کتاب آذربایجان به روایت کارت‌ پستال‌های تاریخی

کتاب آذربایجان به روایت کارت‌ پستال‌های تاریخی که به اهتمام ابراهیم پورحسین خونیق تألیف شده، با استفاده از خلاقیتی منحصربه‌فرد به روایت تاریخ پرفرازونشیب آذربایجان می‌پردازد. هر گاه سخن از تاریخ به میان می‌آید، ذهن ما ناخودآگاه به طرف کتب قطور و متون نوشتاری معطوف می‌شود، اما اثر پیش رو که با محوریت کارت پستال‌های به‌جا مانده از دهه‌های اخیر تألیف شده، دریچه‌ای نو از تاریخ را پیش رویمان می‌گشاید.

درباره‌ی کتاب آذربایجان به روایت کارت پستال‌های تاریخی

از زمانی که دوربین عکاسی اختراع شد و بشر توانست دیده‌های خود را به صورت تصاویر عینی به ثبت برساند، ثبت وقایع تاریخی نیز دستخوش تغییر و تحولی بنیادین شد. تاجایی‌که دیگر خبری از نقاشی‌های باشکوه و دیوارنگاره‌ها نیست و فاتحان و تاریخ‌سازان برای ماندگاری افتخارات خود به ثبت عکس بسنده می‌کنند. عکاسی به شکل‌گیری زیرشاخه‌های متعددی در این رشته منجر شد که چاپ کارت پستال یکی از آن‌هاست. بر اساس شواهد موجود کارت پستال اولین بار در کشور اتریش و در سال 1869 عرضه شد و طولی نکشید که این پدیده‌ی نوظهور، سرتاسر جهان را فرا گرفت. هرچند کارت پستال‌های اولیه فاقد تصویر بودند، اما با پیشرفت صنعت عکاسی و چاپ، کارت‌ پستال‌های رنگارنگ دنیا را به تسخیر خود در آوردند و جای بسی تأسف است که با ظهور اینترنت و تکنولوژی‌های دیجیتال، این یادگارهای نوستالژیک مانند بسیاری دیگر از زیبایی‌ها در حال منسوخ شدن هستند.

کتاب آذربایجان به روایت کارت پستال‌های تاریخی در راستای حفظ میراث بی‌تکرار گذشته، توسط ابراهیم پورحسین خونیق گردآوری و تألیف شده است. مؤلف با استفاده از کارت پستال‌های به‌جا مانده از دوره‌ی قاجار و دهه‌های گذشته، سعی داشته وقایع مهم این خطه از سرزمین کهن ایران را از منظری نو به تصویر بکشد.

تعداد بسیاری از کارت‌پستال‌ها در کتاب آذربایجان به روایت کارت پستال‌های تاریخی، به دوران مشروطیت تعلق دارند و می‌توان گفت این انقلاب مشروطه بوده که عکاسی را به عنوان یک رسانه‌ی اجتماعی به ایرانیان معرفی کرده است. در آن دوران امکان چاپ عکس در روزنامه‌ها وجود نداشت، به همین سبب عکس‌ها بین مردم دست‌به دست می‌شد و چه بسا برای تحریک احساسات عمومی مورد بهره‌برداری قرار می‌گرفت. به‌تدریج موضوعاتی مانند ابنیه‌ی تاریخی، مراحل احداث شهرها، ساختمان‌های جدید، راه‌آهن و سایر اقدامات سازنده جهت آبادانی کشور، تبدیل به سوژه‌ی داغ عکاس‌ها شده و از آن‌جا که عکس‌ها به صورت سیاه و سفید بودند، با دست رنگ‌آمیزی شده و سپس به چاپ می‌رسیدند. حاصل کار تصویری بین عکس رنگی و نقاشی بود که در نوع خود هنری منحصر‌به‌فرد به‌شمار می‌رفت و نمونه‌هایی از آن در اثر پیش رو موجود است. از آنجا که مؤلف در نگارش این کتاب از عکس‌ها و تصاویر موجود در آرشیو شخصی خود بهره برده، مطالعه‌ی آن می‌تواند برای علاقه‌مندان به عکس‌های تاریخی بسیار مفید باشد، چرا که این تصاویر برای اولین بار در قالب یک کتاب منتشر شده‌اند.

کتاب آذربایجان به روایت کارت پستال‌های تاریخی به کوشش نشر اختر روانه‌ی بازار کتاب شده و نسخه‌ی الکترونیک آن از طریق سایت و اپلیکیشن کتابراه در دسترس علاقه‌مندان به کتب تاریخی و عکاسی قرار گرفته است.

کتاب آذربایجان به روایت کارت پستال‌های تاریخی مناسب چه کسانی است؟

دوستداران تاریخ معاصر ایران به خصوص دوران مشروطه و تاریخ آذربایجان، از خواندن کتاب آذربایجان به روایت کارت پستال‌های تاریخی بهره خواهند برد.

در بخشی از کتاب آذربایجان به روایت کارت‌ پستال‌های تاریخی می‌خوانیم

بعد از آنکه انقلاب مشروطیت عکاسی را به عنوان یک پدیده اجتماعی و یک رسانه مطرح نمود، عکاسی در ایران مبدل به یک جریان اجتماعی شد. در آن زمان از نظر فنی چاپ عکس در روزنامه‌ها ممکن نبود، اغلب عکس‌ها در دست مردم گردش می‌کرد، و به تدریج بسیاری از این عکس‌ها برای تحریک احساسات عمومی به صورت کارت‌پستال چاپ و در بین مردم پخش شدند.

بعد از مشروطه، عکاسی از ابنیه و آثار مختلف از گوشه و کنار ایران به خصوص پایتخت مانند شهرسازی، ساختمان‌های جدیدالحداث، راه‌آهن، حمل و نقل و بسیاری از موضوعات دیگر رایج گردید، اکثر این عکس‌ها قبل از ظهور عکس رنگی به صورت سیاه و سفید بوده و گاهی با دست رنگی ‌شده است. کارت‌پستال‌هایی که با دست رنگ‌آمیزی می‌شدند و به آن‌ها دست‌رنگ می‌گفتند خود هنری منحصربه‌فرد بوده که عکس‌ها را با استفاده از ظرافت و زیبایی خاص رنگ می‌کردند و چیزی بین عکس رنگی و نقاشی به وجود می‌آمده است که نمونه‌هایی از آن در صفحات این اثر آورده شده است.