کتاب فعالیت‌های بدنی و سیستم تولید مثل در انسان: اختلالات باروری و درمان‌های احتمالی

فیروزه دهقان، متخصص فیزیولوژی ورزشی در کتاب فعالیت‌های بدنی و سیستم تولید مثل در انسان، با بررسی ارتباط میان فعالیت‌های ورزشی و ایجاد اختلالات باروری یا درمان آن‌ها، راهنمای جامعی را برای ورزشکاران و دانشجویان علوم ورزشی و فیزیولوژی فراهم کرده است.

درباره‌ی کتاب فعالیت‌های بدنی و سیستم تولید مثل در انسان

تاثیر فعالیت‌های ورزشی و شدت، میزان و نوع آن‌ها بر شرایط بدنی انسان‌ها غیرقابل‌انکار است. تغییرات هورمونی، باروری و پتانسیل تولید مثل، هم در زنان و هم در مردان، می‌توانند تحت تاثیر فعالیت‌های ورزشی قرار بگیرند. فیروزه دهقان در کتاب فعالیت‌های بدنی و سیستم تولید مثل در انسان، سازگاری‌ها و ناسازگاری‌های انسان‌ها را با فعالیت‌های سبک و سنگین ورزشی و تاثیرات آن‌ها بر سیستم‌های تولید مثل مورد بررسی قرار داده. او در واقع یک راهنمای جامع را درباره‌ی ارتباط میان این دست فعالیت‌ها و امکان و کیفیت باروری تالیف کرده است.

نویسنده با بررسی سیستم‌های تولید مثل در زنان و مردان، مخاطب را با روند کتاب آشنا می‌کند و اطلاعات اولیه را به صورت دقیق در اختیار او قرار می‌دهد. سپس مروری بر مبحث لقاح و بارداری داشته و بعد از طرح مفاهیم اولیه، به سراغ همان موضوعاتی می‌رود که مخاطب را وادار کرده تا کتاب فعالیت‌های بدنی و سیستم تولید مثل در انسان را به دست بگیرد: موضوعات تخصصی علوم ورزشی.

فیروزه دهقان کتاب حاضر را در 20 فصل تالیف کرده و 3 فصل اول را برای آشنایی و مرور اصول و مفاهیم پایه کافی دانسته و بعد از ذکر دیدگاه‌هایی که به تازگی درباره‌ی ارتباط میان ورزش و باروری طرح شده، مباحث تخصصی‌تر را مطرح می‌کند. در پنجمین فصل از کتاب فعالیت‌های بدنی و سیستم تولید مثل در انسان، ورزش استقامتی را در مقام قیاس با ورزش مقاومتی قرار داده و به شرح مفاهیم فیزیولوژی ورزشی می‌پردازد. مقایسه‌ی سازگاری حاد، سازگاری مزمن، و سازگاری در برابر تمرینات مقاومتی و استقامتی نیز مباحثی هستند که در فصل ششم کتاب مورد بررسی قرار گرفته‌اند.

در ادامه، تاثیرات فعالیت‌های فیزیکی بر پتانسیل تولید مثل در مردان و زنان و تغییراتی که ناشی از تمرینات ورزشی هستند و همینطور تغییرات هورمونی مرتبط نیز مطرح می‌شوند. بخشی از کتاب فعالیت‌های بدنی و سیستم تولید مثل در انسان نیز به تاثیر استفاده از استروئیدهای آنابولیک که عملکرد مشابهی با تستوسترون در بدن دارند، اختصاص داده شده و این موضوع را مورد بررسی قرار می‌دهد که افزایش میزان ویژگی‌های جنسی مردانه چه تاثیراتی بر سیستم تولید مثل زنان و مردان می‌گذارند.

سه‌گانه‌ی ورزشکاران زن، یا همان نارسایی نسبی انرژی در ورزش که آمنوره ورزشی، پوکی استخوان و خورد و خوراک بیمارگونه را شامل می‌شود و بر اثر تلاش غیرمتعارف ورزشکاران برای کاهش میزان چربی رخ می‌دهند نیز تاثیراتی بر باروری دارند که یکی از فصول کتاب حاضر به صورت مفصل به آن اختصاص داده شده است. نویسنده توجه ویژه‌ای به تغذیه‌ی ورزشکاران داشته و علاوه بر این فصل، به کمبودهای تغذیه‌ای ورزشکاران و راهکارهای تغذیه‌ای در راستای کاهش مشکلات باروری نیز پرداخته است. مشکلات بلوغ ورزشکاران نوجوان و جوان، فشار اکسیداتیو و قرص‌های پیشگیری از بارداری و ارتباط این موارد با ناباروری و سلامتی ورزشکاران، دیگر مباحثی هستند که در کتاب فعالیت‌های بدنی و سیستم تولید مثل در انسان شرح داده شده‌اند.

اثری که پیش رو داریم، از آثاری‌ست که توسط انتشارات حتمی به چاپ رسیده و در میان کتاب‌های حوزه‌ی فیزیولوژی ورزشی این انتشارات قرار می‌گیرد.

کتاب فعالیت‌های بدنی و سیستم تولید مثل در انسان برای چه کسانی مناسب است؟

مطالعه‌ی این اثر را به تمام دانشجویان رشته‌های مرتبط با علوم ورزشی و تربیت بدنی و ورزشکاران حرفه‌ای پیشنهاد می‌کنیم. این کتاب به زنان و مردان ورزشکار کمک می‌کند تا از تاثیر شدت و میزان فعالیت‌های فیزیکی خود بر امکان یا عدم امکان باروری آگاه شوند و با آگاهی کامل به فعالیت‌های حرفه‌ای خود ادامه دهند.

در بخشی از کتاب فعالیت‌های بدنی و سیستم تولید مثل در انسان: اختلالات باروری و درمان‌های احتمالی می‌خوانیم

بسیاری از ورزشکاران با ایستایی، کاهش عملکرد در کارشان را دیده‌اند اگرچه سخت تمرین می‌کنند و در حد امکان خوب پیش می‌روند. ورزشکاران، به‌خصوص ورزشکاران نخبه می‌خواهند عملکردشان را از طریق افزایش مداوم بار آموزشی‌شان ارتقا دهند و برآورد شده است که بارهای (حجم های) آموزش تمرین ورزشکاران به طور متوسط 25-20 درصد دهه‌ی گذشته افزایش یافته است. نتیجه‌ی چنین شیوه‌های آموزشی این است که دیر یا زود ورزشکار به حد توانایی‌های فردی‌اش می‌رسد. زمانی که این امر رخ دهد، دو احتمال وجود دارد، نخست طرح آموزش ورزشکارمیزان کافی استراحت تجویز می‌کند و ورزشکار به خاطر جبران زیاد پیشرفت می‌کند. دوم، ورزشکار آموزش را با حجم‌های زیاد ادامه می‌دهد و توازن بهینه بین عوامل استرس‌زا و به‌اضافه عوامل استرس‌زای غیرورزشی تأثیرگذار و بازیابی از دست می‌رود. روش دوم، ورزشکار را در جهت توسعه حالتی از سندرم بیش از حد یا آموزش بیش از حد (OTS) هدایت می‌کند.