کتاب مقدمه‌ای بر پیکره دانش معماری سازمانی

کتاب مقدمه‌ای بر پیکره دانش معماری سازمانی تألیف امیر مهجوریان اثری تخصصی و مرجع در حوزه‌ی دانش نوین معماری سازمانی است. این کتاب دربرگیرنده‌ی نظریات و دیدگاه‌های متنوع و متکثر اندیشمندان و نظریه‌پردازان حول محور دانش «معماری سازمانی» بوده و نویسنده در فصولی از آن، نظرات و تحلیل‌های کارشناسی خود را نیز ارائه کرده است.

درباره‌ی کتاب مقدمه‌ای بر پیکره دانش معماری سازمانی

قرن 21 میلادی؛ با پیشرفت‌های چشمگیری که در حوزه‌ی تکنولوژی و به‌روزرسانی سیستم‌ها و بهینگی فرایندها رقم زده، روش‌های مدیریتی و مهندسی سنتی در کسب‌وکارها را به گوشه‌ای رانده است. به‌ویژه آنکه در دنیای پرشتاب و پرتلاطم امروز، کسب‌وکارها نیز شرایط پرنوسان و پیچیده‌ای را تجربه می‌کنند و آنچه سازمان‌ها و مؤسسات را از خطر تنزل و فروپاشی نجات خواهد داد؛ همانا تغییر رویکرد از تفکر فردمحور به تفکر سیستم‌محور است.

بر هر معمارِ سازمانی لازم است جهت کسب توانمندی و کارآمدی هرچه بیشتر در حرفه‌ی خود؛ به «پیکره‌ دانش معماری سازمانی» علم و وقوف پیدا کند. «پیکره دانش» عبارت است از مجموعه‌ی کاملی از مفاهیم، اصطلاحات و روش‌ها در یک حرفه یا حوزه‌ی موضوعی که اشراف به آن بر هر متخصص مربوطه ضروری است.

طیف گسترده‌ای از نظرات درباره‌ی تعریف «معماری سازمانی» توسط صاحب‌نظران و نهادهای رسمی مختلف ارائه شده است. به‌عنوان نمونه؛ طبق استانداردهای بین‌المللی ISO/IEC/IEEE، معماری سازمانی چنین تعریف می‌شود: «مفاهیم یا ویژگی‌های بنیادی یک سیستم در محیط خود که توسط عناصر، روابط و اصول حاکم بر طراحی و تکامل آن، مجسم شده است.»

مقدمه‌ای بر پیکره دانش معماری سازمانی؛ عنوان اثری است از امیر مهجوریان که تلاش کرده با بررسی منابع معتبر حوزه‌ی‌ معماری سازمانی از اواسط دهه‌ی 1980 تا ابتدای سال 2020؛ مجموعه‌ی مفاهیم، اصطلاحات و روش‌های این حوزه‌ را در قالب کتابی مرجع و کاربردی سازمان‌دهی و گردآوری کند که البته؛ مهجوریان این اثر را، مقدمه‌ای بر نسخه‌ی جامع پیکره دانش سازمانی می‌داند. لازم به ذکر است که پیکره‌ دانش معماری سازمانی باتوجه به نوظهوربودن این دانش، نیاز به بازبینی و به‌‌روزرسانی پی‌درپی دارد.

