کتاب سبک زندگی کارمندی

کتاب سبک زندگی کارمندی نوشته‌ی سید ابراهیم رئوف موسوی، یک اثر پژوهشی درباره‌ی نظام کار سنتی و مدرن در ایران و مشکلات متعددی است که کارمندان با آن‌ها دست‌وپنجه نرم می‌کنند. اثر پیش رو به ناهماهنگی‌های موجود در نظام کار جدید پرداخته و راهکارهایی را برای برطرف کردن تناقضات بین سبک زندگی ایرانیان و نظام کاری مدرن ارائه کرده است.

درباره‌ی کتاب سبک زندگی کارمندی

واژه‌ی اداره و سازمان برای بسیاری از ما تداعی‌کننده‌ی تأخیر، کارشکنی، معطلی، امضا گرفتن و از همه مهم‌تر زیرمیزی دادن و پارتی‌بازی است. از سوی دیگر بسیاری از کارمندان به خاطر ناکافی بودن حقوق، ساعات طولانی کار و مشکلات عدیده‌ی اقتصادی، به محل کار خود به عنوان مکانی برای استثمار و بهره‌کشی نگاه می‌کنند. جایی که باید به روزمرگی‌ها تن بدهند و در فضایی دلمرده، بدون داشتن امیدی به آینده‌ای روشن، به مرور آرزوهای بربادرفته مشغول باشند و غرغرهای ارباب‌رجوع را تحمل کنند. اما دلیل این همه ناکارآمدی و نارضایتی چیست؟!

دکتر سید ابراهیم رئوف موسوی استادیار دانشگاه جامع امام حسین (ع)، در کتاب سبک زندگی کارمندی به بررسی سیاست‌های سازمانی و ارتباط آن‌ها با روش زندگی کارمندان پرداخته است. وی در مقدمه‌ی کتاب ابتدا سازمان را معرفی و از آن به عنوان یکی از مهم‌ترین دستاوردهای بشری یاد می‌کند. به‌وجود آمدن سازمان‌های گوناگون شاید در بسیاری از امور باعث تجدد و پیشرفت شده باشد، اما تأثیرشان بر سبک زندگی انسان‌ها همواره بدون ایجاد مشکل نبوده است. این مسئله مخصوصاً در جوامع سنتی و مذهبی نمود بیشتری دارد و تفاوت فرهنگ غرب و شرق، باعث بروز ناهماهنگی‌های بسیاری در کار و زندگی افراد شده است.

کتاب سبک زندگی کارمندی در 5 فصل و چندین گفتار تألیف شده و نویسنده پس از مروری اجمالی بر فاکتورهای شاخص سبک زندگی کارمندان، به طرح مسئله‌ی اصلی مورد تحقیق خود می‌پردازد: چرا بسیاری از افراد در تشکیلات مذهبی از جان و دل مایه می‌گذارند، اما هنگامی که سر کار خود در یک اداره حاضر می‌شوند، هیچ رغبتی به انجام کار ندارند. به طور مثال کارمندی که دوست دارد در سازمان محل کارش از زیر کار در برود و کارهای کمتری به او سپرده شود، ساعت‌های متمادی از وقت شخصی خود را برای به سرانجام رساندن کارهای هیئت مذهبی صرف می‌کند. فرد دیگری را تصور کنید که فقط به خاطر نبودن یک مجوز از ادامه‌ی کار سر باز می‌زند، اما وقتی پای اردوی مسجد محل به مشهد در میان باشد، هر کاری از دستش بر می‌آید انجام می‌دهد تا اردو برگزار شود!

سید ابراهیم رئوف موسوی پس از طرح مسئله، به بررسی جزئیات زندگی کارمندی و سازوکار سازمان می‌پردازد. تولد سازمان، نظام کار سنتی و مدرن در ایران و ناهماهنگی‌های ایرانیان با نظام کار جدید، دیگر مواردی هستند که فصل‌های بعدی کتاب را به خود اختصاص داده‌اند. چهارمین فصل از کتاب سبک زندگی کارمندی، درباره‌ی مؤلفه‌های تعیین‌کننده در این روش از زندگی هستند و مسائلی مانند انگیزه، نظارت، کرامت انسانی، محیط و ماهیت شغلی در آن مورد بررسی قرار می‌گیرند. مؤلف پس از ذکر این موارد، در آخرین فصل از کتاب به ارائه‌ی راهکارهای رایج پرداخته و عوامل سبک زندگی اداری مطلوب را معرفی می‌کند. مقایسه‌ی سازمان‌های حقیقی و کاذب و تجربه‌ی راهکارهای پیشنهادی در محیط‌های واقعی، آخرین گفتارهای کتاب سبک زندگی کارمندی را به خود اختصاص داده‌اند.

کتاب سبک زندگی کارمندی توسط انتشارات سوره‌ مهر به چاپ رسیده و نسخه‌ی الکترونیک آن از طریق کتابراه در دسترس علاقه‌مندان به کتابخوانی قرار گرفته است.

کتاب سبک زندگی کارمندی مناسب چه کسانی است؟

علاقه‌مندان به کتب علوم اجتماعی و آشنایی با دلایل ناهماهنگی بین نظام کاری مدرن و سبک زندگی ایرانی - اسلامی، از مطالعه‌ی کتاب سبک زندگی کارمندی بهره خواهند برد.

در بخشی از کتاب سبک زندگی کارمندی می‌خوانیم

طرح مسئله «زندگی کارمندی» در جست‌وجوی آن است که کشف کند «اداره» یا «سازمان» با انسان و زندگی انسان چه کرده است. وقتی از زندگی کارمندی سخن می‌گوییم، تنها از زندگی کارمندان سخن نمی‌گوییم، «کارمندی» وصف زندگی ذیل بوروکراسی است که هم شامل کارمندان می‌شود و هم دیگران را در بر می‌گیرد؛ به عبارت دیگر، فقط کارمندان نیستند که زندگی کارمندی دارند، بلکه تقدیر سرتاسر زندگی همگان ذیل حاکمیت سازمان‌ها رقم می‌خورد و غیرکارمندان نیز زندگی کارمندی دارند.

«سازمان‌های بزرگ، مانند شرکت‌های تجاری یا مؤسسات دولتی واقعاً بر زندگی همه مردم تأثیر می‌گذارند.» (گیدنز 1378: 58) در جهان امروز هر نوزادی در بیمارستان یا تحت نظر بیمارستان متولد می‌شود، مراحل رشد و تحصیل و اشتغال و ازدواج و... را در قلمرو سازمان‌های مختلف طی می‌کند و سرانجام پس از سپری کردن مراحل اداری در سازمانی مانند بهشت‌زهرا دفن می‌شود. (رابینز 1390: 26)

«هر رویداد مهم، تولد، ازدواج یا مرگ باید ثبت شود، سازمان‌های دولتی برخی از اساسی‌ترین منابعی را فراهم می‌کنند که بر فعالیت‌های ما تأثیر می‌گذارند، مانند آموزش و پرورش، بهداشت، سیستم‌های حمل و نقل، تسهیلات عام‌المنفعه، کنترل محیط، سیستم پولی ملی...