کتاب اجتناب عالیجناب

کتاب اجتناب عالیجناب دربردارنده‌ی هفت داستان کوتاه ‌از سید مهدی شجاعی با این عناوین است: «آگهی فروش خودرو»، «اجتناب عالیجناب»، «آرامش در حضور دیگران»، «خاطرنشان»، «یک بازی، دو بازیگر، سه بازنده»، «لباس عاریتی» و «کجا باید بخوابم».

شجاعی در اکثر آثار خود از زبانی لطیف و شاعرانه بهره می‌گیرد ولی در این مجموعه داستان، بیان شیوا و جذاب خود را با طنز می‌آمیزد و به سراغ مشکلات جامعه می‌رود. او مسائل اجتماعی را نقد می‌کند. زبانِ به‌کاررفته در این کتاب گاهی تند و گزنده است و این حاکی از رنجیده‌خاطر بودن نویسنده نسبت به مشکلات موجود در جامعه است. دیالوگ‌هایی که میان شخصیت‌ها جریان دارد تفکرات آنان را برای ما آشکار می‌سازد. ما در این کتاب با شجاعی همراه می‌شویم تا اولاً نقاط ضعف و کاستی‌های جامعه را دریابیم و ثانیاً با ساختارهای سیاسی و اجتماعی آرمانی‌ای که نویسنده خواهان آن است، آشنا شویم.

کتاب اجتناب عالیجناب برای چه کسانی مناسب است؟

مطالعه‌ی این کتاب را به علاقه‌مندان به ادبیات داستانی پیشنهاد می‌کنیم.

در بخشی از کتاب اجتناب عالیجناب می‌خوانیم

و امّا قبل از اینکه وارد داستان شوم و به شرح ماوقع بپردازم یک نکته را باید به‌طور جدی خاطرنشان کنم تا از آفات و تبعات احتمالی روایت داستان در امان بمانم. یعنی با صراحت هرچه تمام‌تر اعلام کنم که این داستان، صرفاً روایت ماجرایی است که اتفاق افتاده. نه استعاره‌ای در کار است و نه سمبل و نمادی. نه پشت و پسله دارد و نه لایه‌های پنهانی. نه متضمن طعنه و کنایه به شخصیت و حزب و گروهی است و نه اشاره به حادثه و واقعه مشخصی. صرفاً بیان یک داستان واقعی است و پیامش هم همان جمله‌ای است که در ابتدای داستان آمده. یعنی در مقابل بعضی از آدم‌ها و صحنه‌ها و اتفاق‌ها، از هر عکس‌العملی پرهیز کردن و جز ترک صحنه، به هیچ نسخۀ دیگری عمل نکردن. خلاصه، از این سوژه و داستان، نه نانی برای ممیزی در می‌آید و نه چیز دندان‌گیری برای مخالفان و معاندان.

البته اگر ذهنی مریض باشد، از ساده‌ترین و بی‌شیله پیله‌ترین مطالب هم می‌تواند غرض‌های کج و معوج در بیاورد. ولی به‌ هرحال هرکس باید به ‌وظیفۀ‌ خودش عمل کند. وظیفۀ من شفاف‌سازی و رفع شبهه‌های احتمالی است و وظیفه عدّه‌ای هم، غرض‌ورزی و استخراج تعابیر و تفاسیر نادرست از مطالب صاف و ساده و بی غلّ و غش. بگذریم: فکر کن که برای یک سفر معالجاتی رفته‌ای آلمان. آن هم معالجۀ اعصاب و روان. دو، سه روزی است که در شهر‌ هانوفر مستقر شده‌ای، اولین جلسۀ ویزیت پزشک معالج را -که وقتش قبلاً از ایران هماهنگ شده- پشت سر گذاشته‌ای و بر خلاف پیش‌بینی خودت که تصوّر می‌کردی سر و ته قضیه با یک جلسه هم‌می‌آید، متوجه شده‌ای که فعلاً باید بمانی – فعلنی که ته آن هیچ‌جور معلوم نیست. و این‌ بار از ترس بازپخش سخنرانی اطرافیان– که تو هیچ دوا و درمانی را تا انتها پیگیری نمی‌کنی- تصمیم گرفته‌ای که به حرف دکتر تمکین کنی و تاب بیاوری تا بالاخره خاکی بر سر این بیماری موذی و مزمن – که نامش اعصاب یا افسردگی است - بریزی. هرچند مطمئنی که از دست این سرمای استخوان‌سوز آلمان و سردی آدم‌هایش، جان سالم به در نمی‌بری که بخواهی به ‌دست معالجه بسپاری.