کتاب پرورش روان کودکان: ترکیب علوم اعصاب با عشق و منطق برای تربیت کودکانی خودباور، مهربان، مسئول و منعطف

بچه‌دار شدن نقطه‌ی پایان چالش‌ها نیست، ابتدای آن است. تربیت فرزندی با روحیه و روان سلامت، در جهانی که از هر گوشه‌اش دردسر و فلاکت می‌بارد، کار دشواری است و به آگاهی و مهارت نیاز دارد. کتاب پرورش روان کودکان نوشته‌ی دانیل جی. آمن و چارلز فی به شما کمک می‌کند تا در مسیر تربیت فرزند خود، به بیراهه نروید و کودکی شاد و مسئولیت‌پذیر با روانی سالم و قوی پرورش دهید. می‌توانیم نام این کتاب را در لیست «پرفروش‌ترین کتاب‌های ملی آمریکا» مشاهده کنیم.

درباره‌ی کتاب پرورش روان کودکان

پیش از هر چیز باید بدانیم که فرزند ما باید چه ویژگی‌هایی داشته باشد. قرار نیست خصوصیات او باب میل ما باشد، بلکه باید او را در رسیدن به موفقیت و داشتن زندگی بهتر یاری دهند. اگر دوست داریم فرزندمان آرام باشد، کنجکاوی نکند، سر و صدایی از او بلند نشود و در مجموع برای تربیتش انرژی زیادی صرف نکنیم، باید این واقعیت را بپذیریم که در آینده فرزندی ضعیف خواهیم داشت؛ فرزندی که قدرت و ظرفیت روانی تحمل زندگی بزرگسالی را ندارد و بسیار آسیب‌پذیر است. تربیت فرزند یک تخصص است. به مطالعه و دقت زیادی نیاز دارد و بدون صرف وقت و کوشش، امکان‌پذیر نیست. کتاب پرورش روان کودکان (Raising Mentally Strong Kids) یکی از منابعی است که شما را در فرایند تربیت کودک یاری می‌دهد و می‌کوشد تا با عواملی که بر روح و روان فرزندتان اثر منفی می‌گذارد، آشنا شوید.

شاید کمی عجیب به‌نظر برسد اما دانیل جی. آمن (Daniel Amen) و چارلز فی (Charles Fay) بخش مهمی از فرایند تربیت کودک را به پیش از تولد او نسبت می‌دهند. سلامت «مغز» کودک وابسته به سلامت مادر در دوران بارداری است. اگر مادر در این دوره‌ی نه ماهه استرس زیادی را متحمل شود و یا در فضایی نامناسب و آلوده قرار بگیرد، دیگر نمی‌توان توقع داشت که کودک با مغزی سالم به‌دنیا بیاید و سلامت روان داشته باشد. پس از این مرحله باید به اهمیت دوران نوزادی بپردازیم. تغذیه‌ی نوزاد،‌ ساعت خواب و بیداری او و... که به سبک زندگی والدین وابسته هستند، تضمین‌کننده‌ی بهداشت روانی کودک است. اگر از این دوره با بی‌توجهی عبور کنیم، باید منتظر پیامدهای مادام‌العمر آن همچون اختلال اضطراب دائمی، وسواس و... باشیم. کتاب پرورش روان کودکان حقیقتی را با والدین در میان می‌گذارد؛ برای داشتن کودکی با روان سالم که مهربان، مسئولیت‌پذیر، تاب‌آور و هدفمند است، باید این ویژگی‌ها را در خود تمرین کنید و سپس با انجام کارهای عملی، برای کودک خود به یک الگو تبدیل شوید. طبیعتاً کسی که خود کارهایش را به تعویق می‌اندازد و وظایفش روی هم تلنبار می‌شوند، نمی‌تواند به فرزند خود بگوید که باید تکالیفش را سر موعد انجام دهد و مسئولیت‌پذیر باشد!

دانیل جی. آمن و چارلز فی از والدین تقاضا می‌کنند در عین مهربان بودن، قوی و مستحکم باشند. اینکه هیچ‌گاه به فرزند نه نگوییم و هر چه خواست برایش فراهم کنیم، آینده‌ی او را نابود خواهد کرد. نباید از گریه، رنجش و غمگین شدن فرزندمان بترسیم و برای جلوگیری از اندوهگین شدن او، به درخواست‌های غیر عادی‌اش جواب مثبت دهیم؛ زیرا او نیز در برگسالی با ناکامی‌ها و حسرت‌های فراوانی مواجه خواهد شد؛ بنابراین باید از همین حالا آمادگی نه شنیدن و شکست خوردن را در او پرورش دهیم.

کتاب پرورش روان کودکان همان‌قدر که تغذیه، تحصیل و... را جزو مؤلفه‌های لازم برای تربیت فرزند سالم به شمار می‌آورد، تفریح و بازی را نیز مهم تلقی می‌کند. والدین باید بتوانند با توجه به سلیقه و نیازهای فرزند خود، برای اوقات فراغت کودک برنامه‌ریزی کنند. شرکت در بازی‌های جمعی، ورزش، حضور در گروه هم‌سالان و دوستان از الزامی‌ترین نیازهای کودکان برای داشتن روح و روان سالم است.

