کتاب مجموعه رسائل فلسفی کندی

کتاب مجموعه رسائل فلسفی کندی، همان طور که از نامش پیداست، دربرگیرنده آثار متنوع این فیلسوف بزرگ در حوزه‌های گوناگون، از فلسفه‌ی طبیعت و نجوم تا پزشکی، منطق و کلام است. ابویوسف یعقوب بن اسحاق کندی، نویسنده‌ای اثر، را نخستین فیلسوف جهان اسلام می‌دانند؛ حکیمی که با وجود فقدان بسیاری از رسائلش در گذر زمان، همین نوشتارهای باقی‌مانده در این مجموعه، نشان محکمی از وسعت دانش و تلاش مستمر او در مباحث بنیادین فلسفه دارد.

درباره‌ی کتاب مجموعه رسائل فلسفی کندی

ابویوسف یعقوب بن اسحاق کندی که آثار او در کتاب مجموعه رسائل فلسفی کندی گردآوری شده است، یک فیلسوف عرب زبان است که به عنوان نخستین و مهم‌ترین فیلسوف در جهان اسلام شناخته می‌شود. این فیلسوف بزرگ با دستگاه فکری عظیم توانست برای اولین بار مسئله‌ی ارتباط بین دین و عقل را تبیین کند و علاوه بر آن در حوزه‌های مختلف اعم از نجوم، موسیقی، پزشکی و... آرای بی‌بدیلی را ارائه کند؛ که از آن جمله می‌توان به مسئله‌ی وحدت و کثرت، تناهی و عدم تناهی جهان، مفهوم عقل و معانی مختلف آن و... اشاره کرد.

محمد عبدالهادی ابوریده، مجموعه رسائل فلسفی کندی را در حدود شصت سال پیش در دو جلد و مشتمل بر 29 رساله به چاپ رسانید. کتاب حاضر، برگردان 14 رساله از جلد اول این مجموعه است که با تکیه بر تصحیح ابوریده فراهم شده است. مترجم تلاش کرده است که ضمن وفاداری به متن اصلی، زبانی روان برای انتقال مفاهیم به کار گیرد تا خوانش اثر دشوار نباشد؛ همچنین برای گره‌گشایی از عبارات پیچیده‌ی فلسفی، توضیحات و یادداشت‌های بسیاری در حاشیه کتاب آورده شده است.

اهمیت کندی در تاریخ فلسفه‌ی اسلام

کندی در مقالاتش از شیوه‌ای استدلالی و منظم بهره می‌گیرد؛ گاهی با تکیه بر برهان‌های ریاضی پیش می‌رود، صورت‌های مختلف یک مسئله را بررسی می‌کند و در نهایت با رد احتمال‌های دیگر، نتیجه‌ی مطلوب خود را با برهان خلف محکم‌تر می‌سازد. همین دقت در استدلال و تنوع موضوع‌هاست که به مجموعه رسائل فلسفی کندی جایگاهی ویژه می‌دهد، چون برخی از این نوشته‌ها را می‌توان از نخستین رساله‌های مستقل در تاریخ فلسفه اسلامی دانست.

کتاب‌های کندی فقط به خاطر قدمتشان مهم نیستند، بلکه به دلیل روش اندیشیدن، نحوه‌ی استدلال و سهمی که در آغاز سنت فلسفی اسلامی داشته‌اند نیز ارزشمندند. از جمله رساله‌های این کتاب می‌توان به درباره‌ی حدود و رسوم اشیا، در آشکار ساختن تناهی جرم عالم، در وجود جواهر غیر جسمانی، گفتار درباره‌ی نفس، خلاصه کتاب ارسطو و افلاطون و فلاسفه‌ی دیگر، درباره‌ی نفس و نیز رساله‌ای درباره ماهیت خواب و رویا اشاره کرد.

فهم آسان‌تر آراء و نظریات ابویوسف کندی

نوشته‌های کتاب مجموعه رسائل فلسفی کندی نشان می‌دهند که نظریه معرفت از دیدگاه کندی تنها به یک حوزه محدود نمی‌شود و از منطق و نفس تا جهان‌شناسی و مرزهای ماده را دربر می‌گیرد. در همین مجموعه، نظریه خواب کندی نیز جای مهمی دارد، چون او خواب و رویا را صرفا تجربه‌ای فردی نمی‌بیند، بلکه آن را در پیوند با نفس و ادراک بررسی می‌کند.

