کتاب مختلف الاضلاع

کتاب مختلف الاضلاع اثر سهند خیرآبادی، در دریایی از کلمات و کنش‌های نمایشی، مانند منشوری از نگاه‌های متفاوت به تاریخ و انسان پدیدار می‌شود. این نمایشنامه در پنج اپیزود تدوین شده که در هر اپیزود «زوج‌هایی از تاریخ» به شکلی کنایه‌آمیز با هم گفت‌وگو می‌کنند و با زبانی نسبتاً موجز و صراحتی فلسفی خواننده را به تأمل درباره‌ی قدرت، هستی و جایگاه انسان می‌کشاند.

درباره‌ی کتاب مختلف الاضلاع

سهند خیرآبادی یکی از نمایشنامه‌نویسان جوان ایرانی است که در بیشتر آثارش، فلسفه و کمدی را به هم می‌آمیزد و درباره‌ی انسان، هنر، قدرت و تاریخ می‌اندیشد. در نمایشنامه‌ی مختلف الاضلاع، او ساختاری اپیزودیک انتخاب کرده است که در هر اپیزود یک زوج از شخصیت‌های تاریخی مشهور ایران و جهان با هم درباره‌ی موضوعاتی چون قدرت و سرسپردگی، تاریخ و فرد یا جایگاه انسان در برابر ساختارهای بزرگ‌تر گفت‌وگو می‌کنند. فرانسیسکو گویا و کشیش، هیملر و هیتلر، سوفوکل و محمد چرم‌شیر، دن کیشوت و سانچو، سهراب شهید ثالث و سوزنبان 5 زوج این نمایشنامه هستند که انتخاب آن‌ها ریشه در روابط تاریخی یا ادبی‌ای دارد که این دوگانه‌ها با هم دارند. نویسنده در این نمایشنامه که در رده‌ی نمایشنامه‌های فلسفی-تاریخی قرار می‌گیرد؛ با انتخاب دوگانه‌های مرتبط، مخاطب را به تأمل و جست‌وجو در کشف روابط بین شخصیت‌ها وا می‌دارد و ذهن او را به فراتر از سطح روایت‌های تاریخی و اجتماعی و بازخوانی تاریخ می‌کشاند.

دوگانه‌هایی که سهند خیرآبادی در خلق نمایشنامه‌ی مختلف‌الاضلاع برگزیده، رابطه‌های متنوع و پرتنشی را به نمایش می‌گذارند. از تضاد و تعارض میان «کشیش و گویا»، تا رئیس و مرئوس میان «هیتلر و هیملر» و نیز نسبت «خالق و مخلوق» میان «شهید ثالث و سوزنبان»، همگی در اپیزودهای مختلف این اثر به چالش کشیده می‌شوند. این گزینش‌ها خواننده یا تماشاگر را به تفکر درباره‌ی مفاهیمی چون قدرت، هستی و مرگ دعوت می‌کنند و نشان می‌دهند که نویسنده در ژانری می‌نویسد که هم‌زمان کنایه‌آمیز و تأمل‌برانگیز است.

در نهایت، نمایشنامه‌ی مختلف الاضلاع چاپ نشر شورآفرین اثری است دغدغه‌مند که با بهره‌گیری از ساختار اپیزودیک و تقابل‌های تاریخی، خواننده را به تأمل درباره‌ی موقعیت انسان در تاریخ و قدرت می‌کشاند. این متن با وجود سادگی ظاهری، لایه‌های عمیق معنایی دارد و تجربه‌ای فراتر از هنر و سرگرمی فراهم می‌کند.

کتاب مختلف الاضلاع برای شما مناسب است اگر

• به ادبیات نمایشی، به ویژه نمایشنامه‌هایی با محتوای تاریخی، فلسفی و انسانی علاقه‌مندید.
• به نمایشنامه‌هایی علاقه‌مندید که فراتر از سرگرمی، مخاطب را به تأمل در مفاهیمی چون قدرت، هستی و مرگ دعوت می‌کنند.

در بخشی از کتاب مختلف الاضلاع می‌خوانیم

دو بازیگر تبدیل به هیتلر و هیملر می‌شوند.

هیتلر: ملت بزرگ من، امروز بیست و دوم ژوئنه؛ یک روز سرنوشت‌ساز برای ما و جهان. این آخرین نبرد ماست. امیدوارم خداوند چنان همیشه که یاور ما بوده، در این نبرد هم ما را یاری کند.

هیتلر صدای رادیو را زیاد می کند و در بی سیم فرمان حمله را صادر می‌کند.

هیتلر: بارباروسا، بارباروسا، بارباروسا! حمله کنید سربازان من!.. پیروز باد ارتش رایش سوم... هیملر؟

هیملر انگار در حال دویدن در میدان جنگ است. او یک بی‌سیم پشت خود دارد و صداهای جنگ از رادیوی هیتلر پخش می‌شود.

هیملر: بله قربان؟

هیتلر: وضعیت جنگی ما الان چطوره؟

هیملر: ما پیشتازیم قربان.

هیتلر: دقیق‌تر بگو هیملر.

هیملر: ارتش شمالی، مرکزی و جنوبی وِرماخت به خوبی درحال پیش‌روی هستند.

هیتلر رو به میکروفون.

هیتلر: ملت بزرگ من، ورماخت به خوبی در حال پیش‌روی‌ست؛ پایکوبی کنید.

صدای جشن و پایکوبی و مارش نظامی از رادیو پخش می‌شود.

هیتلر: هیملر، وضعیتِ پیشروی ما الان چطوره؟

هیملر: یک هزارو دویست جنگنده‌شون رو یک‌جا نابود کردیم قربان. پنچ تا از زیر دریایی‌هاشون، غرق و دوهزارتانک‌شون هم دود شد رفت هوا.

هیتلر رو به میکروفون.

هیتلر: ملتِ بزرگِ من، هزار و هفت‌صد جنگنده دشمن رو یک‌جا نابود کردیم. ده تا از زیر دریایی‌هاشون غرق و ده هزارتا از تانک‌هاشون هم دود شد و به هوا رفت.

هیتلر در بی‌سیم.

هیتلر: هیملر الان وضعیت جنگی‌مون چیه؟

هیملر: ده تا از شهراشون با خاک یک‌سان شد قربان.