کتاب شناخت الگوی راهبردی به کارگیری قابلیت­‌های فناوری نانو در حوزه نظامی

کتاب شناخت الگوی راهبردی به کارگیری قابلیت‌های فناوری نانو در حوزه نظامی نوشته مجتبی سعادتی و علی ولی سلطانی، به نوآوری در علوم نظامی ایران و نانوتکنولوژی می‌پردازد.

دستیابی به سطوح اقتدار بین‌المللی، همواره در بین کشورها به‌عنوان یکی از ارکان هدایت نظام، توجه ویژه‌­ای را طلب می‌کند که ایران نیز از این فرایند مستثنی نبوده و با اولویت خاصی همواره و در هر زمان توسط رهبری و دولتمردان وقت، مورد فوق را در صدر توجهات و دغدغه‌­های نظام قرار داده است. البته ویژگی خاصی که از یک‌سو، موجب تقویت و از سوی دیگر، موجب پیچیدگی این امر در ایران شده، "نقش فناوری" است که عاملی بسیار متغیر و منعطف در این حوزه است که به‌کارگیری آن در سطوح مختلف نظامی و غیر­نظامی و به اشکال متفاوت دیده می‌­شود.

ازاین‌رو و با توجه به اهمیت و جایگاه این مهم در جمهوری اسلامی ایران شناخت و بررسی آن در قالب پژوهش علمی - کاربردی کمک شایانی به تقویت و دقت در بنیه علمی و فناوری برنامه‌­ها، اهداف و بخش‌­های نظام می­‌نماید. فناوری عامل مهمی است که مسائل فراوانی را به فعالیت­‌های نظامی اضافه می‌­کند و در واقع مهم‌ترین عامل برتری نظامی و حفظ توان رقابتی دفاعی در جهان پیشرفته امروزی بوده و به تعبیری دیگر می‌­توان بیان داشت که جنگ، دفاع و قدرت نظامی با فناوری به‌طور حیرت‌انگیزی عجین و در هم‌آمیخته است.

در این میان ظهور فناوری‌­های نوین مانند فناوری­ نانو یا فناوری اطلاعات تحولات شگرف و عمیقی را باعث شده ­­است به طوری که این فناوری‌­ها جزء موضوعات راهبردی در هر حوزه‌­ای به‌ویژه در حوزه سازمان دفاعی قرار می‌­گیرند و عقیده بر این است که دیگر قدرت و توان هر کشور در حوزه دفاع و دستیابی به اهداف مطلوب، به منابع آن برنمی‌گردد، بلکه در به‌کارگیری و استفاده از این فناوری‌­ها است.

در بخشی از کتاب شناخت الگوی راهبردی به کارگیری قابلیت‌های فناوری نانو در حوزه نظامی می‌خوانیم:

ما در عصری زندگی می‌کنیم که کاربرد فناوری‌های گوناگون در عرصه‌های مختلف زندگی رو به افزایش است. فناوری‌هایی مانند فرستنده‌های رادیویی قابل بلعیدن، نقاط کوانتومی فلورسان برای تشخیص و درمان بیماری‌ها و تلفن‌های همراه چندکاره که تصاویر دیجیتال گرفته و پیام پست الکترونیک دریافت و ارسال می‌کنند. بر اساس چندین مطالعه‌ی تحلیلی موازی درباره‌ی وضعیت روندهای مهم جهانی فناوری و همچنین نحوه‌ی شکل‌گیری آن‌ها در قالب کاربردهای ویژه بوده و می‌توان نتیجه گرفت که وضعیت فناوری در سال 2020 نتیجه‌ی پیشرفت مستمر حوزه‌ها و رشته‌های علمی مختلف و یکپارچگی و همگرایی فناوری‌های نوین (نانو، زیستی، اطلاعاتی، شناختی) خواهد بود و این تغییرات نهایتاً تأثیرات عمیقی برجهان خواهد گذاشت. از جهتی دیگر فناوری ذاتاً پویا است و این پویایی را به محل کاربرد خود نیز منتقل می‌سازد ازاین‌رو همگام شدن با تغییرات فناوری، مهارتی است که راهبردشناسان سازمان با دیده تردید به آن نگاه می‌کنند به‌عنوان یک مثال این روند در شرکت‌های نفتی دنیا نیز به طریقی مشابه قابل رویت است. چراکه بیشتر شرکت‌های نفتی دنیا ساختارهای عریض و طویل دارند و به‌شدت بروکراتیک هستند. بنابراین ایجاد تغییر در سامانه‌های آنان نیز چندان سریع نخواهد بود.