کتاب کهن دیار

کتاب کهن دیار، مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاهِ تاریخی را در بر گرفته است. محمدعلی سامی، نویسنده‌ی کتاب، با الهام از روایات تاریخی، خواننده را در این اثر با ماجراهای اهالی طایفه‌های ایرانی در سمیرم، همراه می‌کند. خواننده در حین مطالعه‌ی داستان‌های کوتاه این اثر، با تاریخ و فرهنگ اهالی سمیرم آشنا می‌شود.

درباره‌ی کتاب کهن دیار

کتاب کهن دیار، خواننده را با مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه تاریخی اجتماعی همراه می‌کند. محمدعلی سامی، نویسنده‌ی کتاب، با الهام از ماجراهای گذشته، داستان این اثر را با محوریت اتفاق‌های میان طایفه‌های ایرانی در منطقه‌ی سمیرم، روایت کرده است. منطقه‌ی سمیرم با داشتن فرهنگ غنی طایفه‌ای و عشایری در دامنه‌ی کوه‌های زاگرس، بستری دراماتیک و تاریخی برای روایت داستان دارد.

داستان کتاب کهن دیار با روایت کوتاهی با نام سمیرم در آینه، آغاز می‌شود. سامی در این روایت، خواننده را به دورانی می‌برد که سمیرم، غرق در سبزه و چمن است و رودهایی لبریز از آب در این دیار می‌خروشند. نخستین داستان کتاب، به نوعی بازگوییِ تاریخ سمیرم به حساب می‌آید. مشکلاتی که اهالی این ناحیه در دوران ایلخانان تجربه کرده‌اند، در این داستان مطرح شده است. محمدعلی سامی، در داستان بعدی که کهن دیار نام دارد، خواننده را با روایت دو برادر با نام‌های فریبرز و سیاوش همراه می‌کند. فریبرز مدتی است که از طبیعت زیبای سمیرم دل کنده و از این دیار رخت بربسته. در این بین، سیاوش، دل‌تنگ برادرش است و در نامه‌ای پرسوزوگداز، اتفاق‌های فرخنده‌ای که در نبود او در سمیرم رخ داده را تعریف می‌کند. مطالعه‌ی این نامه‌، خواننده را به گونه‌ای عمیق و ملموس در جریان وقایع و اتفاق‌هایی که در منطقه‌ی کوهستانی سمیرم رخ داده‌اند، قرار می‌دهد. نویسنده در این نامه از زبان سیاوش، آداب‌ورسوم غنی طایفه‌ای و عشایری منطقه‌ی سمیرم را شرح می‌دهد تا حال و هوای خاص و فضای فرهنگی این دیار کهن با تمام جزئیات و ظرایف آن، در ذهن مخاطب زنده و تداعی شود.

ازدواج به بهای خون دل

مجموعه قصه‌های کهن دیار با داستان نادیا، ادامه پیدا می‌کند. نادیا، دختری است جوان و دم‌بخت. بر اساس سنت‌های طایفه‌ای این دختر، باید با مارکو، پسری که دوستش ندارد، ازدواج کند. خانواده‌ی نادیا، پول هنگفتی از خانواده‌ی مارکو گرفته‌اند تا دخترشان را به این پسر بدهند. نادیا، به پسر دیگری با نام کامبیز، نَرد عشق باخته است.

ترکیب کشمکش‌های عمیق عاطفی در بافت تاریخی و جغرافیای دل‌انگیز سمیرم، حال‌وهوایی منحصر به فرد به مجموعه داستان‌های کهن دیار بخشیده است. روایت پرشور محمدعلی سامی از تقابل عشق با سنت‌های طایفه‌ای، اتفاق‌های تاریخی و مراسم‌های آیینی در پس‌زمینه‌ای از طبیعت لبریز از سبزه‌زار و رودخانه‌های خروشان زاگرس در دل داستان‌های کوتاه کهن دیار، جای گرفته است.

کتاب کهن دیار را انتشارات فردوس، چاپ و روانه‌ی بازار کرده است.

کتاب کهن دیار برای شما مناسب است اگر

• به مطالعه‌ی مجموعه داستان‌های تاریخی اجتماعیِ ایرانی با محوریت زندگی ایلی و عشایری علاقه دارید.
• به دنبال داستانی هستید که تضاد میان عشق فردی و سنت‌های سخت طایفه‌ای در آن به تصویر کشیده شده است.

در بخشی از کتاب کهن دیار می‌خوانیم

گروه‌هایی از مهاجمان که در محله قلعه بودند، محدودهٔ آستانه را در تصرف داشتند. با استفاده از تاکتیک‌های جنگی باروهای محقر منوچهربَگ از کنترلشان خارج نمی‌شد. در دالان‌های تنگ و تاریک کمین گرفته بودند. بدین‌گونه خانه‌ای در دامنهٔ کوه خوانسار نمانده بود که در امان باشد. منازلی که حول‌وحوش کوه بُهرز بودند و حتی تمام خانه‌هایی که در سمت دره بی‌دُلدُلَک بودند پُر از لر و ترک شده بود. سرتاسر محله در اشغال و تصرف بود. هر مهاجمی تفنگ بِرنویی در دست داشت. تفنگ به دستان از کوچه‌پس‌کوچه‌ها میان‌بُر می‌زدند. گروه‌گروه و چندنفر چندنفر حرکت می‌کردند. هوهو سر می‌دادند. به زبان لری و ترکی، لُرکَه می‌کشیدند. تعدادی از کوچه‌ای به سمت بالا می‌دویدند. گروهی از کوی و برزنی سرازیر می‌شدند و هر کسی را که می‌دیدند دنبالش می‌کردند و نهیب می‌دادند. لولهٔ تفنگ را روی سینه‌اش می‌گذاشتند و تهدید و فحاشی می‌کردند: «وسایلِ کجا قایم کردی؟ توی خونه چی داری؟! نگی، می‌زنیم. زود مُقِر بیا.» گروهی از ایلغاران که تازه سر رسیدند تفنگ برنو و برخی‌ها شش‌پَر داشتند. افرادی، بی‌باکانه سرنیزه‌هایی که از ارتشی‌ها به غنیمت گرفته بودند را در بدن هر کسی که می‌خواستند، فرومی‌دادند. برخی‌ها کمین می‌کردند و تیر می‌انداختند.

هوا بوی سوختگی می‌داد. در هر جایی از محله، جنازه‌ای افتاده بود. در هیاهوی زدوخورد، تیری از پای جوانی که دفاع می‌کرد، گذشت. سینهٔ هاشم شکافت. ران مردی سوراخ شد. انبوه مهاجمان از کجا می‌جوشیدند و عین جن همه‌جا را پُر می‌کردند، کسی نمی‌دانست.