کتاب روش تحقیق تخصصی در برنامه ریزی شهری

محمدرضا مفیدی و سحر مفیدی در کتاب روش تحقیق تخصصی در برنامه ریزی شهری، نکات و تکنیک‌های نگارش یک پروپوزال، پایان‌نامه، مقاله و متن دفاعیه را در این رشته به شما می‌آموزند تا این مراحل را با سرعت و به بهترین نحو سپری کنید.

درباره‌ی کتاب روش تحقیق تخصصی در برنامه ریزی شهری:

تحقیق، مجموعه فعالیت‌هایی است که با هدف حل یک یا چند مسئله، یا جواب دادن به یک یا چند پرسش انجام می‌شود. بر همین اساس، جان دیوئی الگویی را در قالب چهارچوب روش علمی در حل سؤالات پژوهشی ارائه کرده، از جمله: «شناخت و بیان مسئله، ساختن فرضیه، جمع‌آوری اطلاعات، تجزیه و تحلیل داده‌ها، استنتاج برای تأیید یا رد فرضیه» که در عصر کنونی به عنوان یکی از شیوه‌های شناخته شده‌ی پژوهش به کار برده می‌شود.

با این وجود، به صورت قاعده‌مند، مراحل تحقیق شامل: انتخاب - تحلیل و تبیین مسئله، گزینش - طراحی و تشریح شیوه‌های کار، جمع‌آوری اطلاعات و داده‌ها، طبقه‌بندی - تجزیه و تحلیل و تفسیر داده‌ها و تدوین گزارش تحقیق است. البته از حیث انواع مدل‌های تحقیقاتی اصلی در رشته‌ی برنامه ریزی شهری، نوعاً مولفه‌های نظری- کاربردی به عنوان مرتبط‌ترین شرح وظیفه‌ی تحقیقی توسط پژوهشگران شهری مورد استفاده قرار می‌گیرد.

فرایند شناخت و مطالعه سیماهای شهری ابعاد گوناگونی دارد. پژوهش شهری نوعی کاوش نظام یافته درباره ویژگی‌های فعالیت‌های اقتصادی، اجتماعی، سیاسی فرایندهای شهری و تاثیرات ناشی از این فعالیت‌ها وفرایند‌های شهری در سطوح فضایی متفاوت است. فرایند شهرنشینی در آمریکا از دگرگونی‌های اقتصادی، اجتماعی، سیاسی تاثیرپذیرفته، و در عین حال این دگرگونی‌ها نیز به نوبه خود برفرایند شهرنشینی تاثیر گذار است. شهرنشینی فرایندی پویا است و تاثیرات ناشی از آن به روشنی مشاهده می‌گردد.

این تاثیرات به صورت‌های گوناگون در کلیت زندگی شهری و تاروپود جامعه احساس می‌شود. برای نمونه می‌توان به دگرگونی‌های منطقه‌ای که اخیرا در وضعیت اقتصادی آمریکا از نظر رشد انفجاری شهرنشینی در منطقه سان بلت، منطقه جنوب و غرب و انحطاط شهرنشینی در منطقه اسنوبلت - منطقه شمال و غرب - ایجاد شده، اشاره کرد. یا می‌توان از حادثه شگفت آور ماساچوست در دهه 1980 میلادی یاد کرد که مربوط به ایجاد مجتمع عظیم فونیکس در صحرای آریزونا است و امری خارق العاده محسوب می‌شود.

در کتاب روش تحقیق تخصصی در برنامه ریزی شهری (Specialized research methods in urban planning)، به مهم‌ترین مولفه‌های تحقیق در برنامه ریزی شهری در سطح دانشگاهی اشاره گشته، که شامل: تدوین طرح پیشنهادی یا پروپوزال، مبانی برنامه ریزی شهری، فرایند روش‌های تحقیق عمومی و تخصصی مرتبط با حوزه‌ی شهری، شیوه‌های استناد دهی و آشنایی با پایگاه‌های داده‌های علمی تخصصی است.

کتاب روش تحقیق تخصصی در برنامه ریزی شهری مناسب چه کسانی است؟

این اثر، به عنوان یک منبع علمی اختصاصی منحصر به رشته‌ی برنامه ریزی شهری برای دانشجویان مقاطع تحصیلات تکمیلی، دکتری و اساتید این حوزه و پژوهشگران حوزه‌ی برنامه ریزی شهری سودمند و کاربردی است.

در بخشی از کتاب روش تحقیق تخصصی در برنامه ریزی شهری می‌خوانیم:

ساختارگرایی در معماری و شهرسازی یکی از مهمترین جنبش‌های پیشرو از سال 1960 تا کنون است. به طور کلی ساختارگرایی نوعی طرز تفکر مربوط به قرن بیستم بود که در نقاط مختلف در زمان‌های مختلف و تحت نظام‌های مختلف به وجود آمد. این طرز تفکر در هنر، فلسفه، زبان شناسی، نژاد شناسی، تاریخ، تجزیه تحلیل‌های روانکاوی و سایر حوزه‌ها مطرح گردیده است.

بسیاری از ساختارگرایان، یک ساختار را به طور کلی به نحو زیر توصیف می‌کنند: ساختار عبارت است از مجموعه‌ای از روابط که در آن‌ها عناصر می‌توانند تغییر یابند، ولی به شکلی که متکی به کل باقی مانده و مفهوم خود را حفظ کنند. روابط بین عناصر مهم‌تر از خود عناصر است. عناصر دارای قابلیت تغییر درونی‌اند ولی روابط آن‌ها ثابت باقی می‌ماند. براساس این، ساختار یک شهر باید در برگیرنده سلسله مراتبی از سیستم‌های شکلی یا ظاهری باشد که متداوما به یکدیگر اضافه شده باشند و به صورتی چند جانبه ادراک شوند. کلیه سیستم‌ها باید با یکدیگر آشنا و هماهنگ باشند به نحوی که اثرات ترکیبی آن‌ها و کنش‌های داخلی‌شان را بتوان به عنوان یک سیستم واحد و مرکب، دارای انعکاس‌های گوناگون، چند ریتمی، تغییرپذیر و در عین حال ابدی و همیشگی و قابل ادراک از همه جا، درک و ارزیابی کرد.

داشتن تصور از یک مکان یکی از اصول اساسی شهرسازی ساختارگراها است. مکان از گذشته تا حال، هم به صورت باز و هم بسته تبدیل به الگوی ذهنی می‌شود. نمونه چنین الگویی در زمان ما، مراکز راکفلر در نیویورک است.