کتاب کولبران نان و رنج

کتاب کولبران نان و رنج نوشته‌ی مرتضی حاتمی، مجموعه‌ای از داستان‌های فارسی با درون‌مایه‌ای اجتماعی است که با بیانی مینیمال و روایت‌هایی کوتاه، قصه‌هایی از رنج و تلاش کولبران در مناطق غربی کشور را حکایت می‌کند.

درباره‌ی کتاب کولبران نان و رنج

کولبران افرادی هستند که به کار سخت کولبری مشغولند و نان خود را با رنجی فزاینده به دست می‌آورند. مرتضی حاتمی در کتاب کولبران نان و رنج با زبانی شاعرانه، زندگی سخت و پرمشقت این گروه از افراد اجتماع را دست‌مایه‌ی نگارش داستان‌های خود کرده است. او در این اثر توانسته فضاسازی مناسبی انجام دهد و مخاطب را به دل کوهستان‌های سرد غرب کشور ببرد.

زبان مرتضی حاتمی در کولبران نان و رنج، زبانی مینیمالیستی است. در این کتاب، داستان‌ها کوتاه و حتی بسیار کوتاه روایت شده‌اند، اما با این حال انسجام خود را حفظ کرده‌اند. داستان‌ها بسیار تأثیرگذارند و زبان شاعرانه‌ی اثر در جای‌جای آن قابل رؤیت است.

کتاب کولبران نان و رنج مجموعه‌ای از 63 داستان کوتاه است که به زندگی کولبران در مناطق غرب و کردنشین کشور می‌پردازد. اصالت کرد مرتضی حاتمی، نویسنده‌ی اثر باعث شده تا به خوبی بر این فضا مشرف باشد و بتواند روایت‌های خود را بی‌نقص پیش ببرد. در این کتاب، شخصیت‌های زیادی به چشم می‌خورد؛ از زنی باردار که به کولبری مشغول است تا پیرمردی خمیده و رنجور.

شخصیت‌پردازی در مجموعه داستان کولبران نان و رنج دقیق انجام شده است. مرتضی حاتمی با چند نشانه‌ی ساده، از رفتار و گفتار گرفته تا جزئیات روزمره‌ی زندگی، شخصیت‌هایی زنده و باورپذیر می‌آفریند که رنج و امیدشان به‌خوبی به خواننده منتقل می‌شود. همین ایجاز در پرداخت شخصیت‌ها باعث می‌شود هر داستان، با وجود کوتاهی، تصویری ماندگار از انسان‌هایی در دل سختی‌ها به جا بگذارد.

قصه‌ی پرغصه‌ی کولبران نان و رنج

کولبران نان و رنج مرتضی حاتمی اغراق نمی‌کند، زیاده‌گویی نمی‌کند، به ورطه‌ی احساسات‌گرایی نمی‌افتاد، قضاوت نمی‌کند، درس نمی‌دهد بلکه صرفا روایت می‌کند. روایت‌هایی کوتاه و موجز اما در همین روایت‌های کوتاه مشکلات و مسائل و مصائب کولبران به درستی منتقل می‌شود. مشکلاتی هم‌چون خطر انفجار مین، سقوط بهمن، پرت شدن از کوه، پاسگاه‌های مرزی، شلیک مستقیم و... بخشی از مشکلات سر راه کولبران است که در این اثر به آن پرداخته می‌شود.

نگاه انسانی مرتضی حاتمی به زندگی کولبران باعث نزدیکی هرچه بیشتر خواننده به فضای داستان می‌شود. خرید کتاب کولبران نان و رنج و مطالعه‌ی آن به هرکسی که دغدغه‌ی مسائل اجتماعی، به‌ویژه مسائل مربوط به کولبران را دارد توصیه می‌شود. نشر شالگردن، این کتاب را چاپ و روانه‌ی بازار کرده است.

کتاب کولبران نان و رنج برای شما مناسب است اگر

• از علاقه‌مندان داستان‌های کوتاه فارسی با درون‌مایه‌ی اجتماعی هستید.
• می‌خواهید زندگی کولبران و مشکلاتی را که با آن دست‌وپنجه نرم می‌کنند، در قالب داستان بخوانید.

در بخشی از کتاب کولبران نان و رنج می‌خوانیم

صورتم را می‌پوشانم. از این که موهای بلندم را زیر کلاه کاموایی پنهان کرده‌ام، خیالم راحت شده. پوتین‌های ئاکو، اندازه‌ی پایم است. بندهایش را محکم می‌کنم. نوبتم می‌شود. جعبه‌ی چای «جفت غزال» را روی پشتم، محکم می‌کنم و همراه کولبران دیگر به راه می‌افتم. ماه‌هاست که فقط چای جفت غزال را جا‌به‌جا می‌کنم.

رفتارم را زیر نظر دارد. نگاهش با من حرف می‌زند. حس می‌کنم تنها او از رازم باخبر است. او هم چای جفت غزال حمل می‌کند و وقتی مثل غزالی تیزپا از کنارم رد می‌شود؛ بوی غنچه‌ی «میخک5» تازه را حس می‌کنم. فکر می‌کنم می‌توانم به او تکیه کنم. از نگاهش نجابت و شرمی زیبا می‌چکد.

‌موقع برگشت، کنار صخره‌ی بزرگی ایستاد و به من لبخند زد و چشم‌هایش را به زمین دوخت و به آرامی گفت:

- کولبری کار سختیه. درود به شرفت دختر! درود به نجابتت!

‌ضربان قلبم زیاد شد و عرقی سرد روی پیشانی‌ام نشست. از کنارم گذشت و در انتهای مسیر همیشگی گم شد. فردا روی همان سنگ، دسته‌ای غنچه‌ی میخک به‌جا‌مانده بود.

‌صدای تیر در کوهستان می‌پیچد. جوانی با جعبه‌ی چای جفت غزال از کوه سقوط می‌کند. بوی مرگ و میخک در هوا پخش می‌شود. دسته‌ی میخک را برمی‌دارم و بو می‌کنم... جنازه‌ی له شده‌ی غزالی جوان، در ته دره به‌جا‌می‌ماند.

‌در سکوتی سنگین، انگشتم را روی جعبه‌ی چای می‌گذارم. دانه‌ای خرما بر‌می‌دارم. اشک‌هایم را پاک می‌کنم و به احترامش فاتحه می‌خوانم و مشتی میخک به دست باد می‌دهم...