بله
کتاب اصول و مبانی حسن نیت در قراردادها (بررسی موضوعی در کشورهای غربی، حقوق اسلام و ایران) نوشته‌ی مهدی مطلبی، علاوه بر شرح مفهوم حسن نیت، دلایل رعایت آن در اجرای قراردادها را مورد بررسی قرار می‌دهد.
درباره‌ی کتاب اصول و مبانی حسن نیت در قراردادها:
حسن نیت از مفهومی اخلاقی برخوردار است که به طور طبیعی در ذات بشر وجود دارد. این ویژگی در تمام دوره‌های تاریخی مورد توجه قرار می‌گرفت؛ اما نه به اندازه‌ی دوران فعلی! زیرا حسن نیت در سال‌های اخیر بیشتر از هر مفهوم دیگر در حوزه‌ی حقوق قراردادها به گوش رسیده است.
این شرایط باعث پذیرش حقوقی جهانی در مفهوم مذکور شده است؛ به طوریکه بعضی از سیستم‌های حقوقی مانند آلمان در این راه پیش قدم شده‌اند و مابقی سیستم‌های پیشرفته همانند فرانسه، آمریکا، انگلستان و... نیز کم کم به سمت قبول مفهوم حسن نیت حرکت کردند.
بحث‌های مربوط به حسن نیت پس از مدتی به سیستم حقوقی ایران نیز کشیده شد، به گونه‌ای که آثار ارزشمندی در این زمینه پدید آمد. پس از این که مفهوم مذکور در حقوق ایران مورد تبیین قرار گرفت بحث‌های زیادی بر سر شناسایی این مفهوم در سیستم حقوقی ایران ایجاد شد و برخی از نویسندگان مدعی شدند که معنای حسن نیت در حقوق اسلام و به تبع آن ایران از قبل وجود داشته و موضوع جدیدی نیست.
پس از اینکه مطمئن شویم بحث‌های حقوقی در مورد حسن نیت به پختگی لازم رسیده‌اند، آنچه اهمیت می‌یابد شناسایی مفهوم مذکور به طور صریح توسط قانونگذار است. اما به دلیل اینکه در حقوق ما به بحث‌های مبنایی بسیار اهمیت داده می‌شود، قبل از قانون‌گذاری در این زمینه لازم است تا مبانی اصل حسن نیت در کشورهایی که آن را پذیرفته‌اند، سپس در حقوق اسلام و ایران مورد بررسی قرار گیرد تا قانونگذار بتواند راحت‌تر آن را شناسایی نماید. چنین دغدغه‌ای نویسنده را بر آن داشت تا کتاب اصول و مبانی حسن نیت در قراردادها را به نگارش درآورد.
کتاب اصول و مبانی حسن نیت در قراردادها برای چه کسانی مناسب است؟
این کتاب برای افرادی که علاقه‌مند به علوم حقوقی و سیاسی هستند، مناسب است.
در بخشی از کتاب اصول و مبانی حسن نیت در قراردادها می‌خوانیم:
بی‌شک تعیین ماهیت دقیق حسن نیت جز از طریق بررسی مفهوم، هدف و ویژگی‌های آن امکان‌پذیر نمی‌باشد. همچنین برای این که کارآمدی یک نهاد را در یک سیستم حقوقی بررسی کنیم، باید ابتدا اهداف آن نهاد بررسی شود سپس با توجه به آن اهداف کارآمدی آن بررسی شود. مهمترین هدف حسن نیت پاسخگویی به نیازهای تجاری ونیز توقعات معقول طرفین قرارداد و جامعه تجاری می‌باشد. مفهوم توقعات معقول احتیاج به توصیف دارد. این توصیف نباید منعکس‌کننده نقطه نظرات فیلسوفان اخلاقی باشد بلکه لازم است چنین توصیفی بازتابی از عرف میان مردم عادی باشد. چرا که در عمل منافع یک رویه تجاری مناسب، در عالم حقوق قراردادها، غالب بر استانداردهای اخلاقی مبهم است.
یعنی برای این که توقعات معقول طرفین را در راستای اصل حسن نیت در قراردادها توصیف کنیم نیازی نیست که به اندیشه فیلسوفان اخلاقی رجوع کنیم بلکه از آن جاییکه حقوق قراردادها عرفی است باید به رویه تجاری و عرف‌های موجود توجه کنیم. از طرف دیگر کارکرد حسن نیت آن است که انتظارات معقول طرفین را برآورده کند نه این که عمل غیر اخلاقی را مجازات کند. بر این اساس حسن نیت در حوزه حقوق قراردادها از یک قاعده نظری و اخلاقی صرف فاصله گرفته و اهداف آن بر اساس ملاحظات عملی احراز می‌شود. در واقع، اعمال اصل حسن نیت باید بتواند از منافع بادآورده برای یک طرف قرارداد جلوگیری کند. اصل حسن نیت باید طرف قرارداد را به گونه‌ای محدود کند که نتواند از اختیار موجود خود به گونه‌ای استفاده کند که برخلاف انتظار طرف دیگر در هنگام انعقاد قرارداد باشد. هم چنین در این راستا اصل حسن نیت طرفین را ملزم می‌کند که در مورد رخ داد حوادث پیش‌بینی نشده، به گونه‌ای معقول عمل نمایند.
بنابراین انتطارات معقول ارتباط مستقیمی به سر شکن کردن منافع یا زیان‌های پیش‌بینی نشده بین دو طرف قرارداد دارد. اصل حسن نیت در کنار این که به انتظارات معقول طرفین پاسخ می‌دهد به طور تبعی اعتماد و همکاری بین طرفین را نیز ارتقاء می‌بخشد.