در ابتدای هر رساله‌ی ذکر شده در مجموعه‌ی رسائل فلسفی کندی، مترجم یک مقاله نیز آورده که به توضیح همان رساله می‌پردازد و برای نگارش آن از مقدمه‌هایی که مصحح بر رساله‌ها نگاشته استفاده کرده است. به این ترتیب فهم رساله‌های کندی برای خواننده راحت‌تر می‌شود و با پیش‌زمینه‌ای مرتبط، به خواندن آراء این فیلسوف می‌پردازد.

خرید کتاب مجموعه رسائل فلسفی کندی برای آن دسته از علاقه‌مندان به آرا و نظریات فلاسفه‌ی دنیای اسلام و جهان عرب می‌تواند یک انتخاب ویژه باشد. این مجموعه با ترجمه‌ی سید محمود یوسف ثانی و با همت انتشارات علمی و فرهنگی به چاپ رسیده و به بازار کتاب راه یافته است.

کتاب مجموعه رسائل فلسفی کندی برای شما مناسب است اگر

• به دنبال مطالعه‌ی متون اصیل فلسفی با یک ترجمه‌ی روان هستید.
• می‌خواهید ریشه‌های اندیشه در تمدن اسلامی و چگونگی پیوند میان عقل و دین نزد نخستین فیلسوف این سنت را بخوانید.
• به مباحث بنیادین فلسفه مانند ماهیت نفس، تناهی جهان و خواب و رویا علاقه دارید.

در بخشی از کتاب مجموعه رسائل فلسفی کندی می‌خوانیم

و آن جزء اول است. اینک باید بگوییم که وحدت چگونه در مقولات، وجود می‌یابد و واحد حقیقی چیست و واحد مجازی غیرحقیقی چیست. پس آنچه را که نخست باید بیان کرد می‌آوریم و می‌گوییم:

هیچ‌یک از بزرگ و کوچک، بلند و کوتاه و زیاد و کم بر چیزی به نحو مطلق حمل نمی‌شود، بلکه نسبت به امر دیگر (یا) در مقایسه با امر دیگر حمل می‌شود. بزرگ هنگامی گفته می‌شود که چیزی کوچک‌تر از آن وجود داشته باشد، و کوچک هنگامی گفته می‌شود که بزرگ‌تر از آن وجود داشته باشد. و به مصیبتْ بزرگ گفته می‌شود، آن‌گاه که با مصیبتی کوچک‌تر مقایسه گردد و به کوهْ کوچک گفته می‌شود، چون با کوهی بزرگ‌تر قیاس شود.

اگر بزرگ و کوچک به صورت مطلق حمل می‌شدند، نامتناهی نه وجود بالفعل می‌یافت و نه وجود بالقوه؛ زیرا ممکن نبود چیز دیگری بزرگ‌تر از آنچه بزرگ بر آن به صورت مطلق حمل شده، وجود داشته باشد. پس بزرگ مطلق نه بی‌نهایت بالفعل بود و نه بی‌نهایت بالقوه. چه اگر چیز دیگری به صورت بالفعل یا بالقوه از آن بزرگ‌تر می‌بود، او بزرگ مطلق نبود؛ زیرا کوچک بر آن عارض می‌شد، چرا که چیز دیگری از آن بزرگ‌تر بود.

و اگر چنین نباشد [یعنی اگر چیز دیگری به صورت بالفعل یا بالقوّه از آن بزرگ‌تر نباشد] در آن صورت، آنچه که از آن،‌ بزرگ‌تر است،‌ کوچک‌تر از آن و یا مثل آن خواهد بود، ‌و این خلف و غیرممکن است.

بنابراین ممکن نیست چیزی از بزرگ مطلق، بزرگ‌تر باشد،‌ نه بالفعل و نه بالقوه. پس بزرگی وجود دارد که بالفعل و بالقوه دوبرابر ندارد.