در فصل اول کتاب، با ادبیات موضوعیِ معماری سازمانی، مبانی، تاریخچه و مفاهیم پایه‌ای معماری سازمانی آشنا می‌شویم. به‌علاوه؛ کاربردها و مزایای معماری سازمانی با ذکر مثال‌هایی واقعی و مستند در این فصل تشریح می‌شوند. در فصل دوم از کتاب مقدمه‌ای بر پیکره دانش معماری سازمانی، امیر مهجوریان با ارائه‌ی مدلی مفهومی از شاخه‌های پیکره دانش معماری سازمانی؛ ساختار و محتوای پیکره دانش عمومی را برایمان ترسیم می‌کند. فصل سوم از نقش معمار و ماهیت حرفه‌ی معماری می‌گوید و مدلی برای شایستگی معمار ارائه می‌دهد. همچنین جایگاه تشکیلات معماری، مسیر شغلی معماران، و ارتباط تفکر سیستمی با معماری را روشن می‌سازد و ما را با پیشکسوتان معماری سازمانی آشنا می‌کند. فصل چهارم، مباحث مرتبط با راهبری و مدیریت معماری سازمانی همچون فرایندهای معماری، ارزیابی و ارزشیابی معماری، ابزارهای مدیریت معماری سازمانی و ترویج معماری را تشریح می‌کند. امیر مهجوریان همچنین؛ پیش‌بینی آینده‌ی معماری سازمانی را در این فصل ترسیم می‌کند. در فصل پنجم از مجموعه‌ی مقدمه‌ای بر پیکره دانش معماری سازمانی، نمونه‌هایی از شاخص‌ترین چارچوب‌ها، روش‌شناسی‌ها و مدل‌‌های مرجع معماری سازمانی؛ با ذکر خلاصه‌ای از تاریخچه، مبانی، کاربردها، مزایا و معایب، و همچنین پشتیبانی و به‌روزرسانی هریک، مورد بررسی قرار می‌گیرند. فصل ششم به چارچوب ملی معماری سازمانی ایران اختصاص دارد. باتوجه‌به اینکه چارچوب ملی؛ محصول تخصص و تجربه‌ی چندین ساله‌ی متخصصین داخلی است، آشنایی با آن از جایگاه و اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. و فصل هفتم و پایانی کتاب؛ مروری است بر سرگذشت معماری سازمانی در ایران شامل رویدادهای سرنوشت‌سازِ دو دهه‌ی اخیر، دستاوردهای ملی، رتبه‌ی ایران در جهان، آسیب‌شناسی پروژه‌های معماری سازمانی در کشور به‌همراه راه‌حل‌ها و توصیه‌ها، و... .

کتاب مقدمه‌ای بر پیکره دانش معماری سازمانی را انتشارات ادیبان روز که ناشر تخصصی کتاب‌های مدیریت، بازاریابی، کسب‌وکار و تبلیغات است در سال 1401 منتشر کرده و در دسترس مخاطبان قرار داده است.

کتاب مقدمه‌ای بر پیکره دانش معماری سازمانی برای چه کسانی مناسب است؟

کتاب مقدمه‌ای بر پیکره دانش معماری سازمانی برای معماران باتجربه‌ی سازمان و سیستم، پژوهشگران این حوزه، و دانشجویان مقطع ارشد و دکتری در رشته‌های مرتبط با مدیریت انتخابی مناسب است.

در بخشی از کتاب مقدمه‌ای بر پیکره دانش معماری سازمانی می‌خوانیم

معمار سازمان-سیستم در صورت‌مسئله‌های مختلف با انواعی از وضعیت‌های ساده تا پیچیده یا حتی آشوبناک سرکار دارد که می‌توان آن‌ها را در قالب چارچوب کانوین صورت‌بندی نمود، برای مسائل و سیستم‌های ساده (ناحیه واضح)، روش و ابزار مناسب و سرراست است؛ در مسائل و سیستم‌های بغرنج نیاز است معمار تمهیدات، بهروش‌ها و ابزارهای پیشرفته‌تری به کار گیرد تا به موفقیت برسد؛ برای صورت‌مسئله‌های پیچیده - که با کاربرد معماری سازمانی اشتراک بیشتری دارد - باید از چارچوب‌ها روش‌شناسی‌ها و ابزارهایی متناسب با سطح پیچیدگی صورت‌مسئله استفاده نمود؛ در شرایط آشوبناک و موقعیت‌ای اضطراری نیاز به راهکارهای مختص این ناحیه است.