کتاب گیل گمیش: تورکجه چئویری قیل‌قامیس داستانی

کتاب گیل گمیش: تورکجه چئویری قیل‌قامیس داستانی، تالیف ای. ولی یئو، به حماسۀ گیل گمیش که یکی از قدیمی‌ترین و نامدارترین آثار حماسی ادبیات دوران تمدن باستان است، می‌پردازد. این کتاب شامل اشعاری حماسی است که به زبان ترکی ترجمه شده‌اند.

در داستان کتاب گیل گمیش می‌خوانیم که چگونه خدایان گیل گمیش را با شجاعت و ابعاد جسمانی فوق بشری آفریده‌اند، اما، او بر مردم ستم کرده و شب و روز را بر آنان زهر می‌کرد. ساکنان شهر از خدایان خواستند تا این ظلم و ستم به اتمام برسد که در نتیجه...

حماسهٔ گیل گمش در اصل متعلق به فرهنگ سومری و ۲۴۰۰ سال پیش از میلاد است که بعدها به فرهنگ آشوری و بابلی و اکّدی راه یافته است و هر بار اضافاتی به آن افزوده شده است.

این مجموعه شامل دوازده لوح است، هر لوح مشتمل بر شش ستون پله وار به صورت شعر هست که ضمن کاوش در بقایای کتابخانه آشوربانیپال، پادشاه آشور به دست آمده.

در بخشی از کتاب گیل گمیش هر نه‌یی بیلن آدامین ناغیلی (The epic of Gilgamesh) می‌خوانیم:

دونیانین بو باشیندان، او باشینا دولاشمیش،
دنیزلری آدلامیش، اوجا داغلاری آشمیش.
دوستو ایله بیرلیک‌ده دشمن‌لری حاقلامیش،
بیگین‌لییه یئتیشمیش، دونیانی باشا دوشموش
بیر انسانا گؤره‌دیر، بیزیم بو داستانیمیز.
5 او هر گیزی 37 بیلیردی، او هر شئیی گؤرردی،
یئری سو باسماسیندان، بیزه خبر وئرردی.
اوزون یول‌لار دولاشیب، یورولوب الدن دوشدو،
باشینا گلن‌لری سال بیر قایایا دؤیدو،
سونرا حاصارا آلیب، آدینی اوروک38 قویدو،
10 او قوتسال39 ائانانین40 قالاسی اولدو اوروک.
دیوارلارا بیر گؤز آت، بورج‌لری دوزوم- دوزوم،
بو سد کیمی باشقا سد داها گؤرنمز گؤزون.
کئچمیشین یادگاری، بو قدیم دیوارا باخ،
ایشتارین41 منزلینه- ائانایا گل چیخاق.
15 هئچ گله‌جک شاه‌لار دا تیکه بیلمز بو سایاق.
چیخ اوروک قالاسی‌نین دیواری اوسته یئری،
گؤر بونؤوره نئجه‌دیر، نئجه‌دیر کرپیج‌لری.
دیوار بیشمیش کرپیجدن برک هؤرولوب باشا- باش،
یئددی بیلگین ‌می قویوب قالانین هیمینه داش؟
او (بوتون انسان‌لاردان) عظمت‌لی، اوجادیر.
(...بوندان سونرا اوتوز شعر چاتیشمیر...)