کتاب پرورش روان کودکان کوشیده است تا برنامه‌ای جامع را به والدین ارائه کند تا به‌وسیله‌ی آن فرزندان خود را به بهترین شکل رشد و پرورش دهیم؛ بدیهی است که اجرا و پایبند بودن به تمام اصول ذکر شده در این کتاب کاری ناممکن است و کودکان، جوامع، خانواده‌ها و... از ویژگی‌هایی کاملاً متفاوتی برخوردارند و نمی‌توان برای همه نسخه‌ای واحد و مشابه ارائه کرد؛ اما با این وجود دانیل جی. آمن و چارلز فی سعی کرده‌اند تا ایده‌هایی نسبتاً قابل اجرا ارائه کند و از بیان پیشنهاداتی که عمل به آن‌ها هزینه‌ای گزاف در پی دارد و بسیار زمان‌بر هستند، خودداری کند. این کتاب با ترجمه‌ی هانیه علیایی در انتشارات میلکان به‌چاپ رسیده است.

نکوداشت‌های پرورش روان کودکان

• کتاب پرورش روان کودکان به هر پدر یا مادری که می‌خواهد کودکی شایسته و دارای اعتمادبه‌نفس و اهل همکاری داشته باشد، راه‌حل‌هایی گام‌به‌گام ارائه می‌دهد. (لوئیس هاوز)
• این اثر روح‌انگیز و نوآورانه برای والدین است. مادر و پدرهایی که می‌خواهند کودکشان سلامت مغز و روان داشته باشد، باید این کتاب را بخوانند. این کتاب دانش و بینش و گام‌های عملی لازم را برای تربیت کودکانی سالم، توانا، مهربان و وظیفه‌شناس ارائه می‌دهد و زمینه‌ساز تشکیل خانواده‌هایی سالم‌تر است که فرصتی برای پرورش جوامع سالم‌تر فراهم می‌آورند. (شارون می)
• کتاب پرورش روان کودکان راهنمای جامعی برای تربیت کودکان تاب‌آور در این دنیای پیچیده است. هر فصل آکنده از راهبردهای فرزندپروری است که درجا می‌توان به کار برد و فلسفه‌ی عمیقی که کودکان و خانواده‌های عصر ما به آن نیاز دارند، در این اثر جاری است (مایکل گوریان)

کتاب پرورش روان کودکان برای چه کسانی مناسب است؟

انسان سالم، جامعه و دنیایی با ثبات را به‌وجود می‌آورد. اصلاح اجتماع کاری از پایین به بالاست و برای ساختن آینده‌ای بهتر، باید کودکان خود را هوشیار، آگاه و متعادل تربیت کنیم. کتاب پرورش روان کودکان نیز به‌همین منظور تألیف شده و به خوانندگان خود کمک می‌کند تا اگر والد هستند فرزند خود و اگر معلم هستند شاگردان خود را با توجه به اصول بهداشت روانی کودک تربیت کنند. این کتاب برای والدین، مربیان، معلمان، روان‌شناسان و متخصصان علوم تربیتی کودکان مفید و کاربردی است.

در بخشی از کتاب پرورش روان کودکان: ترکیب علوم اعصاب با عشق و منطق برای تربیت کودکانی خودباور، مهربان، مسئول و منعطف می‌خوانیم

همان‌طور که گفتیم، دکتر فی در دوران کودکی در مدرسه با مشکلات زیادی روبه‌رو بود. او خیلی تقلا می‌کرد. در واقع بیشتر دوران اولیه‌ی زندگی‌اش به مرور فلش‌کارت‌ها، تمرین دستور زبان، مرور جدول‌ضرب و حفظ فهرست املایی کلمات سپری شد. این شیوه جواب نداد. او همچنان دانش‌آموزی پایین‌تر از حد متوسط بود و هر روز انگیزه‌اش کمتر می‌شد. در همان زمان، پدرش در یک سخنرانی انگیزشی شرکت کرد که نظرش را تغییر داد. سخنران گفت: «به فرزندانتان کمک کنید استعدادهای خدادادی‌شان را کشف کنند. بیشتر تمرکزتان را روی چنین استعدادهایی قرار دهید. آن‌ها را طوری تربیت کنید که به‌جای ضعف‌ها، روی استعدادها تمرکز کنند. به آن‌ها بیاموزید که این‌گونه زندگی کنند و به مدد استعداد خدادادی به دیگران کمک کنند و از این کار لذت خواهند برد.»

تمام باورهایش درباره‌ی انگیزه، آموزش و فرزندپروری با این مکاشفه زیرورو شد، آن‌قدر که روزی چارلز را محکم در آغوش گرفت و تشویقش کرد که بیشترِ انرژی‌اش را درزمینه‌ی استعدادهایش صرف کند و انرژی کمتری را صرف تقلا برای برطرف‌کردن ضعف‌هایش کند. بزرگ‌ترین استعداد چارلز توانایی تعمیر تقریباً هرچیزی بود که خراب می‌شد. به‌دنبال آن، مشغول مکانیکی شد و چند سالِ پس‌از دبیرستان را صرف تعمیر اتومبیل‌های اولدزموبیل کرد. (کنترل کیفیت آن‌ها در آن زمان افتضاح بود؛ بنابراین او از کمک به مشتریانی که از بدشانسی آن ماشین‌ها را خریده بودند، رضایت زیادی کسب کرد.)

از همین طریق چارلز پی برد که می‌تواند یاد بگیرد و سازنده باشد. او همچنین دریافت که کمک به دیگران بسیار ارزشمند است. به مرور زمان، او در کالج و تحصیلات تکمیلی شرکت کرد و با مدارج عالی فارغ‌التحصیل شد. استعداد مکانیک‌شدن که خداوند در نهاد چارلز قرار داده بود، به‌نوعی زمینه‌ساز استعدادهای دیگری نیز شد که قبلاً کشف نکرده بود؛ مانند توانایی توضیح آمارهای پیچیده برای دانشجویانی که از سختی مطالب درسی درمانده می‌شدند.