کتاب صوتی عزاداران بیل

کتاب صوتی عزاداران بیل اثر غلامحسین ساعدی، مجموعه هشت داستان پیوسته درباره فلاکت‌های مدام مردمان روستایی به نام بَیَل است. این مجموعه از داستان‌های روستایی غلامحسین ساعدی محسوب می‌شود.

در ظاهر هرچند اتفاق‌های داستان‌ها ربطی به هم ندارد ولی شخصیت‌های داستان‌ها در این هشت قصه تکرار می‌شوند. (کدخدا، مش اسلام، مو سرخه، پسرمش صفر و ...) مش اسلام داناترین فرد روستاست و کدخدا با این که بزرگ روستاست ولی در همه مسائل و مشکلات چه کوچک چه بزرگ از او کمک می‌گیرد.

آثار غلامحسین ساعدی دستمایه‌ی برخی از بهترین فیلم‌های بلند سینمای ایران قرار گرفته است، که از جمله‌ی آن‌ها می‌توان فیلم‌های "گاو" (ساخته‌ی داریوش مهرجویی، 1348)، "آرامش در حضور دیگران" (ساخته‌ی ناصر تقوایی، 1349) و "دایره‌ی مینا" (ساخته‌ی داریوش مهرجویی، 1353) را نام برد.

عنصر اصلی داستان‌نویسی ساعدی تخیل است. او آغازگر داستان‌نویسی درباره‌ی دنیای ارواح و اشباح بوده و در آثارش این اوهام‌نویسی و شبح‌نگاری به‌خوبی مشهود است. آثاری چون «عزاداران بیل» و «واهمه‌های بی‌نام‌و‌نشان» و «ترس‌ولرز» ازجمله آثار او با این سبک است.

به نظر جمال میرصادقی دیگر نویسنده ایرانی و منتقد ادبی، منبع الهام ساعدی در کتاب عزادارن بیل، نقاب مرگ سرخ اثر ادگار آلن پو بوده است. از روی داستان چهارم این مجموعه فیلمنامه گاو نوشته و فیلم گاو ساخته شد.

در کتاب عزاداران بیل، بار تجربه‌های تلخ و بغرنج مردمان یک روستای دور افتاده رواست شده، روستایی که انگار سایه‌ی شومی در زیرش پهن شده و هر از چند‌گاهی روستاییان رو به نیستی و طرد فرو میبرد. جو داستان‌ها تاریک و غم‌زده است و بعضا ترس از فلاکت را در چهره و حرف‌های مردمانش می‌توان حس کرد، آن هم از نزدیک. مردمانی که گمان می‌کنند تمام مشکلاتشان از سر این قضیه است که به میزان کافی عزاداری نکرده‌اند و علت تمام بلاهای وارده بر روستا را کوتاهی در عزاداری می‌دانند که باعث شده که امامان و معصومین از دست آن‌ها ناراحت شوند و همین نکته‌ای است برای انتخاب عنوان این اثر. این در حالی است که در یکی از داستان‌ها علاقه به این عمل حتی باعث پایان ناخوشایند دیگری هم شده است.