کتاب فدر یا شوهر متمول

کتاب فدر یا شوهر متمول داستانی به قلم استاندال نویسنده‌ی شهیر فرانسوی است که زندگی مردی در پاریس پرهیاهو را روایت می‌کند و چالش‌های فردی و اجتماعی او را به تصویر می‌کشد. با اینکه استاندال هیچ‌گاه فرصت اتمام این داستان را نیافت اما قلم توانمند، ریزبینی‌ها و کلام طنزآلود او خواننده را به خواندن این اثر ناتمام ترغیب می‌کند.

درباره‌ی کتاب فدر یا شوهر متمول

کتاب فدر یا شوهر متمول (Féder, ou le mari d’argent) اثر استاندال (Stendhal)، با شرحی ساده از ظاهر و موقعیت شخصیت اصلی داستان یعنی فِدِر آغاز می‌شود. جوانی هفده‌ساله که به قول استاندال یکی از جوانان رعنا و خوش‌سیمای اهل مارسی است اما از بخت بد پدرش او را از خانه و خانواده طرد کرده است. چراکه فدر از سر شور جوانی و خودسرانه با زنی از هنرپیشگان تئاتر ازدواج کرده و به همین سبب پدرش که به‌عنوان تاجر سرشناس و مقید به اخلاقیات شناخته می‌شود، بسیار برآشفته شده است.

با اینکه فدر در مارسی و دویست فرسخ دورتر از پاریس به دنیا آمده است اما به تبعیت از مد روزگار، تجارت را خوار می‌شمرد و هنر را ستایش می‌کند؛ منشی از سر تقلید و ریاکاری که با لحن طنازانه‌ی استاندال مورد استهزاء قرار می‌گیرد. از سوی دیگر پدر آلمانی فدر با وجود اندوخته‌ی عظیمی از ثروت، در یک اقدام تجاری دیوانه‌وار تمام سرمایه‌هایش از کف می‌رود. فدر نیز بعد از مدتی همسرش را از دست می‌دهد و در کنار دختر کوچکش رهسپار پاریس می‌شود. او بعد از ورشکستگی پدر تلاش می‌کند با نقاشی کردن از پرتره‌ی دیگران درآمدی به دست آورد.

فدر به مرور در پاریس برای خود شأن و جایگاهی دست‌وپا می‌کند و در این مسیر کمک‌های یک زن بالرین به اسم روزالیند بسیار تأثیرگذار واقع می‌شود. او از کمک‌های این زن بهره می‌برد و آداب و رسوم این شهر را فرامی‌گیرد تا بتواند به دل جامعه‌ی اشرافی پاریس راه یابد؛ آدابی که تا حد زیادی به تزویر و ریا آلوده است. با این حال فدر با پیروی موبه‌مو از این آداب و رفتارها جایگاه و شهرتی به دست می‌آورد که باعث دگرگونی شکل زندگی‌اش می‌شود. تا اینکه در میانه‌ی این زندگی روزمره، ساده و منظم با زنی متأهل آشنا می‌شود و این آشنایی، نقطه‌ی عطفی را در زندگی او شکل می‌دهد. رابطه‌ای که در ابتدا چندان جدی به نظر نمی‌رسد اما به تدریج باعث بروز تغییراتی اساسی در زندگی این مرد می‌شود.

استاندال روایت زندگی فدر را دستاویزی قرار می‌دهد تا از این طریق، با نثر ساده و سرگرم‌کننده‌ی خود، جزئیات زندگی پاریسی را، از گردش‌ها و اجراهای پرزرق و برق اپرا گرفته تا رفتار و منش سطحی نقاشان و هنرمندان، تشریح کند؛ همین موضوع، رمان فدر یا شوهر متمول را به اثری کاملاً واقع‌گرایانه بدل می‌کند. اگرچه استاندال فرصت نیافت این داستان را به پایان برساند اما روایت گزارش‌گونه و زبان گزنده‌ی او که در لفافه‌ی طنزی زیرپوستی به داستان‌گویی‌اش آمیخته شده از آن داستانی جذاب ساخته که حتی ناتمام ماندنش نیز مخاطب را از خواندن آن منصرف نمی‌کند.

ناگفته نماند که این داستان را مریم خراسانی به فارسی برگردانده و انتشارات ققنوس برای نشر آن اقدام کرده است.

کتاب فدر یا شوهر متمول برای چه کسانی مناسب است؟

اگر به قلم نویسندگان فرانسوی علاقه دارید و از خواندن داستان‌های کلاسیک اجتماعی لذت می‌برید این کتاب برای شماست.

در بخشی از کتاب فدر یا شوهر متمول می‌خوانیم

فدر, که از آداب و رسوم و مناسبات اجتماعی دوران لوئی پانزدهم به‌خوبی آگاه بود، می‌دانست ارتباطی طبیعی بین اپرا و مقامات بلندپایۀ رژیم سلطنتی وجود دارد. از سوی دیگر, در نقطۀ مقابل شاهد بود که دیواری مفرغی بین مغازه‌دارها و اشراف قد برافراشته است. وقتی به محفل اپرا راه یافت، از بین دو سه تن از استعدادهای درخشان نمایش و آواز، به جستجوی فردی برآمد که بتواند پایش را به محافل اشراف و بورژواها باز کند. نام روزالیند به گوشش خورده بود، هنرمند معروف اروپایی: شاید سی و دو بهار را پشت سر گذاشته بود، اما هنوز بسیار زیبا بود. از وجود او نوعی اشرافیت ساطع می‌شد، و لطف و ملاحتی که یافتنش بیش‌از‌پیش محال می‌نماید، و سه بار در ماه، چهار پنج تا از روزنامه‌های بسیار معتبر در وصف سبک زیبای لباس و رفتار و گفتار او قلم‌فرسایی می‌کردند. فدر, که امیدش را با شنیدن سخنان پرطمطراق اما سخیف کاسب‌های تازه‌به‌دوران‌رسیده از دست می‌داد، با طراحی سناریویی بسیار خوب و دقیق, که البته پانصد فرانک برایش آب خورد، تصمیمش را گرفت.

فدر, از یک ماه قبل و در همان حال که گارد ملی شرح نامرادی‌هایش را پشت صحنه‌ها برای دیگران باز می‌گفت، زمینۀ این آشنایی را هم بررسی می‌کرد و سرانجام دربارۀ روش نیل به هدف عزمش را جزم کرد.

یک شب وقتی روزالیند در بالۀ مد روز هنرنمایی می‌کرد، فدر به شکل مناسبی در پناه درختانی که بخشی از دکور صحنه بودند ایستاده بود و, درست همزمان با فروافتادن پرده، از شدت هیجان غش کرد و از هوش رفت، و وقتی روزالیند زیبا غرق در تحسین و کف زدن‌های تماشاچی‌ها به پشت صحنه رفت، دید همه سراسیمه به سمت نقاش جوان می‌دوند، نقاشی که به خاطر بدبختی‌هایش زبانزد شده بود و وضعیت سلامتی‌اش موجب نگرانی همگان.