. کتاب شکل گیری ملیت ایرانی، با رویکردی میان‌رشته‌ای و تکیه بر شواهد تاریخی، به شما امکان می‌دهد تا با نگاهی انتقادی و جامع، به این پدیده‌یِ بنیادین، بنگرید و از این دانش، در تحلیل مسائلِ معاصر ایران، بهره ببرید. محمدعلی فتح الهی، با پرهیز از داوری‌های یک‌سویه و با بهره‌گیری از زبانی تحلیلی و نقادانه، به‌خوبی توانسته تصویری جامع از فرایند شکل‌گیری هویت ملی ایرانی در بستر تحولات تاریخ اسلامی ارائه دهد.

کتاب شکل گیری ملیت ایرانی، عضویت انسان در جامعه‌ی سیاسی را پیش‌زمینه‌ای برای آگاهی از هویتِ فردیِ خویش معرفی کرده است. محمدعلی فتح الهی با تأکید بر این پیش زمینه، نشان می‌دهد که چگونه آگاهی فردی از هویت جمعی، به ایجاد مفاهیمی مانند ملت و کشور انجامیده است.

ارجاعات متنوعی از متون دینی گرفته تا اندیشه‌های یونانی در کتاب شکل گیری ملیت ایرانی قرار دارد. این رویکرد باعث شده تا با نگاهی جامع و چندوجهی، به ریشه‌های فکری و فرهنگی ظهور ملیت ایرانی دست پیدا کنید و از این رهگذر به درک عمیق‌تری از پیچیدگی‌های این پدیده‌ی تاریخی - اجتماعی برسید.

انتشارات علمی و فرهنگی، با چاپ کتاب شکل گیری ملیت ایرانی، زمینه‌ای برای آشنایی شما با یکی از بنیادین‌ترین مباحث تاریخِ سیاسی و اجتماعی ایران فراهم کرده است.

کتاب شکل گیری ملیت ایرانی برای شما مناسب است اگر

• دانشجو یا پژوهشگر حوزه‌های تاریخِ ایران، تاریخ اسلام، علوم سیاسی و جامعه‌شناسی هستید و به دنبال منبعی جامع برای درک عمیق‌تری از ریشه‌ها و فرایند شکل‌گیری هویت ملی ایرانی، در بستر تحولاتِ تاریخ اسلامی، می‌گردید.
• به‌عنوان یک خواننده‌ی علاقه‌مند به تاریخِ ایران، می‌خواهید با نگاهی نقادانه و جامع، به فرایند شکل‌گیری هویت جمعی ایرانیان، از صدر اسلام تا صفویه، بنگرید و از این دانش، در تحلیل مسائل معاصر ایران، بهره ببرید.

در بخشی از کتاب شکل گیری ملیت ایرانی می‌خوانیم

همه این رویدادها که در مسیر بلوغ سیاسى و اجتماعى ایرانیان و پس از توجه به موضوع ولایتعهدى امام رضا (ع) شکل گرفت، در پیدایش هویت ملى ایرانى مؤثر بودند. اما نمى‌شد خلأ جدى و جبران‌ناپذیر، و نبود نظام فقهى قرآنى و عارى از تعارضات و تصرفات غیردینى را نادیده گرفت؛ آنچه به علت وجود بعضى از سنن ناپسند، مجال رشد و شکوفایى را در حوزه ایرانى پیدا نکرده بود. تعصبات مذهبى و رافضى‌کشى آثار خود را داشت. نهاد خلافت همچون بتى در اذهان عمومى سنگینى مى‌کرد و باطنى‌گرى اسماعیلیه تداوم داشت. هنوز درک روشنى از مفهوم کشور پیدا نشده بود و دعواهاى ملک‌داران و خودسرى‌هاى آنان به‌ظاهر پایانى نداشت. حمله مغولان پایان عمده این سنن ناپسند را رقم زد.

همان‌گونه که مدینةالنبی جلوه‌هاى سه‌گانه در حوزه معرفتى، نظام فقهى و روحیه عبادت و قیام مردمى داشت؛ هویت‌هاى ملى هم براى شکل‌گیرى خود نیازمند آن بودند که در حوزه‌هاى سه‌گانه زیر عمل کنند.

در حوزه اول، باید نظامى معرفتى شکل گیرد که در پناه آن آگاهى به خدا، هستى، خود و دیگران و زندگى و... حاصل آید. درکى از گذشته و شناختى نسبت به آینده موجود باشد. همچنین ضمن شناسایى واقعیت‌ها و آرمان‌ها و شکاف‌هاى موجود، راه‌حل‌هایى براى نیل به آرمان‌ها ارائه شوند.

در حوزه دوم، نظامى فقهى و حقوقى تدوین شود که با اجرا و عملی‌شدن آن در جامعه عدالت برقرار شود و روابط بین آدمیان بر اساس عدالت شکل بگیرد. هر کسى به حق خود برسد و حقى ضایع نشود. اجراى چنین نظام عادلانه‌اى، محبت و همبستگى بین افراد جامعه به وجود مى‌آورد و آن را مستحکم مى‌سازد.