کتاب فوز سالک، خواننده را با مفهوم سلوک معنوی و روشهای صحیح قدم گذاشتن در مسیر بندگی آشنا میکند. علی صفایی حائری، نویسندهی کتاب، جنبههای مختلف سلوک را در این اثر بررسی کرده و به توضیح تفاوتهای میان سلوک و ریاضت پرداخته است. پس از مطالعهی کتاب حاضر، با ضرورت و هدفهای سلوک آشنا میشوید و در جریان ابزار و مراحل سلوک قرار میگیرید.
دربارهی کتاب فوز سالک
کتاب فوز سالک، مجموعهای از سخنرانیهای علی صفایی حائری دربارهی سلوک است که در رمضان 1368 ایراد شدهاند. تحلیل عمیق مفهوم سلوک معنوی در اسلام بهعنوان مضمون اصلی کتاب حاضر شناخته میشود. نویسنده در این اثر به تشریح ضرورت، مقاصد، شیوهها و مراحل سلوک پرداخته است. در کنار توضیح مفاهیمِ سلوک، تفاوت این رویکرد با ریاضت کشیدن توضیح داده شده است. منظور از سلوک، گامبرداشتنی آگاهانه و هدفمند در مسیر بندگی و تقرب به پروردگار با نیت رسیدن به کمال روحی و معرفت حقیقیِ الهی است؛ اما ریاضت، بدون همراهی با معرفت الهی، صرفاً تحمل بینتیجهی سختیها است و بنده را از مسیر صحیح سلوک خارج میکند. سلوک، مراحلی دارد که از دیدگاه نویسنده باید بهدرستی انجام شود. در سلوک صحیح، انسان با تهذیب نفس، اطاعت از دستورات الهی و استفاده از ابزارهایی مانند توبه، یقین، هدایت، بلا، شکر و نماز، به سوی حیات طیبه و کمال حقیقی حرکت میکند. سلوک در این اثر بهعنوان فرایندی درونی و بیرونی معرفی شده که تمامی ابعاد وجودی انسان را در بر میگیرد و به دنبال اتصال حقیقی به مبدأ هستی است.
مطالب کتاب فوز سالک با توضیحاتی دربارهی سلوک امیرالمومنین، آغاز میشود. فوز علی، نهایت کامیابی و رستگاری در مسیر بندگی و تقرب به حق است و در بالاترین درجههای عبودیت، رضا و اتصال کامل به عنایت الهی تجلی پیدا میکند. علی صفایی حائری در ادامه از ضرورت سلوک سخن رانده است. این ضرورت در کتاب بهعنوان حرکتی آگاهانه معرفی شده که انسان را قادر میسازد تا از قید نقصها رها شده و به یقین قلبی دست پیدا کند و رسالت وجودیِ خود را محقق سازد.
علی صفایی حائری در ادامهی کتاب فوز سالک، دیدگاه عرفا و فلاسفه را بررسی کرده است. مولف در بخش بعدی به هدایت، شکر و بلا بهعنوان ابزار و وسیلههای سلوک اشاره کرده است. مناجاتهای معروفی که سالکین انجام میدهند در قسمتهای بعدی این اثر گنجانده شده است. در این زمینه میتوان به مناجاتهای خمسهعشر، مناجات التائبین و الشاکین اشاره کرد.
مطالب کتاب فوز سالک با توضیحاتی دربارهی رضا و رضوان، مراحل و اقسام رضا، علامتهای سلوک سالم و زندگی کامل و بارور، خاتمه پیدا میکند. آشنایی با این مفاهیم، راهنمایی عملی برای تشخیص راه درست سلوک از مسیرهای نادرست را پیش روی خواننده قرار میدهد.
کتاب فوز سالک را انتشارات لیله القدر، چاپ و روانهی بازار کرده است.
کتاب فوز سالک برای چه کسانی مناسب است؟
تمامی افرادی که به دنبال درک کاملی از عرفان اسلامی و آشنایی با شیوهی صحیح سلوک معنوی هستند، بهعنوان مخاطبهای این کتاب شناخته میشوند. مطالعهی کتاب حاضر برای دانشجویان و پژوهشگران حوزههای فلسفه و عرفان اسلامی نیز سودمند به نظر میرسد.
در بخشی از کتاب فوز سالک میخوانیم
فتنهها و شرور، هر دو مىتوانند عامل امتحان ما، عامل آشکار شدن تمامى کفرهاى نهفته ما باشند، مىتوانند جهنّمهاى درون ما را، وحوش نهفته در ما را به ما نشان دهند، تا لااقل از غرور و از وهم بیرون بیاییم.
ما وهم قدرت داریم و خیال مىکنیم که چون این قدرت را داریم بر حق هستیم. ما نسبت به نعمتها- در یک حدّ طبیعىترى که هستیم- وهم داریم. خیال مىکنیم که نعمت هوش، نعمت نبوغ، نعمت علم، همه این نعمتها علامت حقّانیّت من است.
بالاتر که مىآییم به موجودى و نعمت هم کارى نداریم، که رفته رفته به حاصل کار و دسترنج خودمان مغرور مىشویم. به آن چه به دست آوردهایم، چشم مىدوزیم. کارهایى که کردهایم؛ قدرتى، تسخیرى، کشفى، شهودى، این که کسى را سوسک کنیم، بالایش ببریم، پایین بیاوریم و این که بدانیم چه مىخواهد بخورد و چه نمىخواهد بخورد، به اینها روى مىآوریم و رفته رفته همینها مىشود وسیله ما!
آن چه جهنّم ماست، آن چه «سقر» سلوک ماست، این است که ما به حق پیوند نخوردهایم. به همه چیز رسیدهایم، ولى عبد نشدهایم. و علامت این که عبد نیستیم، این است که ما را رجم کردهاند و بیرون انداختهاند، اگر چه از شیطان هم حمایت کنند و بگویند که از همه پیشرفتهتر و امام سالکین بوده است. بگویند: این امتحان سنگینى که براى او بوده تا یوم القیامة هم طول مىکشد. و بگویند: در آن روز است که شیطان به درجهاى مىرسد که از تمام فرشتگان بالاتر مىرود.
این آقایان عمل شیطان را نیز توجیه مىکنند، که اگر بر آدم سجده نکرد، به خاطر این بود که شیطان غیرت داشت و نتوانست براى غیر او سجده کند.
بله




















